NVV blog

 

 2026-08-05  

Viện bảo tàng lịch sử Hoa Kỳ và hệ tư tưởng "woke"

Theo Wikipedia, viện Smithsonian là một nhóm các bảo tàng, trung tâm giáo dục và nghiên cứu, được chính phủ liên bang Hoa Kỳ thành lập "nhằm tăng cường và phổ biến kiến ​​thức". Được thành lập vào ngày 10 tháng 8 năm 1846, nó hoạt động như một công cụ ủy thác và không chính thức là một phần của bất kỳ nhánh nào trong ba nhánh của chính phủ liên bang. Viện được đặt tên theo người sáng lập kiêm nhà tài trợ, nhà khoa học người Anh James Smithson.Ban đầu nó được tổ chức với tên gọi Bảo tàng Quốc gia Hoa Kỳ, nhưng tên gọi đó đã không còn tồn tại về mặt hành chính vào năm 1967.

Nhưng chính quyền của tổng thống Trump cho rằng bảo tàng này không vinh danh đúng mức các nguyên tắc nền tảng và nền dân chủ của đất nước.

__________ 

 

Trump kiện Viện Smithsonian: Diễn biến cuộc chiến tại Tòa Bạch Ốc về lịch sử "thức tỉnh"  
Một báo cáo dài 162 trang của Tòa Bạch Ốc kết luận rằng Bảo tàng Lịch sử Hoa Kỳ đã bị "chi phối bởi hệ tư tưởng".


(Fox News, 3/8/2026)

Nỗ lực của Tổng thống Donald Trump nhằm loại bỏ cái mà chính quyền của ông gọi là hệ tư tưởng "woke" tại Viện Smithsonian đã trở thành một trong những cuộc rà soát toàn diện nhất của Tòa Bạch Ốc đối với tổ chức này trong nhiều thập kỷ.

Viện Smithsonian quản lý 21 bảo tàng, Vườn thú Quốc gia và gần 157 triệu hiện vật và mẫu vật, đồng thời nhận được hơn 1 tỷ đô la tài trợ liên bang hàng năm, ngoài nguồn tài trợ tư nhân.

Chiến dịch của chính quyền đã đặt tổ chức được hỗ trợ bằng tiền thuế của người dân vào trung tâm của một cuộc tranh luận rộng hơn về lòng yêu nước, cách diễn giải lịch sử và vai trò của các tổ chức văn hóa được tài trợ bởi liên bang trong bối cảnh sự chia rẽ ngày càng gia tăng về cách mọi người nhìn nhận và kể lại câu chuyện về nước Mỹ.

Trong 16 tháng qua, ban quản lý đã xem xét các triển lãm của bảo tàng, các chương trình giáo dục, hồ sơ nội bộ và các tuyên bố của lãnh đạo, đưa ra nhiều yêu cầu cung cấp tài liệu, phỏng vấn các người phụ trách và tiến hành các chuyến tham quan trực tiếp tại bảo tàng.

Nỗ lực này đã đạt đến đỉnh điểm với một báo cáo dài 162 trang của Tòa Bạch Ốc, trong đó đề xuất những cải cách sâu rộng và công bố các hành động hành pháp mới nhằm thực hiện những đề xuất đó.

* Dưới đây là dòng thời gian tóm tắt những diễn biến chính.

Ngày 27 tháng 3 năm 2025: Trump khởi động nỗ lực loại bỏ hệ tư tưởng "thức tỉnh" tại Viện Smithsonian.

Hai tháng sau khi nhậm chức nhiệm kỳ thứ hai, Trump đã ký một sắc lệnh hành pháp có tiêu đề "Khôi phục sự thật và lẽ phải cho lịch sử nước Mỹ". Sắc lệnh này lập luận rằng các tổ chức văn hóa liên bang, bao gồm cả Viện Smithsonian, đã thúc đẩy các câu chuyện mang tính ý thức hệ "gây chia rẽ".

Sắc lệnh hành pháp chỉ đạo chính quyền Trump khôi phục lại cách trình bày lịch sử nước Mỹ mang tính yêu nước hơn. Đồng thời, sắc lệnh giao nhiệm vụ cho Hội đồng Chính sách Nội địa Tòa Bạch Ốc và Phó Tổng thống JD Vance, trong vai trò là thành viên Hội đồng quản trị Viện Smithsonian, xem xét lại các triển lãm và chương trình của Viện Smithsonian.

Mùa xuân-hè 2025: Tòa Bạch Ốc khởi động cuộc điều tra của Viện Smithsonian.

