Các cuộc bạo loạn ở Pháp có phải là "bất ngờ tháng Mười" của phe Cộng hòa không? 
Đừng ngốc nghếch mà bỏ phiếu cho đảng Dân chủ.

(Roger Simon, Substack, 20/10/2026)

Những điều sau đây sẽ có phần hơi gay gắt vì, trong bối cảnh những gì đang xảy ra ở châu Âu hiện nay, tôi cảm thấy ghê tởm hơn bao giờ hết với Đảng Dân chủ, hay cái mà một số người thích gọi là Đảng Dân chủ, mà tôi đã bỏ phiếu trong mọi cuộc bầu cử suốt thế kỷ qua, và sự bất lực của họ trong việc thấu hiểu hoặc thậm chí quan tâm rằng điều đó có thể xảy ra ở đây.

Thực tế, điều đó đã xảy ra ở đây, tại Seattle, Minneapolis và New York, cách đây không lâu, cùng nhiều nơi khác, tất cả đều dưới sự bảo trợ của họ. Và bạn phải vô cùng ngây thơ mới không nhận ra rằng điều đó sẽ xảy ra lần nữa, nhưng lớn hơn và nguy hiểm hơn nhiều. Xét cho cùng, chúng ta là Ác Quỷ Lớn (Great Satan), mục tiêu tối thượng. Tây Âu đang trên đà suy tàn. Tại sao không nhắm đến mục tiêu vàng?

Nhưng trước tiên, một hồi ức cá nhân. Tình cờ là tôi ở Paris chỉ vài tuần sau các cuộc biểu tình của sinh viên năm 1968, được gọi là Les Événements. (Người Pháp rất thích dùng mỹ từ – để dễ dàng giả vờ như nó chưa từng xảy ra và không làm gì cả.) Những viên đá lát đường vẫn chưa có trên các con phố (và đến nay vẫn vậy), và graffiti cùng các áp phích chính trị phủ kín các bức tường. Tôi nhặt được một bản sao của bức áp phích nổi tiếng nhất trong số đó, hình bóng của DeGaulle với dòng chữ “LA CHIENLIT, C'EST LUI!” (Ông ta là kẻ tè dầm!). (Chi-en-lit… DeGaulle đã cáo buộc những người biểu tình trẻ tuổi là như vậy và họ đang trả đũa ông ta.)

Tôi mang tấm áp phích về nhà và nghĩ mình "cực ngầu". Khoảng mười năm sau, tôi đưa nó cho giám đốc nghệ thuật của phiên bản điện ảnh cuốn " The Big Fix" để trang trí tường căn hộ của Moses Wine. Tôi không biết giờ nó ở đâu nữa.

Như người ta vẫn nói, đó là chuyện xưa, còn đây là chuyện nay. Các cuộc biểu tình năm 1968 khác biệt đáng kể so với những cuộc biểu tình đang lan rộng khắp nước Pháp ngày nay. Thời đó, thực sự chỉ có sinh viên tham gia. Giờ đây, sinh viên, nếu họ từng có mặt, thì cũng chỉ còn là ký ức xa vời. Diện tích lớp học chỉ là vấn đề nhỏ. Các thành phố của Pháp, và nhiều nơi khác ở châu Âu, đang nằm trong tay liên minh đỏ-xanh. Không khí cách mạng đang bao trùm.

Liên minh đỏ-xanh nghe có vẻ đe dọa hơn thực tế, đặc biệt là phần đỏ; phần xanh (Hồi giáo) lại mang hàm ý đáng ngại hơn. Đúng là có sự xuất hiện của những người cộng sản và những người ủng hộ Melenchon cánh tả lỗi thời, nhưng điều nổi bật hơn trong các video là những người nhập cư, hoặc những người nhập cư thế hệ thứ hai hoặc thứ ba, đang cướp bóc các cửa hàng Louis Vuitton, Hermes và Apple, đốt phá các công trình kiến ​​trúc như tòa thị chính Limoges trong khi vẫy những lá cờ Palestine đa năng.

Trong khi đó, tổng thống Pháp Emmanuel Macron tham dự buổi hòa nhạc của Celine Dion, rồi có bài phát biểu quanh co, gần như xin lỗi những người biểu tình vì đã đối xử tệ bạc với họ, và tất nhiên, không hề nhắc đến từ "Hồi giáo", vì sợ bị buộc tội bài Hồi giáo và tan biến thành vũng nước như mụ phù thủy độc ác. Ít nhất DeGaulle còn có can đảm gọi những người biểu tình là "chi-en-lits".

Nhưng không sao. Macron gần như đã hết thời. Marine Le Pen đang dẫn đầu tất cả các cuộc thăm dò dư luận về chức tổng thống Pháp tiếp theo với chiến thắng áp đảo. Là một người Do Thái, tôi đáng lẽ phải buồn vì điều đó. Cha bà ấy là một người bài Do Thái nổi tiếng. Xin lỗi, nhưng tôi không hề buồn, cũng không hề lo lắng về việc đảng AfD của Đức có hoặc từng có một số thành viên có thiện cảm với Đức Quốc xã. Tôi đã đọc cương lĩnh của họ, và chúng có vẻ ổn, ôn hòa theo kiểu JFK hay thậm chí Bill Clinton khi tôi còn là một đảng viên Dân chủ. Tuy nhiên, những người theo chủ nghĩa toàn cầu đang nổi điên vì họ đang lật đổ những cương lĩnh đó. Kệ họ.

Quan trọng hơn nữa, điều này có thể xảy ra ở đây không? Câu hỏi hay hơn: làm sao mà nó lại không thể xảy ra ở đây được?

Cựu tổng thống Barack Obama đang thực sự thổi bùng ngọn lửa hỗn loạn khi công khai ủng hộ Ilhan Omar, một người bị coi là độc hại. Dường như ông muốn sống lại những ngày huy hoàng của vụ xả súng ở Ferguson hay vụ Trayvon Martin. Điều này sẽ dẫn đến đâu, và ông ấy thực sự đang cố gắng làm gì? Tôi không nghĩ đó chỉ là để thắng cử giữa nhiệm kỳ, và chắc chắn không phải là để cứu Omar.

Tôi hy vọng chúng ta sẽ không bao giờ biết được sự thật. Thực ra, lật ngược tình thế và giành chiến thắng trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ là một cách để ngăn chặn điều này ngay từ đầu. Những kẻ bạo loạn đỏ-xanh ở Pháp có thể đã tặng cho chúng ta một món quà bằng cách cung cấp cho mọi đảng viên Cộng hòa một luận điểm tuyệt vời trong những ngày cuối cùng của chiến dịch tranh cử, một luận điểm mà hầu hết người bình thường sẽ hưởng ứng. Ngay lúc tôi đang viết những dòng này, Trump đang sử dụng nó ở Kansas. Mọi ứng cử viên cũng nên làm như vậy. Và chúng ta cũng nên làm như vậy với tất cả mọi người mà chúng ta nói chuyện cùng.

https://americanrefugees.substack.com/p/could-french-riots-happen-here-how

Roger L. Simon là một tác giả từng đoạt giải thưởng, nhà biên kịch được đề cử giải Oscar và nhà báo. Cuốn tiểu thuyết gần đây nhất của ông, EMET, hiện cũng có phiên bản sách nói, sách điện tử Kindle, sách bìa mềm và sách bìa cứng. Trên X và Truth Social, ông có tài khoản @realrogerlsimon.

NVV dịch