2026-04-07
Lãnh đạo tối cao của Iran đã đạt được thỏa thuận ngừng bắn với Trump như thế nào?
(Axios, 7/4/2026)
Các quan chức ở Mỹ và Israel đã biết được một diễn biến thú vị vào thứ Hai, khi tối hậu thư của Tổng thống Trump sắp được công bố: Lãnh đạo tối cao Mojtaba Khamenei đã chỉ thị cho các nhà đàm phán của mình, lần đầu tiên kể từ khi chiến tranh bắt đầu, tiến tới một thỏa thuận, theo một quan chức Israel, một quan chức khu vực và một nguồn tin thứ ba am hiểu vấn đề.
Bức tranh toàn cảnh: Trong khi Trump công khai đe dọa tiêu diệt hoàn toàn, đã có những dấu hiệu về động lực ngoại giao đằng sau hậu trường — mặc dù ngay cả các nguồn tin thân cận với Trump cũng không biết kết quả nào sẽ xảy ra cho đến khi lệnh ngừng bắn được công bố.
- Lực lượng Mỹ ở Trung Đông và các quan chức Ngũ Giác Đài đã dành những giờ cuối cùng đó để chuẩn bị cho một chiến dịch ném bom quy mô lớn vào cơ sở hạ tầng của Iran, và cố gắng tìm hiểu xem Trump đang nghiêng về phía nào. "Chúng tôi không biết điều gì sẽ xảy ra. Thật điên rồ," một quan chức quốc phòng cho biết.
- Các đồng minh trong khu vực đang chuẩn bị cho sự trả đũa của Iran trên quy mô chưa từng có. Bên trong Iran, một số thường dân đang chạy trốn khỏi nhà của họ để tránh những đợt tấn công dữ dội.
- Bản tường thuật về nỗ lực ngoại giao giúp ngăn chặn sự leo thang đó, ít nhất là cho đến thời điểm hiện tại, dựa trên các cuộc trò chuyện với mười một nguồn tin am hiểu về các cuộc đàm phán.
Bối cảnh: Sáng thứ Hai, khi Trump đang giao lưu với đám đông tại lễ kỷ niệm Lễ Phục Sinh ở Tòa Bạch Ốc, Steve Witkoff, trong tâm trạng "rất tức giận", đang gọi điện thoại.
- Đại diện của Mỹ nói với các nhà trung gian rằng đề xuất phản biện 10 điểm là Mỹ vừa nhận được từ Iran là "một thảm họa, một tai họa", một nguồn tin trực tiếp cho biết.
- Điều đó đã khởi đầu một ngày "hỗn loạn" với các sửa đổi, khi các nhà trung gian Pakistan chuyển các bản dự thảo mới giữa Witkoff và Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi, và các ngoại trưởng Ai Cập và Thổ Nhĩ Kỳ cố gắng giúp thu hẹp khoảng cách.
- Đến tối thứ Hai, các nhà trung gian đã nhận được sự chấp thuận của Mỹ cho một đề xuất cập nhật về lệnh ngừng bắn hai tuần. Sau đó, việc quyết định thuộc về Khamenei - người mà các nguồn tin cho biết đã tích cực tham gia vào quá trình này vào thứ Hai và thứ Ba - để đưa ra quyết định.
Điều kỳ lạ: Sự tham gia của nhà lãnh đạo tối cao mới này tất yếu phải diễn ra một cách bí mật và khó khăn. Đối mặt với mối đe dọa ám sát từ Israel, Khamenei chủ yếu liên lạc thông qua người đưa tin.
- Hai nguồn tin mô tả việc Khamenei cho phép các nhà đàm phán của ông đạt được thỏa thuận là một "bước đột phá".
- Nguồn tin khu vực cho biết Araghchi cũng đóng vai trò trung tâm trong việc điều hành các cuộc đàm phán và thúc đẩy các chỉ huy thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng chấp nhận thỏa thuận.
- Trung Quốc cũng khuyên Iran nên tìm cách nhượng bộ.
- Nhưng cuối cùng, tất cả các quyết định quan trọng vào thứ Hai và thứ Ba đều phải thông qua Khamenei. "Nếu không có sự chấp thuận của ông ấy, sẽ không có thỏa thuận nào cả," nguồn tin khu vực cho biết.