Theo sắc lệnh hành chính của Trump, Hội đồng Chính sách Nội địa Tòa Bạch Ốc đã khởi động một cuộc điều tra đối với Viện Smithsonian, tập trung chủ yếu vào Bảo tàng Lịch sử Quốc gia Hoa Kỳ.

Các quan chức đã xem xét các hiện vật trưng bày, tài liệu giáo dục, kế hoạch chiến lược, bài phát biểu của lãnh đạo, chương trình của bảo tàng và các tuyên bố công khai. Trong quá trình xem xét đó, hội đồng đã ghi nhận những ví dụ mà họ cho rằng ưu tiên các câu chuyện mang tính ý thức hệ gây chia rẽ hơn là một cách kể chuyện yêu nước về lịch sử nước Mỹ.

Ngày 12 tháng 8 năm 2025: Tòa Bạch Ốc chính thức cảnh báo Viện Smithsonian.

Các quan chức Tòa Bạch Ốc đã gửi thư cho Bộ trưởng Viện Smithsonian, Lonnie Bunch, chính thức khởi động cuộc xem xét theo lệnh của Trump.

Bức thư yêu cầu cơ sở này chuyển giao các kế hoạch triển lãm, tài liệu giáo dục, chính sách nội bộ và các hồ sơ khác, đồng thời nêu rõ kế hoạch xem xét tám bảo tàng thuộc hệ thống Smithsonian để đảm bảo các cuộc triển lãm "tôn vinh chủ nghĩa ngoại lệ của Mỹ" và loại bỏ những gì mà chính quyền gọi là những câu chuyện gây chia rẽ.

Văn bản này cũng đặt ra thời hạn cho việc sản xuất tài liệu, phỏng vấn người phụ trách và đánh giá tại chỗ, đồng thời yêu cầu các bảo tàng bắt đầu sửa đổi nội dung công khai trong vòng 120 ngày.

Cuối năm 2025: Tòa Bạch Ốc cho rằng Viện Smithsonian chưa tôn vinh đầy đủ ngày thành lập nước Mỹ.

Tòa Bạch Ốc chỉ trích bảo tàng vì không tổ chức chương trình đặc biệt nào nhân Ngày Độc lập năm 2025 dù vẫn mở cửa vào ngày 4 tháng 7, ngừng các nghi lễ truyền thống nhân Ngày Quốc kỳ và lên kế hoạch cho các triển lãm và sự kiện kỷ niệm 250 năm.

Theo chính quyền, 250 công trình đó nhấn mạnh những thiếu sót của Hoa Kỳ trong khi không chú trọng đầy đủ đến các nhà sáng lập, Tuyên ngôn Độc lập và Cách mạng Mỹ.

Ngày 18 tháng 12 năm 2025: Tòa Bạch Ốc cho biết Viện Smithsonian không hợp tác với cuộc điều tra của họ.

Tòa Bạch Ốc đã gửi thư cho Bộ trưởng Smithsonian Bunch, trong đó nêu rõ rằng cơ quan này đã không cung cấp hầu hết các hồ sơ được yêu cầu trong quá trình xem xét.

Trong số những yêu cầu khác, báo cáo đánh giá đề nghị bàn giao các kế hoạch triển lãm, tài liệu giám tuyển và tài liệu quản trị.

Hiện tại, chính quyền cho Viện Smithsonian thời hạn đến ngày 13 tháng 1 năm 2026 để cung cấp các tài liệu được yêu cầu. Chính quyền cũng nhắc nhở viện này rằng nguồn tài trợ liên bang phải được sử dụng theo cách phù hợp với sắc lệnh hành pháp "Khôi phục sự thật và lẽ phải cho lịch sử nước Mỹ" của ông Trump.

Đầu năm 2026: Tòa Bạch Ốc tiến hành điều tra tại chỗ tại Viện Smithsonian.

Các nhà điều tra của Tòa Bạch Ốc đã hoàn thành việc khảo sát trực tiếp các bảo tàng thuộc Viện Smithsonian. Trong các chuyến thăm, họ đã xem xét các hiện vật trưng bày, tài liệu giáo dục, nội dung kỹ thuật số và các tài liệu kế hoạch nội bộ, cũng như phỏng vấn nhân viên bảo tàng như một phần của quá trình xem xét của chính quyền.

Trong những chuyến thăm đó, các nhà điều tra đã tìm thấy những hiện vật mà họ cho rằng nhấn mạnh vào lịch sử phục hồi, quá trình giải phóng thuộc địa, hoạt động vận động cho người nhập cư, các sáng kiến ​​về đa dạng, công bằng và hòa nhập (DEI) và công lý xã hội. Đồng thời, họ cáo buộc rằng tổ chức này đang hạ thấp vai trò của các nhà sáng lập nước Mỹ, những thành tựu của quốc gia và các chủ đề yêu nước.

