2026-10-28
Âm mưu của Peltola phá hoại chiến dịch tranh cử do Dan Sullivan dàn dựng đang có bước ngoặt mới khi Bộ Tư pháp đối mặt với trở ngại pháp lý lớn.
Các chuyên gia pháp lý đặt câu hỏi liệu việc phân tích thống kê các lá phiếu ẩn danh có thể chứng minh cử tri đã bị đánh lừa bởi những cái tên tương tự hay không.
(Robert Schmad, Fox News, 28/10/2026)
Bộ Tư pháp đang đối mặt với một cuộc chiến pháp lý khó khăn ở Alaska, nơi họ đang cố gắng thuyết phục một tòa án liên bang rằng sự nhầm lẫn giữa hai ứng cử viên Thượng viện có tên gần như giống hệt nhau có thể đủ để trì hoãn việc chứng nhận kết quả bầu cử.
Khoảng hai tuần trước Ngày bầu cử 22 tháng 10, Bộ Tư pháp đã đệ đơn kiện lên tòa án liên bang nhằm trì hoãn việc chứng nhận kết quả nếu Thượng nghị sĩ Dan Sullivan thua cuộc và các phiếu bầu cho một ứng cử viên khác tên Daniel J. Sullivan có thể làm thay đổi kết quả, trong khi chờ điều tra xem cử tri có chọn nhầm ứng cử viên hay không.
Đơn kiện của Bộ Tư pháp xuất phát từ một vụ tranh cãi ở Alaska, nơi hai cá nhân cùng tên Dan Sullivan, một người là giáo viên đã nghỉ hưu và người kia là thượng nghị sĩ đương nhiệm của tiểu bang, xuất hiện cạnh nhau trên phiếu bầu của tiểu bang. Mặc dù Alaska theo truyền thống là thành trì của đảng Cộng hòa trong các cuộc bầu cử Thượng viện, nhưng cuộc đua ở tiểu bang này có thể mang ý nghĩa quốc gia lớn hơn trong năm nay khi đảng Cộng hòa tìm cách bảo vệ thế đa số mong manh của họ tại Thượng viện.
Tờ New York Times đưa tin hôm thứ Tư rằng chiến dịch tranh cử của Mary Peltola, ứng cử viên Dân chủ tranh cử vào Thượng viện Alaska, được cho là đã hợp tác với các nhà hoạt động để tuyển mộ một người tên Dan Sullivan khác ra tranh cử vào ghế Thượng viện Alaska, với hy vọng sự nhầm lẫn của cử tri sẽ thu hút sự ủng hộ từ thượng nghị sĩ đương nhiệm thuộc đảng Cộng hòa. Trích dẫn các cuộc phỏng vấn, tin nhắn văn bản và tài liệu được chuẩn bị cho một vụ kiện tiềm năng, tờ Times đưa tin rằng nỗ lực này cũng nhắm vào các ứng cử viên tiềm năng khác có thể gây cản trở, bất chấp việc chiến dịch của Peltola nhiều lần phủ nhận sự liên quan đến ứng cử viên Sullivan thứ hai này.
Hôm Chủ nhật, chiến dịch tranh cử của Peltola và Ủy ban Chiến dịch Thượng nghị sĩ Dân chủ (Democratic Senatorial Campaign Committee) đã đệ trình một kiến nghị bác bỏ vụ kiện của Bộ Tư pháp, lập luận rằng luật liên bang mà Bộ Tư pháp viện dẫn điều chỉnh việc đăng ký cử tri, chứ không phải tư cách ứng cử viên hay thiết kế phiếu bầu. Họ cũng kêu gọi tòa án giải quyết vụ việc trước Ngày bầu cử.
Phe bảo thủ lập luận rằng việc có hai cái tên tương tự trên cùng một lá phiếu có thể dẫn đến việc cử tri muốn tái bầu thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa của tiểu bang vô tình bỏ phiếu cho một giáo viên đã nghỉ hưu. Những người phản đối nỗ lực loại bỏ Daniel J. Sullivan khỏi lá phiếu lập luận rằng việc trùng tên với người đương nhiệm không phải là lý do để bị loại và hệ thống bỏ phiếu theo thứ tự ưu tiên của Alaska cho phép cử tri xếp hạng cả hai ứng cử viên, có khả năng hạn chế ảnh hưởng của việc lựa chọn sai.
