2026-10-26
Cảm ơn ông Obama một lần nữa.
Nếu không có Obama, Trump sẽ không bao giờ trở thành tổng thống, điều này đúng cả theo nghĩa đen lẫn nghĩa bóng.
(Stephen Soukup, American Greatness, 26/10/2026)
Cuối tuần qua, Barack Obama xuất hiện tại một cuộc mít tinh vận động tranh cử của đảng Dân chủ ở Ohio và gây chú ý khi chế giễu gu thẩm mỹ thiết kế của Tổng thống Trump. Cựu tổng thống nói đùa: “Ông ấy khiến Tòa Bạch Ốc trông giống như Saddam Hussein mở một cửa hàng bánh phô mai vậy”. Tất nhiên, đám đông rất thích thú. Giới truyền thông cũng vậy. Đảng Cộng hòa đáp trả bằng những lời chế giễu riêng, chỉ ra rằng Obama chẳng có tư cách gì để nói về sở thích thiết kế, xét đến công trình kiến trúc quái dị là thư viện tổng thống của ông ở Chicago. Nói tóm lại, Obama đã đạt được mục tiêu của mình: biến mình thành trung tâm của sự chú ý, và dường như đó là nơi duy nhất ông cảm thấy thoải mái.
Giờ thì tôi biết bạn đang nghĩ gì: Obama? Người đã rời nhiệm sở mười năm trước rồi sao? Tại sao một triệu phú lại đi khắp đất nước để vận động cho các ứng cử viên theo chủ nghĩa xã hội và những người có tư tưởng gần gũi với chủ nghĩa xã hội (bao gồm cả Abdul El-Sayed) đắc cử vào các chức vụ cao? Lẽ ra ông ấy nên tận hưởng cuộc sống tại biệt thự ven biển ở Martha's Vineyard hay biệt thự ven biển khác ở Oahu chứ? Hoặc chơi bóng rổ trên sân bóng rổ tiêu chuẩn NBA tại "thư viện" đã đề cập ở trên? Chẳng phải đó là điều mà hầu hết các cựu tổng thống đều làm sau một thập kỷ kết thúc nhiệm kỳ, tận hưởng cuộc sống nghỉ hưu sao?
Vâng… đúng vậy, nhưng Obama vẫn chưa rời nhiệm sở được mười năm. Về mặt kỹ thuật, mới chỉ chín năm, chín tháng và sáu ngày (không ai đang đếm đâu). Quan trọng hơn, như tôi đã nói, Obama không thể chịu được việc không phải là trung tâm của sự chú ý. Ông và Michelle vừa kỷ niệm 34 năm ngày cưới, và vì nỗi ám ảnh không ngừng của ông với chính trị và việc được chú ý, họ có thể không có được kỷ niệm đến 35 năm. Như chính cựu tổng thống đã thừa nhận vào mùa xuân năm ngoái, sự ám ảnh chính trị của ông “thực sự tạo ra một sự căng thẳng trong gia đình chúng tôi, và điều đó khiến [Michelle] bực bội”. Tuy nhiên, đó là những gì ông ấy làm. Đó là tất cả những gì ông ấy làm. Bởi vì ông ấy không thể tự mình làm khác được. Như Obama cũng đã lưu ý vào mùa xuân năm ngoái, “không có cựu tổng thống nào khác lại là người đại diện chính cho đảng trong bốn chu kỳ bầu cử sau khi rời nhiệm sở”. Có lẽ có lý do cho điều đó?
Tuy nhiên, đảng Cộng hòa nên biết ơn điều đó.
Giờ đây, khi tôi nói điều đó, tôi nói với tư cách là người chưa bao giờ giỏi che giấu sự thất vọng của mình đối với Obama. Như tôi đã từng đề cập trước đây, tôi tin chắc rằng phần lớn bản chất độc hại của nền chính trị hiện nay là kết quả của nhiệm kỳ tổng thống của Obama, phong cách lãnh đạo của ông, và sự tự phụ về trí tuệ và đạo đức của ông so với tất cả những người ông đã gặp hoặc sẽ gặp. Như tôi đã viết trên những trang báo này cách đây hơn một năm:
Năm 2008, với sự ra đời của kỷ nguyên “Hy vọng và Thay đổi”, người Mỹ được ngầm cho phép thù ghét lẫn nhau vì những “giá trị” khác biệt và chỉ coi nhau là bạn bè hoặc kẻ thù tùy theo những giá trị đó. Thay vì coi cuộc bầu cử của mình là một thành tựu to lớn về vấn đề chủng tộc, là sự cứu rỗi thiết yếu cho lịch sử chủng tộc lâu dài và tồi tệ của quốc gia, Obama lại chọn cách chỉ trích những người khác biệt với ông và biến họ thành “kẻ khác” về mặt xã hội. Ông bảo những người ủng hộ mình hãy “chiến đấu” chống lại các đối thủ chính trị… và “đánh trả gấp đôi” khi đối mặt với những đối thủ chống lại tuyên bố về sự ưu việt đạo đức của họ. Ông và chính quyền của mình yêu cầu những người ủng hộ biến các buổi họp mặt gia đình thành các cuộc tranh luận/tranh cãi về chính sách. Ông chế nhạo các đối thủ một cách không thương tiếc và khuyến khích “đội” của mình cười nhạo họ và coi họ là “thấp kém hơn”. Tóm lại, Obama đã lấy sự suy thoái chính trị và văn hóa của hai thế kỷ trước và biến việc thừa nhận và áp dụng “sự đổ nát” đó trở nên được xã hội chấp nhận, nếu không muốn nói là bắt buộc.