Báo cáo kết luận cuối cùng rằng dự án của Viện Smithsonian đã có sự thay đổi đáng kể so với sứ mệnh ban đầu, cho rằng các triển lãm ngày càng nhấn mạnh hoạt động vì công bằng xã hội và các câu chuyện mang tính ý thức hệ hơn là tập trung vào các nguyên tắc nền tảng và thành tựu quốc gia của nước Mỹ.
 
Ngày 14 tháng 5 năm 2026: Tòa Bạch Ốc cho rằng triển lãm America 250 hàng đầu của Viện Smithsonian không đạt được kỳ vọng.

Bảo tàng ra mắt triển lãm đặc sắc kỷ niệm 250 năm thành lập nước Mỹ, trưng bày 250 hiện vật từ bộ sưu tập của mình, bao gồm bàn viết của Thomas Jefferson, quân phục của George Washington và lá cờ Hoa Kỳ.

Chỉ hai tháng trước lễ kỷ niệm 250 năm ngày độc lập của đất nước, Tòa Bạch Ốc cho biết triển lãm này chỉ là tái sử dụng các hiện vật hiện có chứ không phải tạo ra một triển lãm mới về thời kỳ lập quốc. Họ cũng chỉ trích việc trưng bày này vì đã không thể tôn vinh một cách ý nghĩa các nhà sáng lập nước Mỹ, Tuyên ngôn Độc lập hay Cách mạng Mỹ trong dịp kỷ niệm 250 năm ngày quốc khánh.

Chính quyền Trump cũng cho rằng các tài liệu quảng bá và chương trình của triển lãm đã hạ thấp tầm quan trọng của các chủ đề yêu nước và biểu tượng quốc gia.

Tháng 7 năm 2026: Tòa Bạch Ốc đưa ra phán quyết về cuộc đánh giá của Viện Smithsonian.

Hội đồng Chính sách Nội địa Tòa Bạch Ốc công bố báo cáo dài 162 trang mang tên "Bảo tồn Câu chuyện của nước Mỹ", kết luận rằng Bảo tàng Lịch sử Quốc gia Hoa Kỳ đã bị "chi phối bởi hệ tư tưởng".

Báo cáo khuyến nghị loại bỏ những gì được mô tả là hoạt động chính trị khỏi các triển lãm bảo tàng và khôi phục các trưng bày nhấn mạnh các nguyên tắc nền tảng của nước Mỹ, những thành tựu quốc gia và lịch sử yêu nước. Báo cáo cho biết những phát hiện này xuất phát từ cuộc đánh giá của Viện Smithsonian được thực hiện theo lệnh hành pháp của Trump vào tháng 3 năm 2025.

Bản báo cáo chi tiết bao gồm hình ảnh các hiện vật trưng bày, hình ảnh các bảng chú thích, cũng như hình ảnh các người phụ trách và lãnh đạo bảo tàng.

Phần lớn nội dung báo cáo tập trung vào cách bảo tàng phân loại và miêu tả vấn đề di cư bất hợp pháp trong các triển lãm của mình.

Ngày 24 tháng 7 năm 2026: Trump ra lệnh cho các cơ quan liên bang thực hiện cải cách Viện Smithsonian.

Vài giờ sau khi báo cáo được công bố, Trump đã ký sắc lệnh hành pháp "Khôi phục niềm tin vào Viện Smithsonian", chỉ đạo Bộ Nội vụ, Văn phòng Quản lý Ngân sách (OMB), Cơ quan Quản lý Dịch vụ Tổng hợp (GSA) và Hội đồng Chính sách Nội địa Tòa Bạch Ốc sử dụng các quyền hạn hiện có để khuyến khích Viện Smithsonian giải quyết các phát hiện trong báo cáo.

Sắc lệnh của Trump cũng chỉ thị Cục Công viên Quốc gia (NPS) lắp đặt các biển báo tạm thời bên ngoài Bảo tàng Lịch sử Quốc gia Hoa Kỳ để hướng dẫn du khách đến xem báo cáo và mô tả những lo ngại của chính quyền về cách trình bày lịch sử Hoa Kỳ của bảo tàng.

