2026-10-20  

Họ đã bỏ trốn khỏi nước Mỹ dưới thời Trump. Giờ thì họ hối hận.  
Internet nói với họ rằng châu Âu là một thiên đường về mặt xã hội. Hóa ra, tàu hỏa ở đó rất tệ, y tế không miễn phí, và người dân có thể rất xấu tính.

(Sarah, Manavis, Wired, 20/10/2026)

Mùa thu năm 2024, Annie đã sẵn sàng cho một điều gì đó mới mẻ. Cô đang sống ở miền Nam Hoa Kỳ khi chồng cô nhận được một lời mời làm việc bất ngờ, đưa cả gia đình chuyển đến một thị trấn ngoại ô London. Cả hai đều ở độ tuổi đôi mươi và chưa có con. “Chúng tôi muốn thử thời vận,” cô nói.

Trong khi tìm hiểu về điểm đến mới trên Reddit, TikTok và Instagram, Annie thấy người Mỹ rất hào hứng giải thích cuộc sống ở vùng ngoại ô nước Anh có thể quyến rũ đến mức nào – tất cả những lợi ích của một thị trấn nhỏ, chỉ cách một chuyến tàu ngắn đến một trong những thành phố lớn nhất thế giới. Càng đọc, kỳ vọng của cô về hệ thống y tế, văn hóa xã hội và hệ thống giao thông châu Âu của Vương quốc Anh càng trở nên lạc quan hơn.

Họ chuyển đi trước cuối năm. Nhưng thực tế cuộc sống ở Anh hoàn toàn khác với những gì cô tưởng tượng. “Có rất nhiều quan niệm sai lầm về khả năng tiếp cận dịch vụ y tế tốt, mức sống… chất lượng cuộc sống thấp hơn đáng kể so với ở Mỹ,” cô nói, trích dẫn những thách thức mà cô gặp phải với dịch vụ chăm sóc thai sản của Dịch vụ Y tế Quốc gia — đã chuyển đi khi đang mang thai đứa con đầu lòng — cũng như tình trạng thiếu lợi tức khả dụng ở Anh do mức lương thấp hơn. Cô cho biết thêm: “Những thứ được coi là xa xỉ ở Anh lại rất phổ biến ở Mỹ, như máy rửa chén và máy sấy.

Annie nói rằng cô ấy đã trải qua ngay lập tức cảm xúc chống Mỹ rất cao. Cô nói: “Tôi thấy đặc biệt ngạc nhiên khi mọi người lại cảm thấy thoải mái khi chế nhạo giọng nói và văn hóa của tôi, ngay cả trong môi trường làm việc”. “Vương quốc Anh gần như là một nơi ‘chính là như vậy’, nhưng với tư cách là người Mỹ, chúng tôi được dạy phải luôn cải tiến và phấn đấu để đạt được những điều tốt đẹp hơn.” Annie và chồng cô hiện đã có kế hoạch xuất cảnh vào mùa hè năm sau, thời gian sớm nhất mà người chủ của họ cho phép họ chuyển về quê nhà.

Họ không đơn độc. Hàng nghìn người Mỹ, giống như Annie, đã chuyển đến châu Âu trong vài năm qua. Một số bỏ đi tìm kiếm sự phiêu lưu; những người khác, lời hứa về một lối sống “chậm hơn” bên ngoài cuộc sống bận rộn của người Mỹ. Tuy nhiên, đối với nhiều người, những lý do này chỉ là phần thưởng cho một kiểu chạy trốn thoát: ẩn náu chính trị sau nhiệm kỳ thứ hai của Trump.

Annie không phải là tên thật của cô ấy - trên thực tế, cô ấy đã chọn không chia sẻ bất kỳ chi tiết cụ thể nào về nền tảng công việc của mình, ngành nghề của chồng cô ấy hoặc những nơi chính xác mà họ đã sống khi chúng tôi nói về sự tuyệt vọng của cô ấy trong việc quay trở lại Mỹ. Giống như một số người Mỹ khác mà WIRED đã nói chuyện về quyết định rời đi và sự hối tiếc sau đó của họ, Annie muốn giấu tên vì lo ngại về những rủi ro nghề nghiệp khi công khai chỉ trích cuộc sống ở nước ngoài. Những người khác trích dẫn phản ứng dữ dội trên mạng gần đây khi những người Mỹ khác nói rằng họ nhớ nhà, hoặc trong một trường hợp, họ nhận ra rằng bầu không khí chính trị ở nước Mỹ của Trump không phải là thứ mà họ có thể trốn thoát bằng cách đến châu Âu.

