2026-10-16
Một lý do khác để hào hứng với chiếc xe hơi bay của Elon Musk
Lịch sử đầy rẫy những phát minh thiết yếu mà thoạt nhìn không có vẻ gì là hữu ích ngay lập tức.
(Washington Post, 16/10/2026)
Chiếc Tesla Roadster “bay” của Elon Musk, được ông trùm công nghệ này công bố hôm thứ Năm, vừa là một kỳ tích kỹ thuật phi thường vừa là một dự án phù phiếm ít giá trị thực tiễn. Nói cách khác, không người tiêu dùng nào cần một chiếc xe trang bị động cơ tên lửa để leo tường và thực hiện các pha nhào lộn trên không.
Nhưng điều thú vị về tiến bộ công nghệ là: Thế giới sẽ tồi tệ hơn nhiều nếu mọi người chỉ đầu tư vào nghiên cứu và phát triển có thể tạo ra giá trị thị trường ngay lập tức.
Ví dụ, hãy xem xét tia laser, được Theodore Maiman vận hành lần đầu tiên vào năm 1960 tại Phòng thí nghiệm Nghiên cứu Hughes ở California. Mục tiêu của ông là tạo ra một làn sóng ánh sáng duy nhất, điều mà các nhà phê bình chỉ trích là “một giải pháp tìm kiếm vấn đề” (a solution looking for a problem). Tạp chí học thuật Physical Review Letters đã từ chối bài viết của Maiman về thành tựu của mình.
Ngày nay, tia laser đã được tích hợp vào cuộc sống hiện đại trong hành trình quen thuộc từ điều không tưởng đến điều bình thường. Hãy tưởng tượng bạn đến cửa hàng mà không thể thanh toán bằng máy quét mã vạch. Mạng internet tốc độ cao đã trở nên khả thi nhờ cáp quang truyền dẫn bằng laser.
Hãy nghĩ đến cả những thí nghiệm của Felix Bloch và Edward Purcell vào những năm 1940 về cách hạt nhân nguyên tử hoạt động trong từ trường. Ban đầu, các thí nghiệm này chỉ là những nghiên cứu thuần túy mang tính học thuật. Tuy nhiên, chỉ trong vài thập kỷ, những khám phá của các nhà nghiên cứu đã trở thành nền tảng cho chụp ảnh cộng hưởng từ, hay còn gọi là MRI. Công nghệ này hiện là một công cụ quan trọng trong y học hiện đại, giúp phát hiện ung thư, bệnh tim mạch và nhiều bệnh khác nữa.
Vào những năm 1950, người Mỹ không có nhu cầu thương mại rõ ràng nào để các nhà khoa học chính phủ bắt đầu phóng những khối kim loại vào quỹ đạo Trái đất tầm thấp, chủ yếu là vì Liên Xô cũng đang nghiên cứu điều tương tự. Những nhiệm vụ đó cuối cùng đã mở đường cho việc chụp ảnh và liên lạc vệ tinh, điều mà ngày nay chúng ta coi là thiết yếu đối với cuộc sống hàng ngày đến mức bất kỳ mối đe dọa nào đối với vệ tinh đều được coi là mối quan ngại nghiêm trọng về an ninh quốc gia.
Người Mỹ cũng không cần một chiếc máy tính giỏi cờ vua đến mức có thể đánh bại Garry Kasparov, kỳ thủ giỏi nhất thế giới, vào năm 1997. Thế nhưng IBM vẫn tạo ra một chiếc như vậy, một cột mốc quan trọng trên con đường hướng tới trí tuệ nhân tạo. Ngày nay, công nghệ đó đang cách mạng hóa vô số ngành công nghiệp theo những cách mà chúng ta mới chỉ bắt đầu hiểu.
Liệu màn trình diễn xe siêu ngầu của Musk có đánh dấu một bước ngoặt chuyển đổi âm thầm khác hay không vẫn còn phải chờ xem. Nó có thể dẫn đến những thay đổi tối thiểu trong cách chúng ta sống hàng ngày, hoặc tuần này có thể được nhớ đến như bình minh của một kỷ nguyên mới của xe hơi bay. Nền kinh tế Mỹ đang phát triển cho phép những canh bạc như vậy trở nên khả thi. Và khi chúng thành công, chúng sẽ mang lại lợi ích cho tất cả mọi người.
https://www.washingtonpost.com/opinions/2026/10/16/elon-musk-flying-roadster-shows-beauty-impractical-innovation/
NVV dịch