Chính quyền cho biết nỗ lực này nhằm mục đích khôi phục cách trình bày lịch sử nước Mỹ mang tính yêu nước hơn tại Viện Smithsonian. Trong khi đó, viện này từ lâu đã khẳng định sứ mệnh của mình là bảo tồn và giới thiệu lịch sử quốc gia thông qua học thuật, nghiên cứu và giáo dục công cộng, tạo tiền đề cho những cuộc tranh luận tiếp tục về cách kể câu chuyện về nước Mỹ.

https://www.foxnews.com/politics/trump-v-smithsonian-timeline-white-house-fight-woke-history-unfolded

___________

 

Nhà sử học chỉ trích sự thay đổi hướng hoạt động của Viện Smithsonian sau chuyến thăm đầu tiên sau hơn một thập kỷ: 'Một nơi hoàn toàn khác biệt'.
Tiến sĩ Jody Edward Ginn cho rằng vấn đề lớn nhất của Viện Smithsonian là "những điều họ bỏ sót".

(Fox News, 4/8/2026)

Một nhà sử học kiêm chuyên gia bảo tàng đã cáo buộc Viện Smithsonian từ bỏ sứ mệnh giáo dục để theo đuổi hoạt động chính trị sau chuyến thăm Bảo tàng Lịch sử Quốc gia Hoa Kỳ (NMAH) lần đầu tiên sau hơn một thập kỷ, giữa lúc chính quyền Trump và phe bảo thủ ngày càng chỉ trích cách bảo tàng trình bày lịch sử Hoa Kỳ.

"Nơi này hoàn toàn khác so với hồi tôi đến đó năm 2012," Tiến sĩ Jody Edward Ginn chia sẻ với Fox News Digital.

"Nhiệm vụ của nó rõ ràng chính xác là những gì họ đã thay đổi. Nó là một bảo tàng dành cho hoạt động xã hội. Họ sử dụng lịch sử, nhưng đó lại là vấn đề. Bạn biết đấy, các học giả lịch sử, và tôi không còn coi những người này là học giả nữa. Họ là những nhà hoạt động."

Sau khi đọc báo cáo của Hội đồng Chính sách Nội địa của chính quyền, trong đó cáo buộc Viện Smithsonian và Bảo tàng Lịch sử và Di sản Quốc gia (NMAH) đã không trình bày lịch sử "một cách truyền cảm hứng, thống nhất và xứng đáng với nền cộng hòa vĩ đại của chúng ta", Ginn cho biết ông đã đi một chặng đường dài từ Texas để tận mắt chứng kiến.

"Ngay từ khi bước vào, tôi đã cảm nhận được một sự khác biệt rất lớn," Ginn nói. "Thực ra, tôi không hoàn toàn bất ngờ vì đã chứng kiến ​​sự thay đổi này trong lĩnh vực của mình hơn một thập kỷ nay."

Trong quá trình tham quan các khu trưng bày, Ginn cho biết viện này hướng đến việc chỉ dẫn cụ thể cho khách tham quan "hành động" (theo một chiều hướng) thay vì cung cấp thông tin để họ "tự đưa ra quyết định".

"Mục tiêu mà họ tự tuyên bố là biến các bảo tàng từ những cơ sở giáo dục, giáo dục công cộng, thành những cơ sở khuyến khích hoạt động xã hội, mà cũng có thể nói là truyền bá tư tưởng."

Ginn cho biết ông đã tìm thấy "thông tin không chính xác" trong một số hiện vật trưng bày, nhưng lập luận rằng những gì họ không nói với khách tham quan cũng gây hiểu lầm không kém.

"Vấn đề lớn nhất nằm ở những gì họ bỏ sót," ông nói.

Ginn lập luận rằng những hiện vật "gây sốc" và mang tính khiêu dâm của bảo tàng không phù hợp với một bảo tàng thu hút trẻ em và gia đình, nói rằng chúng "không còn phù hợp với hình ảnh bảo tàng chỉ vài năm trước đây".

"Những triển lãm này hướng đến mọi lứa tuổi," ông nói. "Tại sao lại làm vậy? Tất cả những điều đó đều không phù hợp với vai trò của các bảo tàng chỉ vài năm trước."

Trong một phiên điều trần tại Hạ viện tháng trước, các nhà lập pháp đã nêu lên những lo ngại tương tự, chất vấn Giám đốc Bảo tàng Lịch sử Quốc gia Smithsonian, bà Anthea Hartig, về các hiện vật trưng bày của bảo tàng.

Dân biểu Tim Burchett, đảng Cộng hòa, bang Tennessee, đã hỏi Hartig về triển lãm có tên "Illegal to Be You: Gay History Beyond Stonewall" (Bất hợp pháp khi là chính mình: Lịch sử người đồng tính sau sự kiện Stonewall), trong đó có trưng bày một bộ dây trói (bondage harness), và nói rằng "Bạn có những bức ảnh về nô lệ tình dục (bondage), bạn có một số thứ mang tính tình dục rõ ràng ở đó, bạn có cả người chuyển giới."

