2026-10-07
Một tiếng nói từ đảng Dân Chủ:
Liệu các cuộc thăm dò về "làn sóng xanh" có quá tốt đến mức khó tin?
(Perry Bacon, The New Republic, 7/10/2026)
Tôi lo lắng về các cuộc thăm dò và dự báo bầu cử cho thấy một làn sóng chiến thắng áp đảo của đảng Dân chủ. Và tôi nghĩ bạn cũng nên lo lắng như vậy.
Tại sao? Vì hai lý do. Trước hết, những con số này, dù ấn tượng đến đâu, cũng có thể khiến chúng ta thất vọng, ngay cả khi đảng Dân chủ có một đêm thắng lợi vào tháng tới. Chúng dường như quá tốt để có thể là sự thật. Theo các cuộc thăm dò và dự báo, đảng Dân chủ gần như chắc chắn sẽ giành lại Hạ viện. Các thành viên Dân chủ khá tiến bộ (Abdul El-Sayed của Michigan, Troy Jackson của Maine) đang dẫn đầu ở các bang dao động nghiêng về đảng Dân chủ. Các thành viên Dân chủ ôn hòa hơn (Roy Cooper của Bắc Carolina, Jon Ossoff của Georgia) đang dẫn trước khá xa ở các bang dao động truyền thống nghiêng về đảng Cộng hòa.
Tình hình còn tốt hơn nữa. Đảng Dân chủ dường như đang nắm chắc phần thắng trong một số cuộc đua ở các bang vốn luôn ủng hộ Đảng Cộng hòa trong thời kỳ Trump: Alaska và Thượng viện Texas, chức thống đốc Iowa, các cuộc tranh cử Thượng viện và thống đốc ở Ohio. Họ cũng có cơ hội nhỏ để giành chức thống đốc ở Texas và các ghế Thượng viện ở Iowa và Kansas .
Tôi vẫn chưa nói xong. Đảng Dân chủ có thể giành đủ số chức vụ thống đốc và cơ quan lập pháp tiểu bang để đa số người Mỹ sống ở những tiểu bang do đảng Dân chủ nắm giữ cả ba vị trí này vào năm tới. Một chính trị gia da đen đến từ Milwaukee (David Crowley) được dự đoán sẽ thắng cử chức thống đốc ở Wisconsin, vượt qua sự bất mãn lâu nay đối với thành phố lớn nhất của tiểu bang. Tại Georgia, Keisha Bottoms có cơ hội thực sự trở thành người phụ nữ da đen đầu tiên được bầu làm thống đốc trong lịch sử Hoa Kỳ .
Hai mươi mốt tháng trước, sau khi Donald Trump thắng cử nhiệm kỳ thứ hai, tôi đã rất vui mừng nếu chỉ một hoặc hai trong số những điều tôi đã liệt kê ở trên xảy ra. Giờ đây, các cuộc thăm dò cho thấy một làn sóng xanh thậm chí còn vượt qua cả năm 2006 hay 2018. Nếu các cuộc thăm dò là đúng, chúng ta đang chứng kiến một trận động đất chính trị tương tự như năm 2008, khi nước Mỹ, bao gồm cả Indiana và Bắc Carolina, bầu một người đàn ông da đen làm tổng thống. Việc đảng Dân chủ thắng cử trong các cuộc bầu cử cấp tiểu bang ở Texas làm tăng triển vọng đảng này có thể cạnh tranh ở tiểu bang mang lại nhiều phiếu đại cử tri nhất (40) cho đảng Cộng hòa, đặt triển vọng của đảng Cộng hòa trong các cuộc bầu cử tổng thống vào tình thế nguy hiểm. Nếu El-Sayed thắng cử, sẽ càng khó hơn cho các đảng viên Dân chủ và Cộng hòa ôn hòa lập luận rằng một chính trị gia có tiềm năng thay đổi như Alexandria Ocasio-Cortez không thể được bầu làm tổng thống.