Nói cách khác, tôi sẽ không phiền lắm nếu ông ta quyết định trở thành một kẻ ăn bám biển và đòi tiền thuế của người dân để cho đội cận vệ của ông ta đi học lướt sóng, miễn là điều đó có nghĩa là ông ta sẽ không bao giờ đặt chân lên sân khấu chính trị nữa. Như ông ta đã thể hiện với lời chê bai "Nhà hàng Bánh phô mai", gã này là một kẻ đạo đức giả, bài ngoại, không ai sánh kịp trong việc tự quảng bá bản thân và căm ghét bánh ngọt, ngay cả trong số tầng lớp cầm quyền kiêu căng bất thường của quốc gia này.
Nhưng đó chính là điểm mấu chốt — và là lý do cụ thể tại sao đảng Cộng hòa nên biết ơn ông ấy.
Trong bối cảnh này, điều quan trọng cần nhớ là Barack Obama, theo nhiều khía cạnh, chính là người tạo ra Donald Trump — hay ít nhất là người tạo ra Tổng thống Donald Trump. Nếu không có Obama, Trump sẽ không bao giờ trở thành tổng thống, và điều đó đúng cả theo nghĩa đen lẫn nghĩa bóng.
Hãy nhớ lại ngày 30 tháng 4 năm 2011, Obama đã có bài phát biểu nổi tiếng nhất – và tốn kém nhất – tại bữa tiệc tối của các phóng viên Tòa Bạch Ốc, trong đó ông đã chế nhạo Trump ngay trước mặt suốt năm phút. Ông chế giễu sự ám ảnh của Trump về giấy khai sinh, chế giễu khả năng lãnh đạo của ông ta, và chế giễu quãng thời gian ông ta làm người dẫn chương trình truyền hình thực tế. Ông đã làm như vậy trước những tràng cười vang dội từ đám đông, hoặc ít nhất là phần lớn trong số họ. Theo chuyện kể, đó (theo đúng nghĩa đen) là ngày Trump quyết định tranh cử tổng thống, ngày ông quyết định phá bỏ càng nhiều càng tốt di sản của Obama.
Đối với Obama, đó lẽ ra phải là một ngày đáng nhớ (nói theo cách ví von), một ngày mà ông không bao giờ muốn lặp lại những sai lầm của nó. Thế nhưng… Như vị thuyền trưởng trong phim Cool Hand Luke đã từng nói một cách đáng nhớ, “có những người bạn không thể nào thuyết phục được.”
Về phần nghĩa bóng, điều này có hai phần. Thứ nhất, đến tháng 11 năm 2016, toàn thể cử tri đã quá mệt mỏi với việc bị các nhà lãnh đạo của họ chỉ trích và khiển trách. Rất, rất mệt mỏi. Họ mệt mỏi khi bị nói rằng họ phân biệt chủng tộc, phân biệt giới tính và "đáng khinh". Trump bất ngờ xuất hiện và nói với họ rằng ông nghĩ họ tuyệt vời và ông sẽ làm cho đất nước của họ vĩ đại trở lại. Không rõ liệu người dân Mỹ có tin rằng ông có thể làm cho đất nước vĩ đại trở lại hay không, nhưng họ muốn tin ông, và điều đó là đủ. Sau tám năm, họ muốn một điều gì đó khác biệt, một điều gì đó ít coi thường họ và ước mơ của họ hơn. Họ biết - qua chính lời nói của bà - rằng Hillary Clinton cũng nghĩ họ đáng khinh, và vì vậy họ đã bỏ phiếu cho một kiểu 'Hope and Change' khác.