Các nhà lập pháp cũng chất vấn Hartig về Bộ công cụ hành động TẬP THỂ (MASS Action Toolkit) năm 2017, một hướng dẫn dành cho các chuyên gia bảo tàng đề cập đến vụ xả súng của cảnh sát ở Ferguson, Missouri năm 2014 và các cuộc biểu tình Black Lives Matter sau đó, đồng thời mô tả "tính khách quan" là đặc điểm của "văn hóa thượng tôn da trắng", điều mà Ginn cho rằng là một phần trong nỗ lực hướng tới hoạt động tích cực.

Khi suy ngẫm về lời khai, Ginn nói rằng nó "rất đáng thất vọng" và không thể hiện "một bài trình bày mang tính học thuật chút nào".

"Nếu đó là loại bảo tàng mà anh được phép điều hành, thì cứ tiếp tục làm như vậy đi," ông nói. "Đừng nói rằng anh đang khách quan khi điều đó quá rõ ràng."

Ginn cũng chỉ trích Hartig vì bà cho rằng bảo tàng không đứng về phe nào, đồng thời nói thêm rằng tuyên bố sứ mệnh được sửa đổi của bảo tàng "đã thay đổi mục đích của bảo tàng đó".

Trong một buổi thuyết trình năm 2024 trước các sinh viên lịch sử bậc đại học và sau đại học, Hartig giải thích rằng bảo tàng đã loại bỏ cụm từ "lịch sử Hoa Kỳ" khỏi tuyên ngôn sứ mệnh của mình vì "khó thoát khỏi tư duy 'Nước Mỹ trên hết'".

Đối với Ginn, chuyến thăm này đã xác nhận điều mà ông mô tả là một "sự thay đổi lớn" trong ngành bảo tàng, với Viện Smithsonian đóng vai trò là "biểu hiện nổi bật nhất của một quá trình đã diễn ra trong một thời gian dài."

"Theo quan điểm của tôi với tư cách là một nhà sử học công chúng, nhiệm vụ mà chúng ta luôn hướng tới là giáo dục công chúng và cung cấp thông tin học thuật," ông nói. "Đối với tôi, đó chính là vai trò mà Bảo tàng Lịch sử Quốc gia Hoa Kỳ nên đảm nhiệm."

Tuy nhiên, Ginn cho biết ông "không lạc quan" rằng thể chế này có thể thay đổi nếu không có "nỗ lực lớn" để thay thế đội ngũ nhân viên hiện tại bằng những người mà ông tin rằng sẽ ưu tiên lịch sử hơn chính trị.

"Bạn sẽ phải tuyển dụng những người mới, những người cam kết với các tiêu chuẩn học thuật và chương trình giáo dục không bị chính trị hóa," ông nói. "Những người này đã hoàn toàn tin tưởng vào điều đó."

https://www.foxnews.com/politics/historian-blasts-smithsonian-activism-shift-first-visit-over-decade-completely-different-place

 

__________ 

Giám đốc Viện Smithsonian bác bỏ cáo buộc "thức tỉnh" từ ông Trump đồng thời bảo vệ triển lãm về nhật ký nhận dạng giới tính của một thiếu niên.

(Fortune, 21/7/2026)

Giám đốc Bảo tàng Lịch sử Quốc gia Smithsonian hôm thứ Ba 21/7 đã phản bác lại một  báo cáo gần đây của Tòa Bạch Ốc, trong đó cho rằng ban lãnh đạo của tổ chức này là những nhà hoạt động cực đoan không thể tin tưởng được.

Lời khai của Anthea M. Hartig được đưa ra trong bối cảnh Tổng thống Donald Trump đang tiến hành một nỗ lực quốc gia rộng lớn nhằm định hình lại những câu chuyện về nước Mỹ được kể bởi các tổ chức văn hóa do chính phủ liên bang kiểm soát hoặc chịu ảnh hưởng, và đặc biệt là nhằm loại bỏ các yếu tố đa dạng, công bằng và hòa nhập khỏi những câu chuyện đó. Nhiều nhà sử học lo ngại về chủ nghĩa xét lại này.

