2026-09-24
TRUMP TRẢI THẢM ĐỎ ĐÓN TẬP CẬN BÌNH, NHƯNG ĐANG CHUẨN BỊ CHO MỘT TRẬN CHIẾN KHÁC PHÍA SAU
1. Tấm thảm đỏ và một cuộc cạnh tranh phía sau
Trong ngoại giao giữa các cường quốc, những gì xuất hiện trước ống kính đôi khi chỉ là một nửa câu chuyện.
Chuyến thăm Washington của Chủ tịch TẬP CẬN BÌNH theo lời mời của Tổng thống DONALD TRUMP được mô tả như một màn đón tiếp đặc biệt trọng thị. Tổng thống Mỹ trực tiếp nghênh đón tại sân bay ANDREWS, Nhà Trắng tổ chức lễ đón với sự tham gia của gần 500 quân nhân, cùng màn trình diễn của B-2 SPIRIT và F-22 RAPTOR. Sau đó là quốc yến với sự hiện diện của nhiều nhân vật quyền lực trong giới công nghệ Mỹ.
Nhưng ngay trước chuyến thăm, một loạt động thái khác lại diễn ra.
Chỉ vài ngày trước khi ông TẬP đến Washington, ông TRUMP đề cập kế hoạch bổ nhiệm cố vấn về trí tuệ nhân tạo và thành lập một lực lượng mới mang tên AI FORCE. Đồng thời, ông nhắc lại dấu ấn của việc thành lập LỰC LƯỢNG KHÔNG GIAN HOA KỲ trong nhiệm kỳ đầu tiên.
Điều đáng chú ý nằm ở thời điểm.
Một bên là nghi thức ngoại giao được chuẩn bị kỹ lưỡng. Một bên là những năng lực quân sự và công nghệ đang được xây dựng cho nhiều năm phía trước.
2. Bài học từ Tư Mã Ý và Cao Bình Lăng
Kịch bản này gợi nhớ đến một bài học lịch sử từ biến cố CAO BÌNH LĂNG năm 249.
Khi TÀO SẢNG cùng TÀO PHƯƠNG rời Lạc Dương, TƯ MÃ Ý đã tận dụng thời cơ để kiểm soát thành trì, kho vũ khí và doanh trại. Những lời lẽ gửi tới TÀO SẢNG khi đó vẫn rất mềm mỏng: giao lại binh quyền, trở về làm một phú gia và hưởng cuộc sống an nhàn.
Nhưng phía sau những lời khách sáo ấy lại là một cuộc đối đầu sinh tử đã được chuẩn bị từ trước.
Tất nhiên, quan hệ Mỹ - Trung ngày nay không thể đơn giản đặt cạnh câu chuyện TƯ MÃ Ý và TÀO SẢNG. Tuy nhiên, bài học về quyền lực vẫn có giá trị: sức mạnh thực sự không chỉ nằm ở những gì một quốc gia thể hiện trước công chúng, mà còn nằm ở những năng lực được âm thầm xây dựng phía sau.
Nói cách khác, một cái bắt tay không đồng nghĩa với việc cạnh tranh đã kết thúc.
3. AI đang thay đổi cách tiến hành chiến tranh
Điểm đáng chú ý nhất trong câu chuyện lần này là AI FORCE và hướng đi quân sự mới của Mỹ.
Theo nội dung kịch bản, AI không chỉ được xem như một công cụ hỗ trợ, mà đang được đặt vào trung tâm của quá trình thay đổi phương thức tác chiến.
Các ý tưởng được đề cập bao gồm hệ thống bầy đàn không người lái, mạng lưới tác nhân AI hỗ trợ phòng chỉ huy, các hệ thống mô phỏng chiến tranh quy mô lớn và khả năng phân tích dữ liệu quân sự với tốc độ rất cao.
Điểm cốt lõi không đơn thuần là chế tạo một loại tên lửa mạnh hơn hay một chiếc máy bay nhanh hơn.
Đó là rút ngắn thời gian từ lúc phát hiện mục tiêu đến lúc đưa ra quyết định.
Trong phương thức truyền thống, vệ tinh phát hiện mục tiêu, tình báo xác nhận, thông tin được chuyển tới bộ phận tham mưu, sau đó mới trình lên chỉ huy và phân bổ phương tiện tác chiến.
Nếu AI có thể kết nối các nguồn dữ liệu như ảnh vệ tinh, radar, tình báo điện tử, video từ drone và tình trạng lực lượng trên chiến trường, toàn bộ quá trình này có thể được rút ngắn đáng kể.
Khi đó, lợi thế không còn đơn giản là “ai có nhiều vũ khí hơn”.
