2026-07-21
Tấn công vào núi Pickaxe của Iran hay không?
(Amit Segal, X, 21/7/2026)
Nằm sâu ít nhất 100 mét dưới lòng đất một ngọn núi gần thành phố Natanz là một phần quan trọng của chương trình hạt nhân Tehran. Nhưng không phải uranium được làm giàu mới khiến Núi Pickaxe trở thành nỗi ám ảnh của Israel.
Theo tờ Wall Street Journal, tình báo Israel đã xác định rằng Iran đã chuyển hàng nghìn máy ly tâm làm giàu uranium vào các đường hầm sâu bên trong ngọn núi vào mùa thu năm ngoái, sau cuộc chiến kéo dài 12 ngày vào tháng Sáu. Nếu chính xác, điều này thể hiện sự tăng tốc đáng kể trên con đường hồi sinh chương trình hạt nhân của Iran - một chương trình mà cả Mỹ và Israel đều tin rằng đã thực sự chết và bị chôn vùi.
Núi Pickaxe đã được xây dựng từ mùa thu năm 2020. Vào thời điểm đó, Iran tuyên bố các hội trường ngầm sẽ thay thế cơ sở lắp ráp máy ly tâm trên mặt đất bị phá hủy tại khu vực chính của Natanz, nơi bị hư hại nghiêm trọng trong một vụ nổ được cho là hành động phá hoại. Iran mô tả cơ sở này công khai là một nhà máy lắp ráp máy ly tâm. Tuy nhiên, tình báo Israel cho biết mục đích tham vọng hơn nhiều: Địa điểm này được cho là có khả năng hỗ trợ không chỉ các hoạt động lắp ráp mà còn cả việc làm giàu uranium ở mức độ hạn chế.
Trong 15 tháng qua, hình ảnh vệ tinh đã ghi nhận hoạt động liên tục: lưu lượng xe tải, gia cố đường hầm và mở rộng vành đai an ninh. Người ta đã cho rằng các chuyến bay giám sát của Mỹ và mối đe dọa ngầm về các cuộc tấn công chính xác sẽ ngăn cản Iran khởi động lại chương trình hạt nhân của mình - nhưng dường như tính toán đó đã sai. Cơ sở này không bị nhắm mục tiêu trong cuộc chiến Israel-Iran năm ngoái, cũng không bị tấn công trong vòng xung đột Mỹ-Iran hiện tại, hoặc vì các nhà điều hành đánh giá rằng bom sẽ có tác động tối thiểu hoặc vì địa điểm này vẫn đang trong quá trình xây dựng. Nhưng tính toán đó giờ đây có thể đang thay đổi. Tuần trước, Donald Trump đã phá vỡ sự im lặng công khai của mình về núi Pickaxe.
“Pickaxe là một mục tiêu khả thi cho một cú đánh lớn ngay gần cửa trước,” Trump nói. “Chúng ta sẽ phá hủy núi Pickaxe. Hãy nói với người Iran hãy sẵn sàng.” Ông nói thêm rằng trong khi tình báo Mỹ hiện không quan sát thấy “bất kỳ hoạt động nào” tại địa điểm này, Washington “có thể sẽ tấn công Pickaxe trong thời gian tương đối sớm.”
Một quan chức quân sự Israel tham gia vào các quyết định nhắm mục tiêu gần đây bày tỏ sự thất vọng rằng các cuộc không kích hiện tại chưa ưu tiên đầy đủ các cơ sở hạ tầng liên quan đến vũ khí hạt nhân, đặc biệt nêu ví dụ về núi Pickaxe. Trong chiến dịch này, Israel tập trung vào các mục tiêu của chế độ, với hy vọng đạt được mục tiêu tạo ra các điều kiện cần thiết cho việc thay đổi chế độ. Ngành công nghiệp quân sự cũng nhận được sự chú ý đáng kể, mặc dù phần lớn sản xuất cấp hai vẫn không bị ảnh hưởng. Trọng tâm cũng phải được chuyển từ nhóm mục tiêu ban đầu sang cơ sở hạ tầng quân sự xung quanh eo biển Hormuz sau khi Iran không chịu khuất phục trước cuộc tấn công ban đầu.
Với các cuộc tấn công leo thang đang diễn ra, vòng tấn công tiếp theo có thể sắp tới, có lẽ với nhóm mục tiêu ít lạc quan hơn nhiều.
Nhưng cũng có những ý kiến khác. Phát biểu sau cuộc thảo luận an ninh kéo dài đêm qua, Bộ trưởng Tài chính Bezalel Smotrich đã nêu rõ tính toán mà từ lâu đã chi phối cách tiếp cận của Benjamin Netanyahu: “Nhà nước Israel không có hứng thú tham gia vào cuộc đối đầu kiềm chế giữa Iran và Hoa Kỳ – tình hình hiện tại là tốt nhất cho chúng ta.” Nói cách khác, duy trì hiện trạng phong tỏa và các cuộc tấn công thường xuyên có thể tốt hơn là một chiến dịch cuối cùng. Tuy nhiên, quyết định cuối cùng không thuộc về Smotrich hay Netanyahu. Nó thuộc về Trump. Tổng thống có thể chọn một cuộc tấn công toàn diện thay vì cuộc trao đổi ăn miếng trả miếng hiện tại. Trong trường hợp đó, Israel sẽ phải đối mặt với một lựa chọn đơn giản: tham gia hoặc bỏ lỡ cơ hội cuối cùng để hành động với sự hỗ trợ của Mỹ. Nếu đó là hai lựa chọn, tôi khá chắc chắn Israel sẽ chọn cái nào.
https://x.com/AmitSegal/status/2079573679868907553
NVV