Diễn biến: Đến sáng thứ Ba, rõ ràng là đã có tiến triển, nhưng điều đó không ngăn cản Trump đưa ra lời đe dọa đáng sợ nhất của mình: "Cả một nền văn minh sẽ diệt vong đêm nay."
- Một số hãng truyền thông Mỹ đưa tin Iran đã phản ứng bằng cách ngừng đàm phán. Các nguồn tin tham gia đàm phán nói với Axios rằng điều đó không đúng, và thực tế là đã có một số tiến triển.
- Phó Tổng thống Vance đang liên lạc qua điện thoại từ Hungary, chủ yếu là với phía Pakistan.
- Trong khi đó, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu thường xuyên liên lạc suốt cả ngày với Trump và nhóm của ông — mặc dù phía Israel ngày càng lo ngại rằng họ đã mất quyền kiểm soát tiến trình này.
Khoảng trưa thứ Ba (giờ miền Đông), hầu hết các bên đều hiểu rằng họ đang tiến gần đến một thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần.
- Ba giờ sau, Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif công bố các điều khoản trên trang X và kêu gọi cả hai bên chấp nhận.
- Ngay lập tức, Trump bắt đầu nhận được các cuộc gọi và tin nhắn từ các đồng minh và người thân tín theo đường lối cứng rắn, thúc giục ông từ chối.
- Sự lúng túng về suy nghĩ của Trump ngay cả trong số những người thân cận của ông cũng lớn đến nỗi nhiều người đã nói chuyện với Trump chỉ một hoặc hai giờ trước đó vẫn tin rằng ông sẽ từ chối đề nghị ngừng bắn — cho đến khi ông chấp nhận nó.
Ngay trước khi đăng tải phản hồi của mình, Trump đã nói chuyện với Netanyahu để nhận được cam kết tuân thủ thỏa thuận ngừng bắn.
- Tiếp theo, ông nói chuyện với Thống chế Pakistan Asim Munir để hoàn tất thỏa thuận.
- Lực lượng Mỹ nhận được lệnh rút lui 15 phút sau bài đăng của Trump.
- Araghchi tiếp tục tuyên bố rằng Iran sẽ tuân thủ thỏa thuận ngừng bắn và mở eo biển Hormuz cho các tàu hoạt động "phối hợp với lực lượng vũ trang Iran".
Điều đáng chú ý: Vẫn còn phải xem Iran sẽ cho phép hoạt động vận chuyển hàng hóa nối lại đến mức độ nào, hoặc ông Netanyahu sẽ kiên định đến đâu trong việc tuân thủ thỏa thuận ngừng bắn.
- Một quan chức cấp cao của Israel nói với Axios rằng ông Netanyahu đã nhận được sự đảm bảo rằng Mỹ sẽ kiên quyết yêu cầu Iran từ bỏ vật liệu hạt nhân, ngừng làm giàu uranium và từ bỏ mối đe dọa tên lửa đạn đạo trong các cuộc đàm phán hòa bình.
- Ông Vance có khả năng sẽ dẫn đầu phái đoàn Mỹ tại các cuộc đàm phán dự kiến diễn ra vào thứ Sáu tại Pakistan — đây chắc chắn là nhiệm vụ quan trọng nhất trong sự nghiệp chính trị của ông.
- Vẫn còn những khác biệt lớn giữa tầm nhìn của Mỹ và Iran về một thỏa thuận, khiến khả năng chiến tranh tái diễn là rất thực tế.
Điều tiếp theo: Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth và Thư ký báo chí Karoline Leavitt dự kiến sẽ tổ chức họp báo vào thứ Tư để chỉ trích những người đã phê phán lời hứa của Trump về việc tiêu diệt Iran.
- Họ sẽ lập luận rằng những lời đe dọa của Trump đã tạo điều kiện cho một thỏa thuận.
- Chính quyền Iran, vốn đang đưa ra lập luận hoàn toàn ngược lại, có thể tự hỏi liệu những lời đe dọa của Trump đã hoàn toàn chấm dứt hay chưa.
https://www.axios.com/2026/04/08/exclusive-how-irans-supreme-leader-reached-a-truce-with-trump
NVV