Nó trở thành cuộc cạnh tranh xem ai nhìn thấy trước, ai hiểu tình hình trước, ai ra quyết định trước và ai có thể làm tê liệt năng lực của đối phương trước.
4. Trung Quốc và tư duy “Đệ Nhị Pháo Binh”
Nhìn sang Trung Quốc, lịch sử phát triển quân sự của nước này cũng cho thấy một cách tiếp cận rất đáng chú ý.
Năm 1966, Trung Quốc thành lập lực lượng tên lửa chiến lược và gọi là ĐỆ NHỊ PHÁO BINH.
Cách đặt tên này không đơn thuần là vấn đề ngôn ngữ. Trong kịch bản, nó được mô tả như một phương thức che giấu năng lực trong giai đoạn Trung Quốc còn yếu hơn nhiều so với Mỹ và LIÊN XÔ.
Thay vì cố gắng cạnh tranh toàn diện, Bắc Kinh tập trung vào một số năng lực có thể tạo ra sức răn đe lớn.
Đây chính là tư duy cạnh tranh bất đối xứng: nếu chưa thể vượt qua đối thủ trên mọi mặt, hãy tìm những điểm có thể khiến đối thủ phải trả giá rất cao.
Đến năm 2015, ĐỆ NHỊ PHÁO BINH được đổi tên thành LỰC LƯỢNG TÊN LỬA.
Cùng thời kỳ cải tổ quân đội, Trung Quốc cũng xây dựng LỰC LƯỢNG HỖ TRỢ CHIẾN LƯỢC, trong đó có các năng lực liên quan đến không gian và tác chiến điện tử. Đến năm 2024, cơ cấu này tiếp tục được cải tổ và các năng lực không gian được tổ chức thành lực lượng riêng.
Điều đó cho thấy Bắc Kinh cũng đang coi không gian, dữ liệu và công nghệ là những thành phần quan trọng của sức mạnh quân sự tương lai.
5. Bài học J-8 và cuộc đua AI
Một ví dụ lịch sử khác được kịch bản nhấn mạnh là chương trình hợp tác Mỹ - Trung liên quan đến tiêm kích J-8 vào cuối những năm 1980.
Năm 1989, Mỹ từng đưa 2 chiếc J-8 cùng các chuyên gia Trung Quốc sang Mỹ để hỗ trợ cải tiến.
Qua quá trình tiếp xúc với công nghệ Mỹ, phía Trung Quốc nhận ra một vấn đề quan trọng: một chiếc máy bay có tốc độ cao chưa chắc tạo ra ưu thế nếu radar, hệ thống điều khiển hỏa lực và khả năng kết nối dữ liệu không theo kịp.
Trong khi đó, cách tiếp cận của Mỹ nhấn mạnh việc biến máy bay thành một mắt xích trong cả mạng lưới thông tin, kết nối với máy bay cảnh báo sớm, radar mặt đất và các lực lượng khác.
Bài học này được kịch bản liên hệ với cuộc đua AI hiện nay.
Một quốc gia có thể sở hữu nhiều vũ khí hiện đại, nhưng nếu khả năng thu thập dữ liệu, xử lý thông tin và ra quyết định chậm hơn đối phương thì lợi thế công nghệ có thể bị suy giảm đáng kể.
Vì vậy, cuộc cạnh tranh Mỹ - Trung đang dần dịch chuyển từ những thứ dễ nhìn thấy như tàu chiến, tên lửa hay máy bay sang những thứ khó nhìn thấy hơn: thuật toán, dữ liệu, vệ tinh, năng lực tính toán và hệ thống AI.
Cuối cùng, điều đáng chú ý nhất trong chuyến thăm của ông TẬP CẬN BÌNH có thể không nằm ở việc ông TRUMP trải thảm đỏ hay tổ chức quốc yến.
Bởi trong quan hệ giữa các cường quốc, ngoại giao và chuẩn bị chiến lược có thể diễn ra đồng thời.
Một bên là những cái bắt tay trước ống kính.
Bên kia là vệ tinh trên quỹ đạo, siêu máy chủ, AI và những năng lực quân sự được xây dựng cho 10 năm, 20 năm sau.
Và có lẽ đây mới là điều đáng suy ngẫm: cuộc cạnh tranh quyền lực trong tương lai có thể không bắt đầu bằng một quả tên lửa được phóng đi, mà bằng một dòng lệnh AI, một vệ tinh mới hoặc một công nghệ được âm thầm hoàn thiện trong phòng thí nghiệm.
FB Xuân Nghĩa, 24/9
(Nghĩa Tin Tức)