Đối với những người Mỹ thiên tả lo ngại về việc Trump tái đắc cử, việc chuyển đến châu Âu được coi như một chiếc phao cứu sinh: Một số người cho rằng bạn có thể sống dịu dàng hơn, tự do hơn và trên hết là nhẹ nhàng hơn về mặt đạo đức. Những người nổi tiếng, bao gồm Ellen DeGeneres và Portia de Rossi, và Rosie O'Donnell, đều trốn khỏi Mỹ vì lý do chính trị. Courtney Love thông báo cô sẽ nộp đơn xin quốc tịch Vương quốc Anh vào đầu năm 2025, mô tả bầu không khí chính trị ở quê nhà là “đáng sợ”. Thị thực làm việc điện tử (digital nomad visa) được giới thiệu sau đại dịch ở các quốc gia như Tây Ban Nha, Hy Lạp và Bồ Đào Nha đã giúp việc chuyển đổi này trở nên dễ dàng hơn về mặt hậu cần.

Số lượng người di cư Mỹ tăng gấp đôi trong quý đầu tiên của năm 2025 so với năm trước. Tại Tây Ban Nha, số lượng cư dân Mỹ đạt “mức cao kỷ lục” vào năm 2026, theo Viện Thống kê Quốc gia nước này. Tờ Financial Times đưa tin vào tháng 4 rằng số đơn đăng ký của người Mỹ vào Cơ quan đăng ký khai sinh nước ngoài của Ireland, con đường nhập quốc tịch dành cho những người có cha mẹ hoặc ông bà là người Ireland, đã tăng 63% trong khoảng thời gian từ năm 2024 đến năm 2025. Văn phòng Nội vụ Vương quốc Anh báo cáo sự gia tăng đơn đăng ký cư trú từ Hoa Kỳ từ tháng 1 đến tháng 3 năm 2025, mức cao nhất kể từ khi hồ sơ bắt đầu vào năm 2004.

Dữ liệu riêng tư cũng phản ánh môi trường chính trị là một yếu tố chính. Công ty chuyên về người nước ngoài, Expats, đã công bố một báo cáo vào đầu năm nay, trong đó 71% trong số 58.000 người được hỏi “cho rằng bầu không khí chính trị ở Hoa Kỳ là lý do khiến họ muốn di dời”. Nhưng trong khi Trump 2.0 đã đáp ứng được nhiều hơn những cơn ác mộng tồi tệ nhất của nhiều người Mỹ đã rời đi, thì các bài đăng trực tuyến phản ánh ngày càng nhiều người trong số họ đang lặng lẽ — và đôi khi tỏ ra hối lỗi — lên kế hoạch chuyển về nước nếu họ chưa quay trở lại.

Sarah Wood González, một nhà báo và nhà tư vấn, vừa trở lại New York sau ba năm ở Tây Ban Nha và Edinburgh. Cô ấy nói rằng cô ấy không có nhiều kỳ vọng về cuộc sống của mình ở Scotland và không để mắt đến châu Âu nhưng “ngạc nhiên và vui mừng” trước cách mọi người “có học thức và tò mò về trí tuệ”. Tuy nhiên, khi bắt tay vào làm việc, cô lại thấy sự chậm chạp lại là một nhược điểm.

“Một điều mà tôi từng cho là hiển nhiên là tính cởi mở và thái độ hành động nhanh chóng của người Mỹ, với câu hỏi đặt ra là ‘làm thế nào để chúng ta có thể hợp tác?’” cô giải thích. “Nhìn chung, tôi cũng nhận thấy rằng phong cách làm việc của người Mỹ, dù tốt hay xấu, diễn ra nhanh hơn nhiều và có thể đưa ra câu trả lời có hoặc không trong thời gian ngắn hơn.”

Đây cũng là thực tế tương tự đối với Josh, một người khác nhập cư từ Mỹ, giấu tên hoàn toàn vì lo ngại bị trả đũa. Anh chuyển đến Berlin vào năm 2023, một phần vì dự đoán những gì có thể xảy ra trong cuộc bầu cử năm 2024, và cũng vì anh cảm thấy cuộc sống của mình bị đình trệ sau đại dịch Covid-19. Anh thậm chí đã từng sống ở Đức trước đây, nói tiếng Đức và có bạn bè ở Berlin. Nhưng những kỳ vọng của anh, đặc biệt là về sự nghiệp, không phù hợp với thực tế.