Một số chuyên gia dữ liệu cho rằng chúng ta nên tin tưởng vào các cuộc thăm dò dư luận; những người khác lại lập luận rằng chúng có thể đang thổi phồng cơ hội chiến thắng của đảng Dân chủ. Theo quan điểm của tôi, các cuộc thăm dò dư luận nhìn chung đáng tin cậy, nhưng chúng không thể dự đoán người chiến thắng trong một cuộc đua có kết quả chênh lệch chỉ từ ba đến năm điểm – như nhiều cuộc tranh cử hiện nay.
Tôi phải thừa nhận: Tôi không có lý do dựa trên dữ liệu nào để nghi ngờ các cuộc thăm dò dư luận. Điều này chỉ xuất phát từ kinh nghiệm đưa tin về chính trị Mỹ hơn hai thập kỷ và là một người Mỹ gốc Phi. Tôi sẽ tin rằng một ứng cử viên Dân chủ có thể giành chiến thắng ở Texas ngay khi hãng thông tấn Associated Press hoặc một trong các đài truyền hình chính thức tuyên bố ứng cử viên Thượng viện James Talarico hoặc ứng cử viên chức Thống đốc Gina Hinojosa thắng cử — và không phải là một phút trước. Xét cho cùng, lần cuối cùng một ứng cử viên Dân chủ thắng cử Thượng viện hoặc chức Thống đốc ở Texas là vào năm 1990. Tôi lo ngại rằng sự thù địch đối với phụ nữ da đen và người Hồi giáo là một rào cản ngầm đối với Bottoms và El-Sayed. Tôi lo ngại rằng quá nhiều cử tri ở miền Nam vừa yêu mến Trump vừa ghét người da đen khiến Cooper hoặc Ossoff khó có thể thắng với cách biệt hơn vài điểm. Tôi lo ngại rằng cử tri Maine không thể từ bỏ Thượng nghị sĩ đương nhiệm của đảng Cộng hòa Susan Collins, bất kể bà ta có giả vờ lo ngại về những việc Trump đã làm hay không.
Thành thật mà nói, việc cho rằng làn sóng xanh lớn đang được dự đoán sẽ không xảy ra có lẽ tốt hơn cho sức khỏe tinh thần của tôi. Tôi đã rất buồn khi các cuộc bầu cử năm 2016 và 2024 không thể loại bỏ Trump khỏi chính trường vĩnh viễn và đưa một người phụ nữ lên lãnh đạo đất nước lần đầu tiên. Tôi đã rất thất vọng về việc các bang dao động lại sít sao đến vậy trong năm 2020, xét đến việc nhiệm kỳ tổng thống của Trump tồi tệ đến mức nào.
Lời khuyên của tôi dành cho độc giả của TNR và những người theo chủ nghĩa tự do khác là hãy giả định rằng đảng Dân chủ sẽ giành được 48 hoặc 49 ghế Thượng viện, 225 ghế Hạ viện, và không có gì đáng kể ở Ohio hoặc Texas. Đó không phải là một dự đoán; đó chỉ là một bài tập nhằm đặt ra những kỳ vọng ở mức độ thực tế nhưng thấp.
Đây là lý do thứ hai để cảnh giác với các cuộc thăm dò dư luận: Chúng đang tạo ra những kỳ vọng mà các phương tiện truyền thông chính thống có thể sử dụng để chống lại đảng Dân chủ. Vào tháng 1 năm 2025, nếu bạn nói với các phóng viên tại AP, The New York Times, CNN, NBC News và các hãng tin trung dung khác rằng đảng Dân chủ sẽ giành được 225 ghế Hạ viện và 49 ghế Thượng viện vào tháng 11 năm 2026, họ có thể đã hoài nghi về khả năng đó. Vào tháng Giêng, tôi đã viết một bài báo có tiêu đề "Thật đáng kinh ngạc, đảng Dân chủ có cơ hội giành đa số tại Thượng viện", phản ánh việc điều đó dường như khó xảy ra như thế nào ngay cả chín tháng trước đó.