Ban bầu cử Alaska ban đầu đứng về phía phe bảo thủ, loại bỏ ứng cử viên Sullivan, một giáo viên, với lý do ứng cử của ông không phải là một nỗ lực tranh cử chân chính, thiện chí mà thay vào đó được thiết kế để gây nhầm lẫn cho cử tri, khiến họ nhầm ông với thượng nghị sĩ. Thẩm phán Tòa án cấp cao Alaska, Thomas Matthews, đã bác bỏ quyết định này vào tháng 6, cho rằng Ban bầu cử không có thẩm quyền hủy bỏ tư cách ứng cử dựa trên lý do đó.
Phiếu bầu cử tổng tuyển cử của Alaska ghi rõ đương nhiệm là "Sullivan, Dan S.", kèm theo ghi chú đảng Cộng hòa và đương nhiệm, trong khi liệt kê ứng cử viên còn lại là "Sullivan, Daniel J. Jr.", không ghi rõ đảng phái, một biện pháp mà một số người cho rằng đủ để tránh nhầm lẫn. Tuy nhiên, các luật sư tại Bộ Tư pháp vẫn chưa bị thuyết phục.
Mặc dù Bộ trưởng Tư pháp Todd Blanche đã gợi ý rằng các quan chức có thể xem xét các mẫu phiếu bầu theo thứ tự ưu tiên để tìm dấu hiệu nhầm lẫn, Bộ Tư pháp vẫn chưa giải thích làm thế nào các mẫu đó có thể chứng minh rằng từng cử tri đã chọn nhầm ứng cử viên. Việc bảo vệ quyền riêng tư của cử tri là một trở ngại lớn đối với một vụ kiện liên bang tiềm năng, vì gần như không thể liên kết các cử tri cụ thể với các lá phiếu cụ thể để làm bằng chứng về sự nhầm lẫn.
"Đây là những thứ không thể đo lường được sau khi sự việc đã xảy ra," giáo sư luật Derek Muller của Đại học Notre Dame nói về kế hoạch của Bộ Tư pháp nhằm suy luận ý định của cử tri từ các lá phiếu ẩn danh.
Trong các cuộc phỏng vấn với báo chí, Blanche đã đưa ra một số quan điểm về cách ông muốn Bộ Tư pháp giải quyết vấn đề này.
"Vì vậy, do hệ thống bỏ phiếu theo thứ hạng, cử tri... họ không chỉ viết một, không chỉ hai, mà là nhiều tên trên phiếu bầu. Và do đó, có một số trường hợp mà rõ ràng là cử tri đã nhầm lẫn về cách họ ghi tên các ứng cử viên," Blanche nói với Dana Bash của CNN.
Những bình luận của Blanche cho thấy Bộ Tư pháp có thể xem xét các mẫu phiếu bầu theo thứ tự ưu tiên để tìm kiếm các dấu hiệu gây nhầm lẫn tiềm ẩn, mặc dù chỉ riêng các mẫu này sẽ không xác định được liệu cử tri có ý định ủng hộ một ứng cử viên khác hay không.
"Từ kết quả và từ các lá phiếu, rõ ràng là cử tri đã nhầm lẫn, và điều đó có thể thấy rõ qua cách họ xếp hạng các ứng cử viên tên Dan Sullivan hoặc việc không đưa tên Dan Sullivan vào danh sách ứng cử viên," ông nói trong một cuộc phỏng vấn sau đó với CBS.
Don Palmer, chuyên gia pháp lý cấp cao về tính toàn vẹn bầu cử tại Quỹ Heritage cánh hữu, nói với Fox News Digital rằng ông cảm thấy Bộ Tư pháp có thể có cơ sở để kiện nếu các luật sư của cơ quan này xây dựng vụ kiện đúng cách. Ông cho rằng, chỉ riêng việc phân tích thống kê các lá phiếu có thể sẽ không đủ để thuyết phục thẩm phán về lập trường của chính quyền.