“Việc tìm việc làm rất khó khăn, và thủ tục hành chính rườm rà ngày càng tệ hơn kể từ khi tôi rời đi,” anh ấy nói với WIRED. “Tôi nhớ những người thân thiện hơn, tự do ngôn luận và sự dễ dàng trong cuộc sống hàng ngày” ở Mỹ. Anh ấy nói thêm, “Nếu bạn không sinh ra và lớn lên ở đó, và không có vẻ ngoài người Đức, bạn sẽ không bao giờ được chấp nhận hoàn toàn.”

“Tôi nghĩ rằng ‘sự lịch sự của người Anh’ vẫn tồn tại như trong phim ảnh,” Annie nói, “nhưng thật không may, thực tế là văn hóa Anh hiện nay rất đề cao chủ nghĩa cá nhân, cũng như thiếu đi tinh thần từ thiện và giúp đỡ mà nhiều khía cạnh của văn hóa Mỹ coi trọng.” Cô ấy nói rằng cô ấy đã có những trải nghiệm tiêu cực với dịch vụ chăm sóc bà mẹ của NHS, so với trải nghiệm suôn sẻ với bảo hiểm y tế tư nhân của cô ấy ở Mỹ, và không ngờ rằng nó lại tốn kém gì: “Tôi phải trả một khoản thuế khổng lồ và phí phụ về di cư để được sử dụng các dịch vụ của NHS — vì vậy, không, y tế ở đây không miễn phí.” Cô ấy cũng kỳ vọng việc đi lại bằng tàu hỏa sẽ rẻ, dựa trên những gì cô ấy đã đọc về châu Âu (mặc dù giá vé tàu cắt cổ và chất lượng dịch vụ tồi tệ là một trong những chủ đề tranh luận chính trị lớn nhất ở Anh).

Một số lượng đáng kể những người có ảnh hưởng và người dùng mạng xã hội ẩn danh người Mỹ đang tuyên bố rời bỏ đất nước, thường ngượng ngùng thừa nhận rằng cuộc sống không như họ mong đợi — và rằng họ nhớ cuộc sống cũ ở Mỹ. Trên các diễn đàn Reddit dành riêng cho những cuộc thảo luận này, như r/expats, r/GoingToSpain, r/AmericanExpatsUK, r/AmerExit, bạn có thể tìm thấy nhiều câu chuyện về khó khăn trong việc xây dựng cộng đồng mới, khó khăn trong việc tìm việc làm, các chuẩn mực văn hóa lạnh lùng hơn so với sự cởi mở thân thiện của Mỹ, và đôi khi là chi phí sinh hoạt ở châu Âu cao hơn dự kiến. Nhiều bài đăng hiện nay có nội dung mọi người hỏi xin lời khuyên kiểu mới: Liệu tôi có ổn không nếu nhớ nhà, hoặc thậm chí muốn quay về nhà?

Những bài đăng này thường gặp phải phản ứng dữ dội. Người bình luận nhanh chóng ám chỉ rằng người đăng bài chắc hẳn là người cánh hữu và có đặc quyền, và sẽ gặp rắc rối. Sẽ rất sốc nếu họ thực sự trở về nhà. Trớ trêu thay, nhiều lần họ lại lặp lại quan điểm của cánh hữu rằng có lẽ họ chưa cố gắng đủ để hòa nhập vào đất nước mới. Gần đây, khi một người nói rằng họ rất nhớ cộng đồng bạn bè của mình ở một "thành phố xanh ở một tiểu bang xanh" và đang cân nhắc việc chuyển về, đa số các bình luận hàng đầu đều cho rằng thành viên đó "điên rồ".

Kate Glavan, một người có tầm ảnh hưởng trên mạng xã hội với những bài đăng thường tập trung vào chính trị cánh tả, đã chuyển đến London vào cuối năm 2024 từ New York. Cô gần như ngay lập tức nhận thấy việc tìm kiếm công việc vô cùng khó khăn, với nhiều thương hiệu mà cô từng hợp tác trước đây không có lý do đủ tốt để tài trợ nội dung cho một người sáng tạo nội dung giờ đây đang hướng đến khán giả Anh. Đầu năm nay, cô tuyên bố sẽ trở lại New York.

