2026-06-19
Điểm báo Pháp: Thỏa thuận Mỹ-Iran
Thỏa thuận ngưng bắn mà Mỹ và Iran ký hôm 17/06 tại Versailles, Pháp vẫn là chủ đề chính trên các báo Pháp số ra hôm nay, 19/06/2026, trước khi cuộc họp tại Thụy Sĩ giữa hai phái đoàn bị hủy bỏ. Ngoài ra các chủ đề Ukraina oanh kích thủ đô Matxcơva với quy mô chưa từng có và nắng nóng diện rộng tại Pháp cũng được nhiều nhật báo chạy tựa.
(Minh Phương, RFI,
Một thỏa thuận có lợi cho chính quyền Iran …
Bài xã luận của Le Monde tập trung phân tích thoả thuận khung chấm dứt chiến tranh giữa Hoa Kỳ và Iran. Theo bài viết, các nội dung chính của thỏa thuận đã cho thấy điểm khởi đầu của các cuộc thương lượng rõ ràng đang có lợi cho Iran. Trên thực tế, thỏa thuận này tập trung vào một mục tiêu dường như đã vượt lên trên mọi ưu tiên khác của tổng thống Mỹ Donald Trump, đó là mở lại eo biển Hormuz.
Về các điểm có lợi cho Iran, đầu tiên đây là cuộc đàm phán trực tiếp giữa Washington và Teheran và không có tiếng nói quyết định của bên thứ ba trong cuộc chiến là Israel. Hơn nữa, thỏa thuận này phản ánh mong muốn của Iran đưa vấn đề Liban vào nội dung đàm phán. Liban đã được nhắc đến ba lần trong điều khoản đầu tiên của văn bản gồm 14 điểm.
Nếu như chính quyền Iran phải kiểm soát Hezbollah thì tổng thống Mỹ cũng sẽ phải buộc đồng minh Israel tuân thủ các cam kết. Vấn đề Iran hậu thuẫn một mạng lưới các lực lượng vũ trang trong khu vực và vấn đề tên lửa đạn đạo hoàn toàn không được đề cập trong thỏa thuận. Về vấn đề hạt nhân, văn bản vẫn rất mơ hồ. Đề nghị mà Washington đưa ra cho Teheran giống như một canh bạc: Iran từ bỏ vũ khí hạt nhân để đổi lấy sự thịnh vượng kinh tế có được nhờ việc dỡ bỏ toàn bộ các lệnh trừng phạt quốc tế.
Tóm lại, Le Monde nhận định rằng cuộc chiến kéo dài gần bốn tháng đã cho thấy sự vô ích của việc sử dụng vũ lực, đồng thời khiến việc quay trở lại con đường ngoại giao trở nên khó khăn hơn. Đó chính là một minh họa khá điển hình cho một thảm họa chính trị và chiến lược.
Nhưng bất lợi cho người dân Iran
Vẫn phân tích về thoả thuận hưu chiến giữa Mỹ và Iran, La Croix lại quan tâm đến số phận của người dân Iran. Cuộc chiến bắt đầu vào ngày 28/02, với lời hứa của Donald Trump với người dân Iran rằng “thời khắc tự do của họ đã đến gần”. Một tháng rưỡi trước đó, trong khi chính quyền Teheran đang tiến hành một cuộc đàn áp đẫm máu, tổng thống Mỹ đã kêu gọi “những người yêu nước Iran” hãy “tiếp tục biểu tình”. Cuộc chiến, được phát động bởi liên minh Mỹ-Israel với niềm tin rằng Cộng hòa Hồi giáo sẽ không thể tiếp tục tồn tại, đã kết thúc bằng một thỏa thuận ngắn ngủi do một trong những nhân vật chủ chốt của cuộc đàn áp, chủ tịch Quốc hội kiêm trưởng đoàn đàm phán, Mohammad Bagher Ghalibaf, làm trung gian.
Vậy thì, liệu có gì đáng ngạc nhiên khi “bản ghi nhớ” được ký kết từ xa vào ngày 17/06 giữa tổng thống Mỹ và đồng cấp Iran, không hề đề cập đến nỗi đau khổ mà người dân phải chịu đựng hay bất kỳ cam kết nào từ phía chế độ về việc nới lỏng sự kìm kẹp của mình ? Phó tổng thống Mỹ J.D Vance đã phản hồi một phần câu hỏi này vào hôm 16/06, thể hiện sự linh hoạt trong cách diễn đạt của nước Mỹ. Ông nói : “Những gì (Donald Trump) nói là nếu người dân Iran muốn nổi dậy, thì cứ việc. Đó là việc của họ. Đó là chuyện giữa họ và chính phủ của họ.”
Và là cơ hội để nước Mỹ nhìn lại lịch sử
Vẫn về thoả thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran, Le Figaro lại phân tích vấn đề này từ góc độ lịch sử. Tờ báo chỉ ra rằng tổng thống thứ 47 của Hoa Kỳ từng tự hào rằng mình là người đầu tiên có đủ ý chí để chấm dứt mối đe dọa từ Iran. Nhưng giờ đây, ông Trump phải làm như tất cả những người tiền nhiệm của mình: tìm cách chấp nhận và thích nghi với thực tế đó.
Những nỗ lực thiết lập quan hệ với Cộng hòa Hồi giáo mới của Jimmy Carter đã dẫn đến một cuộc khủng hoảng con tin đầy nhục nhã. Ronald Reagan phải sơ tán lính thủy đánh bộ khỏi Liban và tiến hành một chiến dịch hải quân để giữ cho giao thông hàng hải ở Vịnh Ba Tư được thông suốt, nhiệm kỳ thứ hai của ông đã bị lung lay bởi vụ bê bối viện trợ bí mật cho Iran. Bill Clinton đã cố gắng thông qua các biện pháp trừng phạt để yêu cầu Teheran nhượng bộ, nhưng đều vô ích. George Bush đã không tấn công một trong những thành viên của “Trục Ma quỷ”, để mặc Iran tiến hành một cuộc chiến tranh du kích đẫm máu chống lại quân đội Mỹ tại Irak. Barack Obama đã để cho chế độ Iran đàn áp các cuộc biểu tình của người dân, rồi sau đó là cuộc cách mạng Syria, nhằm đổi lấy một thỏa thuận hạn chế về vấn đề hạt nhân. Joe Biden đã cố gắng mở lại các cuộc đàm phán bằng cách giải phóng các khoản tiền của Teheran bị đóng băng.
https://www.rfi.fr/vi/%C4%91i%E1%BB%83m-b%C3%A1o/20260619-%C4%91i%E1%BB%83m-b%C3%A1o-ph%C3%A1p-th%E1%BB%8Fa-thu%E1%BA%ADn-m%E1%BB%B9-iran-kiev-%E1%BB%93-%E1%BA%A1t-oanh-k%C3%ADch-matxc%C6%A1va-n%E1%BA%AFng-n%C3%B3ng-%C4%91e-d%E1%BB%8Da-cu%E1%BB%99c-s%E1%BB%91ng-d%C3%A2n-ph%C3%A1p