2026-07-05
Câu chuyện hai quốc gia
Nhân kỷ niệm 250 năm Tuyên ngôn Độc lập, câu chuyện của nước Mỹ được khắc họa như một di sản vinh quang hoặc một nỗi oán hận chưa được giải quyết, không có lập trường trung lập nào ở giữa.
(Roger Kimball, American Greatness, 5/7/2026)
Vậy là chúng ta đã đến ngày 4 tháng 7 năm 2026, kỷ niệm 250 năm ngày ký Tuyên ngôn Độc lập. Trong vài tuần qua, một loạt các sự kiện kỷ niệm đã được tổ chức: pháo hoa không ngừng nghỉ, máy bay quân sự bay lượn suốt cả ngày, các bài phát biểu, tiệc tùng và hội nghị liên tục diễn ra. Và lễ kỷ niệm không chỉ giới hạn ở nước Mỹ. Trên khắp thế giới, những màn trình diễn ánh sáng ngoạn mục, pháo hoa và các hoạt động rực rỡ sắc đỏ, trắng và xanh khác đã vang lên như một bản hợp xướng tri ân và chúc mừng. Và điều đó hoàn toàn đúng đắn. Bởi vì Tuyên ngôn Độc lập đánh dấu bước khởi đầu của một quốc gia vĩ đại nhất mà thế giới từng chứng kiến.
Ít nhất, đó là cách mà phần lớn dân số thế giới thấy.
Những người khác lại có phản ứng gay gắt hơn. Vào thứ Sáu, ngày 3 tháng 7, Zohran Mamdani, thị trưởng thành phố New York gốc Uganda với nụ cười tươi tắn, ngồi trước bàn làm việc của George Washington trong văn phòng thị trưởng tại Tòa thị chính và đưa ra một lời cảnh báo u ám. Được vây quanh bởi 10 người mới nhập cư có vẻ mặt khá nghiêm nghị, mỗi người đều cầm một lá cờ Mỹ nhỏ, ông khoanh tay và đưa ra một bài diễn thuyết theo phong cách Dự án 1619 cho nước Mỹ nhân dịp kỷ niệm 250 năm thành lập.
Nhiều thế kỷ trước, Mamdani kể lại, những con tàu đã tiến vào cảng New York. Và rồi sao nữa? “Họ thấy vùng đất tươi tốt và tràn đầy sự sống. Họ thấy những người đàn ông đang chờ sẵn ở bến tàu để bắt họ làm nô lệ. Họ thấy những khu nhà ổ chuột đầy rẫy sự bẩn thỉu…”.
Ai đã kéo chiếc kim qua những rãnh của cái đĩa đang quay đó? Và bài phát biểu tồi tệ này cứ thế tiếp diễn. Nước Mỹ từng có nhiều hứa hẹn, Mamdani thừa nhận. Bản Tuyên ngôn Độc lập đã nêu lên những lý tưởng cao cả. Nhưng nhân kỷ niệm 250 năm ngày ra đời văn kiện đó, tôi, Zohran Mamdani, ở đây để nói với các bạn về những thất bại mang tính hệ thống của nước Mỹ. Đoạn thơ: Những người mới đến “nhìn thấy các thương nhân bày bán hàng hóa trên bến tàu, đường phố được quy hoạch như mắt lưới, những tòa nhà cao chọc trời.” Đoạn kết: “Họ chưa thể thấy được chủ nghĩa bài ngoại mà họ sẽ phải đối mặt – những công việc họ sẽ bị từ chối, những chủ nhà không cho họ thuê nhà, và những điều kiện lao động và sinh hoạt khốn khổ mà họ sẽ phải chịu đựng.” Chúc mừng sinh nhật, cái gì cơ?
Còn về cái gọi là “Chủ nghĩa ngoại lệ Mỹ” [nước Mỹ là một ngoại lệ] thì sao? Ở đây, Mamdani từng học cùng trường với Barack Obama. Mamdani nói, điều trớ trêu là “câu chuyện về nước Mỹ thường được viết bởi những người bị người khác, những người có quyền lực, tầm ảnh hưởng và giàu có, nói rằng họ chẳng có gì là ngoại lệ cả.”
Hết thế hệ này đến thế hệ khác, chúng ta được dạy rằng khi thế giới gửi người đến bờ biển của chúng ta, họ không gửi những người tốt nhất. [ám chỉ biếm họa Donald Trump.] Họ gửi tới những người Thanh giáo, người Sikh, người Quaker, người Hồi giáo và người Do Thái bị trục xuất vì cầu nguyện sai cách, thờ cúng sai thần, làm phật lòng sai người. Họ gửi những người nông dân và nông nô từ các khu ổ chuột và làng mạc nhỏ, những người bị đối xử thấp kém vì họ hầu như không có quần áo, chứ đừng nói đến đất đai. Họ gửi những người nhập cư mà đối với họ quyền lực là thứ thuộc về người khác. Chúng ta được dạy rằng nước Mỹ đặc biệt vì chúng ta giàu có hơn, mạnh mẽ hơn, quyền lực hơn tất cả những người khác.