Trên Reddit, phản hồi rất đa dạng, từ "Tôi cảm thấy hơi khó chịu khi cô ấy sống ở Anh suốt thời gian qua thay vì phải đối phó với tất cả những điều phiền phức ở Mỹ như những người khác" đến "Nói rằng tôi ghét nước Anh trong khi lại muốn chuyển đến Mỹ chắc chắn là một lựa chọn trong bối cảnh chính trị hiện nay."

Khi Annie đăng tải trên Reddit vào đầu mùa hè này bày tỏ sự hào hứng về việc trở lại Mỹ vào năm 2027, các bình luận phần lớn đều chỉ trích, và những bình luận đưa ra lời khuyên hữu ích về việc chuyển nhà đều bị đánh giá thấp. Một người điều hành đã can thiệp, nói rằng nhiều người trong diễn đàn “tin rằng Hoa Kỳ là xấu xa” và ngược lại “Vương quốc Anh là thiên đường”, đồng thời cho rằng thường không có chỗ cho sự tinh tế hay sự đồng cảm đối với những trải nghiệm khác nhau. Trong một trường hợp khác hồi đầu năm nay, khi một người dùng cho biết họ đang gặp khó khăn trong việc thích nghi với cuộc sống ở Tây Ban Nha cùng một đứa trẻ nhỏ, những người bình luận đã cảnh báo rằng cô ấy có thể gây tổn thương tâm lý cho con mình nếu chuyển về Mỹ.

Jen Barnett, đồng sáng lập của Expatsi Go, nói với WIRED: “Khách hàng của chúng tôi không ngây thơ và không mong đợi một xã hội chính trị lý tưởng ở bất cứ đâu. Họ chỉ là những người Mỹ có thiện chí đang cố gắng sống một cuộc sống ý nghĩa trong khi cấu trúc xã hội đang bị xé toạc xung quanh họ.”

Cô ấy nói thêm rằng với những công cụ phù hợp và kỳ vọng thực tế, “họ có nhiều khả năng sẽ ở lại và phát triển tốt hơn.”

Điều trớ trêu là châu Âu không phải là thiên đường của cánh tả. Thủ tướng Ý, Giorgia Meloni - người từng là đồng minh của Trump - là người chống phá thai, chống hôn nhân đồng giới và chống người di cư. Các nhóm cực hữu đang gia tăng ở Anh, trong khi Hy Lạp, Đức và Bồ Đào Nha đều có chính phủ cánh hữu theo đuổi các chương trình nghị sự bảo thủ, chống nhập cư.

Nick, giám đốc nghệ thuật từ New York, người đã chuyển đến Ba Lan một phần vì chủ nghĩa dân túy cánh hữu ở Mỹ, cho biết: “Những gì đang xảy ra ở Mỹ hiện cũng đang xảy ra ở khắp mọi nơi, đến mức tôi thậm chí còn hơi do dự về những gì tôi nói với bạn hoặc bất cứ nơi nào trên mạng”. Ông cùng người vợ Ba Lan chuyển đến Krakow, nơi họ có một đứa con nhỏ, nhưng bất chấp những mối quan hệ cá nhân này, ông vẫn cảm thấy khó thích nghi với văn hóa và bộ máy quan liêu. Bây giờ Nick cảm thấy bị mắc kẹt ở châu Âu, nơi anh nói rằng tình hình chính trị cũng không khá hơn là bao - thừa nhận rằng Ba Lan cả về mặt chính trị lẫn văn hóa đều có sự ủng hộ mạnh mẽ của phe cánh hữu.

Kể từ vài tháng trước, Josh đã trở lại sống ở Mỹ, nơi anh ấy nói rằng anh ấy cảm thấy hạnh phúc hơn và cuối cùng “được chấp nhận và ở nhà”. Khi nhìn lại, anh tự hỏi liệu mình có bị cuốn vào cuộc tranh luận sôi nổi khi quyết định rời đi ngay từ đầu hay không.

Anh ấy nói: “Khi tôi ở Đức và có khoảng cách với tình hình ở Mỹ, tôi cảm thấy có lẽ mình đã phản ứng thái quá”.

https://www.wired.com/story/they-fled-trumps-america-now-they-regret-it/
 

NVV dịch