“Trong quá trình tiếp tục kiểm chứng báo cáo, chúng tôi khẳng định chắc chắn rằng báo cáo không phản ánh một cách công bằng hoặc chính xác toàn bộ hoạt động tại bảo tàng,” ông Hartig nói với tiểu ban Giám sát Hạ viện. “Luôn luôn có chỗ để cải thiện. Nhưng tôi cũng biết vẻ đẹp, nguồn cảm hứng và chuyên môn ẩn chứa trong các bộ sưu tập, các cuộc triển lãm và các chương trình của chúng tôi.”

Trùng với dịp  kỷ niệm 250 năm  ngày độc lập của Mỹ, Hội đồng Chính sách Nội địa (Domestic Policy Council) của Tòa Bạch Ốc đã công bố một báo cáo vào ngày 4 tháng 7, lập luận rằng bảo tàng này, một phần quan trọng của khu phức hợp Smithsonian rộng lớn trên Quảng trường Quốc gia, không kể lại lịch sử "theo cách truyền cảm hứng, thống nhất và xứng đáng với nền cộng hòa vĩ đại của chúng ta."

Hôm thứ Ba, các thành viên đảng Cộng hòa trong ủy ban đã nhắc lại một số mối lo ngại đó.

“Theo cách kể chuyện hiện tại của bảo tàng, lịch sử chỉ là một cuộc đấu tranh quyền lực không ngừng giữa kẻ áp bức và người bị áp bức,” Dân biểu Tim Burchett (R-Tennessee) cho biết. “Báo cáo làm rõ rằng các triển lãm và tài liệu mang tính ‘thức tỉnh’ của bảo tàng phản ánh một tầm nhìn rộng lớn hơn mà ban lãnh đạo bảo tàng đang theo đuổi.”

Bà Hartig, người phụ nữ đầu tiên giữ chức giám đốc Bảo tàng Lịch sử Quốc gia Hoa Kỳ, cho biết  tổ chức này  “không đứng về phe nào trong các cuộc tranh luận chính trị của Mỹ”. Bà mô tả cách thức bảo tàng trình bày câu chuyện về quốc gia như một quá trình phát triển nhằm bổ sung thêm nhiều tiếng nói, chứ không phải xóa bỏ lịch sử như những người chỉ trích đôi khi lập luận.

“Khi các nhà sử học nói về việc định hình lại một câu chuyện truyền thống, chúng tôi không có ý xóa bỏ nó,” bà nói. “Chúng tôi muốn nói đến việc bổ sung bằng chứng, tiếng nói, hiện vật mà những câu chuyện trước đây đã bỏ sót, để nhiều người Mỹ hơn có thể thấy chính mình được phản ánh trong câu chuyện quốc gia.”

Báo cáo của Tòa Bạch Ốc lập luận rằng bảo tàng "đã từ chối tôn vinh quốc gia và lịch sử của nó."

"Bảo tàng chưa tạo ra bất kỳ triển lãm nào dành riêng để trình bày một câu chuyện tổng quan về lịch sử nước Mỹ hoặc kể về câu chuyện của bất kỳ vị Cha lập quốc nào, Đại hội Lục địa lần thứ hai (Second Continental Congress), Tuyên ngôn Độc lập, Chiến tranh Cách mạng Mỹ, hay việc giành được độc lập và thiết lập nền pháp trị theo hiến pháp," báo cáo cho biết.

Nhưng vào tháng 5, bảo tàng đã khai trương một triển lãm mang tên “Theo đuổi Cuộc sống, Tự do và Hạnh phúc”, trưng bày 250 hiện vật khắp tòa nhà để kỷ niệm 250 năm ngày độc lập của nước Mỹ. Các hiện vật bao gồm chiếc bàn mà Thomas Jefferson đã sử dụng để soạn thảo Tuyên ngôn Độc lập, một tàu chiến thời Chiến tranh Cách mạng và lá cờ Hoa Kỳ.

Một số thành viên đảng Cộng hòa trong ủy ban hôm thứ Ba thừa nhận rằng bảo tàng trưng bày những hiện vật quan trọng liên quan đến lễ kỷ niệm nhưng cho rằng việc tham quan khá khó khăn. Nghị sĩ Michael Cloud (R-Texas) cho biết ông dự kiến ​​những tài liệu tham khảo về Tuyên ngôn Độc lập sẽ được trưng bày nổi bật hơn trong chuyến thăm gần đây.

“Tôi không nói là nó không tồn tại, nhưng rất khó tìm thấy nó,” ông nói.

Hartig đã phải đối mặt với sự giám sát chặt chẽ từ phía đảng Cộng hòa về một triển lãm có tên “Girlhood (It’s Complicated),” trong đó có nhật ký của một cô bé 13 tuổi khám phá các vấn đề bao gồm bản dạng giới. Giám đốc bảo tàng cho biết triển lãm, được tổ chức từ năm 2020 đến năm 2023, có gắn nhãn ghi rõ rằng nó không dành cho trẻ em.

