2026-07-08
Vì sao Trump rời hội nghị thượng đỉnh NATO với tâm trạng tích cực sau khi nổi giận về Iran, Tây Ban Nha và Greenland
(Kevin Liptak, CNN, 8/7/2026)
Khi các nhà lãnh đạo châu Âu bước vào hội nghị thượng đỉnh NATO hôm thứ Tư tại đây, bầu không khí thật u ám.
Tổng thống Donald Trump ngồi ngay bên ngoài cửa hội trường, giận dữ giải thích mọi bất bình mà ông có với liên minh quốc phòng, từ việc liên minh này từ chối trao cho ông Greenland cho đến việc Tây Ban Nha từ chối cho phép các căn cứ của nước này được sử dụng trong cuộc chiến tranh Iran, một cuộc xung đột mà ông cũng đe dọa sẽ tái khởi động.
Khi họ nắm bắt được những gì ông nói với các phóng viên, những người đồng cấp của Trump đã chuẩn bị tinh thần cho sự đả kích mà nhiều người dự kiến sẽ xảy ra tại hội nghị thượng đỉnh này nhưng vẫn hy vọng tránh được. Tệ hơn nữa, họ sợ Trump sẽ nói với họ rằng ông sẽ rút hoàn toàn khỏi NATO.
Hóa ra, Trump ở hậu trường ít nổ hơn Trump trước ống kính một chút.
Theo những người quen thuộc với lời nói của ông, ngồi quanh bàn tròn, ông không đề cập đến Greenland. Ông ấy cũng không đề cập đến Tây Ban Nha.
Ông phàn nàn rằng các quốc gia có mặt tại hội nghị đã không ủng hộ ông chống lại Iran. Và ông đã bày tỏ sự thất vọng về tình trạng của thỏa thuận với Tehran mà ông đã ký ba tuần trước, cho rằng hiệp định hiện đã sụp đổ hoàn toàn sau khi Iran tấn công nhiều tàu ở eo biển Hormuz.
Tuy nhiên, ông không đe dọa rút Mỹ hoàn toàn khỏi NATO, điều mà về mặt kỹ thuật Trump không thể đơn phương thực hiện nhưng vẫn là mối lo ngại thực sự đối với các quan chức châu Âu. Và ông tỏ ra ấn tượng khi các nhà lãnh đạo mô tả những nỗ lực của chính họ trong việc đầu tư nhiều hơn vào quốc phòng, điều mà người đứng đầu NATO Mark Rutte liên tục cho là do Trump gây áp lực kéo dài nhiều năm đòi các đồng minh phải tăng cường.
Trong số ít phàn nàn của tổng thống là: báo chí không được phép vào chứng kiến phiên họp.
“Họ thích công việc tôi đang làm”, Trump kể lại khi một ngày sắp kết thúc. "Họ nói, 'Chúng tôi yêu, thưa ngài, chúng tôi yêu ngài.' Đây là những người trưởng thành nói điều đó. Điều đó thật tuyệt phải không?"
Đó có thể là sự cường điệu về cách người châu Âu thực sự nói chuyện với ông sau cánh cửa đóng kín. Và Trump, trong một khoảnh khắc nhận thức sâu sắc về bản thân, dường như đã thừa nhận các nhà lãnh đạo có thể đang cố gắng nịnh nọt ông.
“Có lẽ họ đang cố tiếp cận tôi,” ông nhún vai. “Và theo một cách nào đó, họ đã làm được.”
Tuy nhiên, dưới sự hướng dẫn của Rutte, một người nổi tiếng là người xu nịnh Trump, những lời khen ngợi xa hoa của họ dành cho Trump dường như đã có tác dụng - ngay cả khi nhiều quan chức ở chỗ riêng tư coi phẩm giá của châu Âu bị tởn hại trong sự sắp xếp.
Vào thời điểm Trump ngồi cạnh Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky vài giờ sau đó, ông ấy thậm chí còn tiết lộ rằng mình đang chuẩn bị cho phép Kyiv sản xuất hệ thống đánh chặn tên lửa Patriot của riêng mình - một cuộc đảo chính thực sự đối với một người từng bị Trump mắng mỏ trong Phòng Bầu dục 16 tháng trước.
“Tôi chỉ muốn nói rằng có tình yêu to lớn trong căn phòng đó,” Trump nói trước khi rời hội nghị thượng đỉnh.
Tình yêu kéo dài bao lâu là một câu hỏi mở. Trump đã dành một hội nghị thượng đỉnh G7 ở Pháp ba tuần trước để ca ngợi thỏa thuận Iran mà (bây giờ) ông cho rằng đã chết, một dấu hiệu cho thấy kết quả từ các hội nghị ngoại giao này thường chỉ thoáng qua.
Nhưng ngay cả khi cảm giác tốt đẹp kéo dài đủ lâu để Trump xem xét lại những lời đe dọa của mình - tổng thống đã bí mật cắt giảm lực lượng Mỹ ở châu Âu xuống 1/3 trước cuộc họp - thì đó vẫn có thể được coi là một chiến thắng.
Cuối cùng, đó là điều tốt nhất mà Rutte có thể hy vọng, ngay cả khi hội nghị thượng đỉnh diễn ra không mấy suông sẻ. Đó cũng là kết quả mà ông đã dành cả năm ngoái để cố gắng thiết kế, kể từ khi Trump rời hội nghị thượng đỉnh năm 2025 ở Hà Lan với vẻ thân thiện khác thường về liên minh.