Hiện tại, các cuộc thăm dò và dự báo bầu cử dựa trên những cuộc khảo sát đó đang dự đoán một kết quả khả quan hơn nhiều cho đảng Dân chủ. Theo FiftyPlusOne, một trang web bầu cử do G. Elliott Morris và các cựu thành viên khác của FiveThirtyEight điều hành, "kết quả trung bình" của cuộc bầu cử là 242 ghế Hạ viện và 52 ghế Thượng viện cho đảng Dân chủ. Các trang web khác cũng đưa ra nhận định tương tự: 235 ghế Hạ viện và 51 ghế Thượng viện cho đảng Dân chủ (Decision Desk HQ); 232/52 (VoteHub); 234/52 (Split Ticket) .
Nếu đảng Dân chủ không đạt được những dự đoán này, ngay cả khi họ giành được 229 ghế Hạ viện và 50 ghế Thượng viện, tôi khá chắc chắn rằng các phương tiện truyền thông chính thống sẽ quay trở lại cách tiếp cận ưa thích của họ trong việc đưa tin chính trị về: chủ nghĩa trung dung/sự tương đồng giả tạo/sự cân bằng/lưỡng đảng/"độc lập". Các hãng tin trung dung sẽ sử dụng những tiêu đề như "Cử tri không thích Trump nhưng cũng không chắc chắn về đảng Dân chủ", "Người Mỹ ghét cả hai đảng", "Cử tri Mỹ đưa ra phán quyết trái chiều".
Dĩ nhiên, điều này thật vô lý. Trump là một tổng thống vô cùng không được lòng dân, bị ghét đến nỗi đảng Cộng hòa đang chật vật để giành chiến thắng ở Texas. Ông ta cũng là một nhân vật độc đoán, quyết tâm làm xói mòn nền dân chủ, bao gồm cả tự do báo chí. Nhưng giới truyền thông chính thống vẫn háo hức tự cho mình là đứng ngoài cuộc, trung lập, và chắc chắn không phản đối một tổng thống đang cố gắng phá hủy ngành công nghiệp của họ. Nếu cả Talarico lẫn Hinojosa đều không thắng, giới truyền thông có lẽ sẽ không đưa tin về cuộc bầu cử này như một sự bác bỏ dứt khoát đối với Trump, điều gần như chắc chắn sẽ xảy ra.
Vì vậy, hiện tại, tôi đang xem xét các cuộc thăm dò một cách nghiêm túc nhưng không theo nghĩa đen, như cách nói từ thời kỳ đầu của Trump. Tôi tin chắc rằng đảng Cộng hòa sẽ làm tệ hơn ở Kansas, Texas, Iowa và các bang "đỏ" khác so với thường lệ. Tôi chắc chắn rằng một số đảng viên Dân chủ sẽ giành chiến thắng với tỷ lệ chênh lệch lớn hơn ở nhiều bang dao động so với dự đoán hai năm trước. Nhưng tôi sẽ rất vui mừng và ngạc nhiên nếu có những Thống đốc Bottoms, Crowley và Hinojosa hoặc Thượng nghị sĩ El-Sayed hay Talarico. Tuy nhiên, điều đó hoàn toàn có thể xảy ra. Các cuộc thăm dò năm 2026 có vẻ khả quan đối với đảng Dân chủ như năm 2008. Họ đã đúng vào thời điểm đó. Và họ có thể đúng một lần nữa.
https://newrepublic.com/article/216284/blue-wave-polls-2026-skepticism
NVV dịch
ĐIỂM NHẤN: Những cuộc thăm dò của truyền thông dòng chính có thể chỉ nhắm mục đích làm nản lòng phe Cộng Hòa. Thắng từ 3% đến 5% trong thăm dò chưa chắc sẽ là thắng trong bầu cử.