Tương lai của Hartig trên cương vị giám đốc bảo tàng là vấn đề được đặt lên hàng đầu trong phiên điều trần. Năm ngoái, Trump tuyên bố sẽ sa thải người đứng đầu lâu năm của Phòng trưng bày Chân dung Quốc gia, một bảo tàng khác thuộc hệ thống Smithsonian, cũng hoạt động độc lập với nhánh hành pháp như Bảo tàng Lịch sử Quốc gia Hoa Kỳ. Tuy nhiên, giám đốc của Phòng trưng bày Chân dung Quốc gia, Kim Sajet, đã từ chức trước áp lực từ Tòa Bạch Ốc.

https://fortune.com/2026/07/21/smithsonian-history-museum-white-house-report-woke-diversity-republican/
 

____

 

Video: Giám đốc Viện Smithsonian thừa nhận bà coi lịch sử là 'công cụ' của 'công lý xã hội' trong đoạn video năm 2025 được đăng tải lại.

(Fox News, 5/8/2026)

Sau một loạt phiên điều trần gay cấn tại Quốc hội về cáo buộc "sự thao túng tư tưởng" của phong trào "woke" tại Viện Smithsonian, một video được đăng tải lại về bài thuyết trình của Giám đốc Bảo tàng Lịch sử Quốc gia Hoa Kỳ, Anthea Hartig, cho thấy bà gọi "lịch sử như một hoạt động thực tiễn" là "công cụ chính yếu của công bằng xã hội".

Trong một loạt phiên điều trần hồi tháng 7 tại Đồi Capitol, Hartig đã bảo vệ thành tích về tính khách quan và không thiên vị của Viện Smithsonian. Tuy nhiên, trong một bài thuyết trình được công bố lại trước sinh viên Đại học California, Los Angeles vào tháng 2 năm 2025, Hartig đã mô tả "một số cách mà Bảo tàng Lịch sử Quốc gia Hoa Kỳ đang áp dụng phương pháp tiếp cận dựa trên sự công bằng, hướng tới công lý, lấy cộng đồng làm trung tâm và cần thiết phải khiêm tốn đối với lịch sử công cộng và dịch vụ."

Sau đó trong bài thuyết trình của mình, Hartig khẳng định rằng "lịch sử phân biệt chủng tộc lâu dài và đầy bạo lực của Hoa Kỳ vẫn tiếp tục hiện diện trong quá trình đánh giá của chúng ta, nếu có thể nói như vậy."

Bà nói rằng "việc khắc phục hậu quả dưới hình thức bồi thường, dĩ nhiên, không chỉ đơn thuần là thừa nhận hành vi sai trái; nó cần phải thúc đẩy trách nhiệm, cần phải suy nghĩ về hành động sửa chữa, khi chúng ta theo đuổi công lý phục hồi và, nói với chúng tôi [trong cuộc gọi], công lý phục hồi xuyên suốt lịch sử."

Trong lời khai trước Quốc hội tháng trước, bà Hartig tuyên bố: "Công việc của chúng tôi tuân thủ các tiêu chuẩn về học thuật, tính chính xác, tính độc lập và tính trung lập của Viện Smithsonian." Bà nói thêm, "bảo tàng không đứng về phe nào trong các cuộc tranh luận chính trị của Mỹ," mà thay vào đó, "Chúng tôi bảo tồn và ghi chép lại những bằng chứng về đời sống Mỹ trên mọi khía cạnh, để công chúng có thể tiếp cận quá khứ và tự đưa ra kết luận của riêng mình."

Tuy nhiên, trong bài thuyết trình tại UCLA, bà khẳng định rằng "lịch sử với tư cách là một hoạt động thực tiễn... đối với tôi là một công cụ quan trọng để thúc đẩy công bằng xã hội."

Hartig bắt đầu bài thuyết trình của mình bằng lời tuyên bố về chủ quyền đất đai và một slide chiếu hình ảnh lá cờ Mỹ bị bôi bẩn với dòng chữ dường như là "Cắt giảm ngân sách cho cảnh sát". Chú thích cho biết bức ảnh được chụp tại một cuộc biểu tình của phong trào Black Lives Matter ở Washington, DC, năm 2020. Một bức ảnh khác mà Hartig chiếu sau đó trong bài thuyết trình cho thấy một người biểu tình cầm tấm biển có dòng chữ "Tình yêu của nước Mỹ dành cho bạn thật phức tạp".