Rutte đã tham gia vào nỗ lực của mình bởi một đối tác không mấy chắc chắn, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdoğan, người cũng đã khiến NATO đau đầu trong những năm qua. Trump coi Erdogan là một người bạn tốt và nhiều lần tuyên bố rằng ông chỉ tham gia hội nghị thượng đỉnh vì Erdoğan làm chủ nhà.
Sự tham dự miễn cưỡng của tổng thống Mỹ không báo hiệu một cuộc họp đặc biệt nồng nhiệt. Cũng như những mối thù mà ông ấy đã dành ra trong vài tuần qua để nuôi dưỡng, kể cả với Thủ tướng Ý Giorgia Meloni, người có bức ảnh mà ông ấy đã đăng trên mạng xã hội trước hội nghị thượng đỉnh với chú thích: “CẦN LỆNH CẤM ĐẾN GẦN.”
Không khí giữa họ vẫn chưa được giải tỏa vào thời điểm Trump và Meloni ngồi cùng bàn trong bữa tối tối thứ Ba, nhấm nháp các món đặc sản Thổ Nhĩ Kỳ như bánh mì dẹt pide và bánh bao manti. Không rõ liệu họ có tìm được thời gian để hòa giải hay không.
“Thân mật” là cách nhà lãnh đạo Ý mô tả mối quan hệ của bà với Trump khi bà trở về khách sạn sau bữa tối.
Erdoğan, một nhà độc tài đã đàn áp mạnh tay những người bất đồng chính kiến và đối thủ chính trị chính của ông đang ngồi tù, không xa lạ gì với những lời tâng bốc kiểu Trump. Cũng giống như ở Washington những ngày này, các tòa nhà ở Ankara treo đầy những biểu ngữ có hình ảnh tổng thống.
Khi Trump hạ cánh trên chiếc chuyên cơ Air Force One mới được Qatar tặng, một đội danh dự đã đứng nghiêm, những người cưỡi ngựa hộ tống ông đến cung điện của Erdoğan và các máy bay phản lực bay vút qua một thảm chào đón màu ngọc lam, nhả ra khói đỏ, trắng và xanh lam.
Tuy nhiên, Trump dường như ấn tượng nhất với cơ sở hạ tầng của Ankara, liên tục ca ngợi sân bay và đường sá của thủ đô.
“Mọi thứ đều tuyệt đẹp,” Trump thốt lên.
Ông cũng mang theo một món quà hào phóng cho chủ nhà: những tín hiệu mạnh mẽ cho thấy ông dự định cho phép Thổ Nhĩ Kỳ quay trở lại chương trình mua máy bay chiến đấu F-35, điều mà Erdoğan đã liên tục thúc giục bốn chính quyền Mỹ liên tiếp cho phép. Tất nhiên, một lệnh cấm của Quốc hội vẫn có thể làm hỏng bất kỳ kế hoạch nào mới chớm nở.
Cuối cùng, sự hiện diện của Trump ở Ankara đã trở thành một bài học mẫu mực về cách đối xử với một tổng thống khó đoán và cách giảm thiểu thiệt hại.
Rõ ràng là Iran không tiếp thu được bài học này, hoặc cũng không mấy quan tâm đến nó. Sau nhiều tuần gọi các nhà lãnh đạo nước này là “lý trí” và “thông minh”, Trump đã thay đổi hoàn toàn, mô tả họ là “đồ cặn bã” và “điên rồ” sau khi họ liên tục bắn vào các tàu thương mại ở eo biển Hormuz.
Ít nhất đó là lời giải thích chính thức của Trump. Suốt cả ngày, ông liên tục nhắc đến vị thế của mình là mục tiêu ám sát “số một” của Iran, một thực tế được khẳng định vào cuối tuần khi những tiếng hô đòi giết ông vang lên tại các lễ tang của nhà lãnh đạo tối cao Ali Khamenei.
Không rõ điều gì đã thúc đẩy Trump chú ý trở lại đến âm mưu của Iran nhằm vào ông. Ankara cách biên giới Iran khoảng 1.000 dặm, và có thể sự gần gũi với những người muốn giết ông đã ảnh hưởng đến suy nghĩ của ông.
Ông Trump đã rời Thổ Nhĩ Kỳ trên chiếc Air Force One phiên bản cũ thay vì chiếc máy bay mới của Qatar, điều này đã làm dấy lên hàng loạt câu hỏi về việc liệu có mối đe dọa nào dẫn đến sự thay đổi này hay không. Các phóng viên trên máy bay được yêu cầu hạ rèm cửa sổ khi cất cánh.
Khi một phóng viên hỏi về sự thay đổi kế hoạch trong cuộc họp báo của ông Trump sau khi kết thúc hội nghị thượng đỉnh, ông đã tránh đề cập đến mối liên hệ này. Ông nói rằng việc đổi máy bay chỉ nhằm mục đích giới thiệu mẫu máy bay mới cho binh lính tại một căn cứ không quân ở Anh.
Nhưng khi chuẩn bị lên chiếc máy bay cũ để về nước, ông Trump vẫn tiếp tục nói về mối nguy hiểm đang rình rập.
“Tôi là mục tiêu số một trong danh sách tiêu diệt của Iran. Họ là những người đáng yêu,” ông nói, trước khi nhún vai gạt bỏ tất cả: “Tôi không thực sự quan tâm, bởi vì tôi đang làm công việc của mình.”
https://www.cnn.com/2026/07/08/politics/nato-summit-trump
NVV