"Bạn sẽ có cơ hội phỏng vấn các nhân chứng, thực hiện một số phân tích thống kê và đưa ra quyết định xem chiến dịch có muốn phản đối kết quả bầu cử hay không," Palmer nói. "Vì vậy, thực tế đây là một tiêu chuẩn khá cao, bạn phải đưa ra các nhân chứng. Thông thường, bạn không thể chỉ chứng minh bằng một số phân tích thống kê… chiến dịch phải chứng minh trước tòa án thông qua số liệu thống kê và lời khai của chuyên gia, cộng với lời khai của nhân chứng, cộng với các bản khai có tuyên thệ, rằng đủ số cử tri đã nhầm lẫn, rằng họ đã đưa ra những lựa chọn không chính xác về những gì họ định làm. Chỉ khi đó, tòa án mới có thể xác định liệu cuộc bầu cử có nên bị hủy bỏ hay không."
"Nếu cử tri bỏ phiếu cho Dan Sullivan, một người không thuộc đảng Cộng hòa, làm lựa chọn đầu tiên của họ, nhưng lại bỏ phiếu cho các ứng viên đảng Cộng hòa khác ở các vị trí khác trong phiếu bầu, điều đó có thể cho thấy sự nhầm lẫn, trong đó cử tri muốn bỏ phiếu trực tiếp cho đảng Cộng hòa làm lựa chọn đầu tiên nhưng bị ngăn cản vì việc có tên Daniel J. Sullivan trên phiếu bầu đã gây nhầm lẫn," một phát ngôn viên của Viện Chính sách America First nói với Fox News Digital.
Ben Hovland, một chuyên gia cấp cao tại Trung tâm Tiến bộ Mỹ (một tổ chức cánh tả) và là chuyên gia về bầu cử, có cái nhìn bi quan hơn về triển vọng của Bộ Tư pháp.
"Chưa bao giờ có một tuyên bố nào như thế này được đưa ra theo Đạo luật Đăng ký Cử tri Quốc gia," ông nói với Fox News Digital. "Đây không phải là vấn đề luật liên bang. Đây là vấn đề về tư cách ứng cử viên trên phiếu bầu của tiểu bang và Tòa án Tối cao Alaska đã giải quyết vấn đề này từ nhiều tháng trước. Việc Bộ Tư pháp can thiệp vào thời điểm này và đưa ra tuyên bố như vậy, rõ ràng không phải là để thắng kiện vì dường như không có kịch bản nào mà họ có thể thắng, mà là nhằm gieo rắc sự nhầm lẫn, nghi ngờ hoặc tạo tiền đề để làm suy yếu kết quả bầu cử nếu chính quyền không hài lòng với kết quả bỏ phiếu của cử tri."
Walter Olson, một chuyên gia pháp lý cấp cao tại Viện Cato theo chủ nghĩa tự do, cũng không tin rằng Bộ Tư pháp sẽ có thể đưa vụ kiện này đi đến cùng.
"Tôi không kỳ vọng các đồng minh địa phương của Blanche sẽ tiến xa trong nỗ lực này trừ khi tòa án liên bang phán quyết ủng hộ lập luận của ông ấy rằng Alaska đã vi phạm luật liên bang (chứ không phải luật tiểu bang) khi cho phép giáo viên này tiếp tục tranh cử," Olson nói với Fox News Digital. "Tôi nghĩ rằng tiểu bang có khả năng sẽ thắng Blanche tại tòa án liên bang về điểm này, và điều đó sẽ kết thúc vụ kiện."
Alaska đã đệ đơn yêu cầu bác bỏ vụ kiện của Bộ Tư pháp.
https://www.foxnews.com/politics/peltola-campaigns-alleged-dan-sullivan-spoiler-plot-takes-new-turn-doj-faces-major-legal-hurdle