Bà nhận xét rằng bảo tàng mở cửa vào năm 1964 trong "thời kỳ Chiến tranh Lạnh, kiểu như 'Chúng ta sẽ trở thành quốc gia tốt nhất và tiên tiến nhất về công nghệ, và chúng ta sẽ cho mọi người thấy chúng ta đã làm được điều đó như thế nào'... Rõ ràng là chúng ta đã không còn theo đuổi mục tiêu đó nữa."

Thay vào đó, Hartig nhấn mạnh điều mà bà gọi là "tầm nhìn mới táo bạo" của bảo tàng, đó là trở thành "tổ chức lịch sử công cộng dễ tiếp cận, toàn diện, phù hợp và bền vững nhất trong cả nước". Tầm nhìn này nêu rõ sẽ cho phép bảo tàng "phục vụ một lượng khán giả phản ánh đầy đủ sự đa dạng về chủng tộc, giai cấp, giới tính, dân tộc và địa lý của Hoa Kỳ".

Để đạt được mục tiêu này, Hartig cho biết bảo tàng "đã tham gia vào một nỗ lực thu thập mang tính hợp tác rộng khắp hệ thống Smithsonian xoay quanh phong trào Black Lives Matter… để ghi chép, bảo tồn và chia sẻ các hiện vật tập trung vào phong trào Black Lives Matter nhằm thể hiện lịch sử của phong trào bắt đầu từ năm 2012."

Bà ấy đã chia sẻ một bức ảnh về các biểu ngữ phản đối bên ngoài Tòa Bạch Ốc vào mùa hè năm 2020 và hết lời ca ngợi "những tuyên bố, biểu ngữ phi thường, thoáng qua này... thể hiện một thông điệp rất chân thành và vô cùng sâu sắc."

Hartig cũng ca ngợi một tổ chức chống ICE có tên "Tsuru for Solidarity" là một "nhóm thực sự đáng chú ý", nhấn mạnh sự hợp tác của nhóm này với phong trào Black Lives Matter.

Theo trang web của mình, Tsuru for Solidarity là một "dự án hành động trực tiếp, bất bạo động của những người Mỹ gốc Nhật ủng hộ công lý xã hội và các đồng minh, nhằm chấm dứt các trại giam giữ và hỗ trợ trực tiếp các cộng đồng người nhập cư và người tị nạn bị ảnh hưởng bởi các chính sách nhập cư phân biệt chủng tộc và vô nhân đạo." Trang web của tổ chức này cũng nêu rõ: "Chúng tôi dựa trên uy tín đạo đức của những người Mỹ gốc Nhật đã phải chịu đựng những tội ác và di sản của các trại tập trung của Mỹ trong Thế chiến II và chúng tôi nói, 'Hãy ngừng lặp lại lịch sử!'"

Bên cạnh sáng kiến ​​Black Lives Matter, Hartig cho biết bảo tàng đang theo đuổi "chiến lược đa ngôn ngữ chủ động để hỗ trợ công bằng ngôn ngữ".

Bà ấy giải thích rằng "ý tưởng ở đây, dĩ nhiên, là mọi người đều có quyền giao tiếp bằng ngôn ngữ mà họ cảm thấy thoải mái nhất để được hiểu và để người khác hiểu mình."

Để đạt được mục tiêu này, bà cho biết kể từ mùa thu năm 2019, "tất cả các triển lãm, biển báo và dự án kỹ thuật số sẽ được thực hiện song ngữ, ít nhất là tiếng Anh và tiếng Tây Ban Nha, và một số dự án sẽ được thực hiện bằng nhiều ngôn ngữ hơn tùy thuộc vào dự án và cộng đồng xuất xứ."

Hartig khẳng định, "Chúng ta đang bị tấn công vì nói ra những sự thật phức tạp" và kêu gọi sinh viên "hãy lên tiếng và cùng nhau nói ra những sự thật đó".

Bà nói: "Trong tâm trí tôi, niềm tin ấy ngày càng trở nên vững chắc: Lịch sử là chìa khóa mở ra những bí ẩn của nhân loại, của ý nghĩa, của nơi chốn, của sự chinh phục, của tình yêu, quyền lực, uy quyền và bản ngã."

"Chúng tôi là những người kể chuyện và tìm kiếm sự thật, hy vọng sẽ đón nhận những sắc thái tinh tế, là những sứ giả của lòng cảm thông và là người bảo vệ các quyền bất khả xâm phạm," bà nói.

https://www.foxnews.com/politics/watch-smithsonian-director-admits-she-sees-history-tool-social-justice-resurfaced-2025-clip
 

NVV