Thứ hai, cụ thể là đảng Cộng hòa đã quá mệt mỏi với dòng chính của đảng mình, vốn trong suốt tám năm nhiệm kỳ tổng thống của Obama phần lớn đều chiều theo ý muốn của ông hoặc, cùng lắm, phản kháng một cách yếu ớt và không hiệu quả. Họ chứng kiến Obama hạ bệ các đối thủ Cộng hòa của mình một cách không thương tiếc, và họ muốn một người làm điều tương tự với họ. Họ khinh miệt giới cầm quyền vì nhiều lý do, tất cả đều bị Obama làm trầm trọng thêm. Đoạn trích sau đây từ một bài bình luận được đăng tải vào tháng 2 năm 2016 chỉ cho thấy một phần nhỏ những gì cử tri cốt lõi của đảng Cộng hòa đang tìm kiếm vào năm 2016 và những gì họ thấy ở Trump. Đoạn trích này không trực tiếp đề cập đến Obama, nhưng nó cho thấy cử tri cốt lõi đã tức giận như thế nào với giới cầm quyền và Trump đã khai thác sự tức giận đó như thế nào:
Buổi tranh luận tổng thống tối hôm đó là cuộc đối đầu giữa Trump và gần chục ứng cử viên tiềm năng, trong đó Jeb Bush, người được các nhà tài trợ ưu ái, chiếm vị trí nổi bật trên sân khấu. Mặc dù tôi chưa chọn ứng cử viên nào, nhưng tôi thích Bush: một người giải quyết vấn đề theo quan điểm bảo thủ, một thống đốc giỏi và một người có trí tuệ xuất chúng. Tôi thậm chí đã từng cân nhắc làm việc cho cựu thống đốc Florida. Nhưng trong một cuộc trao đổi về cựu tổng thống George W. Bush, Jeb đã nói điều gì đó khiến tôi muốn hét lên: “Về phần anh trai tôi, có một điều tôi biết chắc chắn: Ông ấy đã bảo vệ chúng ta an toàn.”
Sự tức giận của tôi không xuất phát từ bất đồng về chính sách, mà từ một điều gì đó nguyên thủy hơn. Tôi muốn, như Walt Whitman có thể nói, cất lên "tiếng kêu gào man rợ của mình vang vọng khắp thế giới". Dù tôi nghĩ gì về kế hoạch giáo dục hay thành tích của Jeb khi làm thống đốc, ông ta đã chạm vào một điểm nhạy cảm về văn hóa. Việc ông ta bảo vệ anh trai mình đã phớt lờ và xúc phạm kinh nghiệm sống của những người như tôi, và ông ta tự hào về điều đó.
Trong tích tắc, tôi trở thành người hâm mộ cuồng nhiệt nhất của Trump. Tôi muốn ông ấy tấn công thẳng vào điểm yếu của đối phương. Tôi muốn ông ấy hỏi xem chính xác thì George W. Bush đã bảo vệ an toàn cho ai.
Tác giả của bài bình luận đó, dĩ nhiên, là JD Vance, khi đó là giám đốc tại Mithril Capital. Vance không phải là người hâm mộ Trump vào thời điểm đó và trên thực tế, ông còn là một người chỉ trích. Tuy nhiên, ông nhận thấy ở vị tổng thống tương lai (và ông chủ tương lai của mình) sự sẵn sàng đề cập đến những vấn đề trước đây không thể đụng đến và đưa ra những lập trường trước đây không thể chấp nhận được.
Tóm lại, điểm mấu chốt của tất cả những điều này là Obama đã sinh ra Trump. Kỳ lạ thay, Obama chưa bao giờ tha thứ cho Trump về điều đó, và vì vậy ông ấy cứ tiếp tục cố gắng khắc phục những thiệt hại mà mình đã gây ra. Đây là tin tốt cho đảng Cộng hòa – vào thời điểm họ đang rất cần tin tốt. Với cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ chỉ còn hơn một tuần nữa, tỷ lệ ủng hộ Tổng thống Trump đang giảm mạnh, và hầu hết các cuộc thăm dò (ngay cả những cuộc thăm dò không phải là giả mạo) đều cho thấy làn sóng ủng hộ đảng Dân chủ đang ngày càng mạnh mẽ, có lẽ người duy nhất có thể cứu đảng Cộng hòa lúc này là Barack Obama. Bằng cách nhắc nhở cử tri đảng Cộng hòa lý do tại sao họ lại bỏ phiếu cho Trump ngay từ đầu và chính xác điều gì đang bị đe dọa, Obama có thể làm nên điều kỳ diệu, nhưng không phải là điều ông ấy đang hy vọng. Obama thực sự chưa bao giờ có được lợi thế từ cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Có lẽ ông ấy đã giúp Joe Biden đắc cử, nhưng đó có lẽ không phải là điều ông ấy nên khoe khoang. Ông ấy nghĩ rằng mình đang tích cực vận động tranh cử để khích lệ cử tri đảng Dân chủ – và có thể đúng là như vậy – nhưng ông ấy cũng có thể đang kích động cả cử tri đảng Cộng hòa.
https://amgreatness.com/2026/10/26/thanks-again-obama/
NVV dịch