Đó là "chúng ta chống lại bọn họ", đồng chí ạ, và chiến tranh giai cấp phải tiếp diễn mãi mãi. Đối với những kẻ quyền lực, như Mamdani đã nói, nước Mỹ "là một đấu trường của sự thống trị, nơi chỉ một số ít người được hưởng tự do, nơi không phải tất cả đều bình đẳng. Nước Mỹ, nếu bạn hỏi họ, sẽ càng mất đi giá trị khi càng có nhiều người được chào đón. Nước Mỹ, họ sẽ nói với bạn, chỉ thuộc về những người có giọng nói hoặc màu da phù hợp." Và màu da đó là gì, Kemo Sabe?
Theo Mamdani, New York là “một thành phố đầy mâu thuẫn trong một quốc gia đầy mâu thuẫn”. Tôi cho rằng điều đó có nghĩa là chúng ta đang nói về một thành phố và một quốc gia được cư dân là con người sinh sống. Nhưng cách diễn đạt bóng bẩy – cuối cùng là giả tạo – đó lại là bước chuyển hoàn hảo cho một loạt các đối lập nhàm chán và tầm thường. “Chúng ta thấy quốc gia giàu có nhất trong lịch sử thế giới – một nơi mà trẻ em phải đi ngủ trong cảnh đói khát trong khi tỷ phú nghìn tỷ đầu tiên trên thế giới lại khao khát nhiều hơn nữa.” Có ai cụ thể trong đầu khi nhắc đến các tỷ phú nghìn tỷ không, Zohran? “Chúng ta thấy các tập đoàn độc quyền thống trị mọi ngành công nghiệp và các nhà tài phiệt mua chuộc các cuộc bầu cử.” Giống như George Soros? “Chúng ta thấy những đặc vụ đeo mặt nạ khủng bố đường phố [tức là thi hành pháp luật], ăn thức ăn do những người hàng xóm không có giấy tờ [hiểu là “nhập cư bất hợp pháp”] nấu nướng trước khi đưa họ đi trên những chiếc xe tải không biển số. [Bạn muốn họ được đánh dấu như thế nào?] Chúng ta thấy một quốc gia với sự giàu có khổng lồ được xây dựng bởi những người có đôi bàn tay chai sạn, lấm lem bùn đất — những người lao động vất vả trong các nhà máy và đục đẽo đá — và chúng ta thấy một quốc gia đã cho phép phần lớn sự giàu có đó nằm trong tay một số ít người giàu có.” “Bàn tay mềm,” phải không?
Vì Mamdani đã cố tình ám chỉ Elon Musk, nên có vẻ công bằng khi lưu ý rằng Musk đã nắm bắt từ khóa quan trọng trong đoạn văn cuối cùng này, "xây dựng". "Mamdani chẳng xây dựng được gì cả," Musk nhận xét về bài phát biểu của thị trưởng. Ông ta là "kẻ lấy đi, chứ không bao giờ là kẻ xây dựng." (He is “a taker, never a maker.”)Stephen Miller, phó chánh văn phòng của Trump, cũng đưa ra nhận định tương tự vào cùng ngày trong bài phát biểu trước các binh sĩ Vệ binh Quốc gia. "Toàn bộ nền văn minh," Miller nói, "về cơ bản có thể được chia thành hai nhóm người: người xây dựng và người phá hoại. Những người làm việc để xây dựng, duy trì và nuôi dưỡng nền văn minh... và những người chỉ biết phá hoại. Những kẻ xả rác, cướp bóc, vẽ bậy, làm hư hại, làm suy thoái."
Ngoại trừ những người thực sự tin tưởng, bài phát biểu của Mamdani ngay lập tức gây ra sự chế giễu và nhạo báng thích đáng. Một trong những lời bình luận sắc bén nhất về bài phát biểu của Mamdani được đưa ra bởi nhà bình luận có biệt danh “Cynical Publius”. Ông viết trên X : “Một điều quan trọng cần hiểu về những người theo chủ nghĩa Marx là họ sử dụng ngôn ngữ của người bị áp bức để họ có thể trở thành kẻ áp bức.” Chính xác. Hãy ghi nhớ điều đó khi “sự ấm áp của chủ nghĩa tập thể” mà Mamdani đề xướng dẫn đến việc tịch thu tài sản của bạn, các quy định hà khắc, thuế cao hơn, ít máy lạnh hơn và mức độ bạo lực đường phố gia tăng.
Zohran Mamdani, một người tự xưng là “Nhà xã hội chủ nghĩa dân chủ”, đã đưa ra một tầm nhìn về nước Mỹ. Donald Trump, phát biểu cùng ngày tại Núi Rushmore, đã đưa ra một tầm nhìn khác, rất khác biệt. Đó là một trong những bài phát biểu ngắn gọn nhất nhưng cũng mạnh mẽ nhất của Trump. Ông bắt đầu bằng việc nhấn mạnh đây là một ngày kỷ niệm tuyệt vời: hãy tưởng tượng 250 năm thịnh vượng phi thường, sức mạnh quân sự và lòng hào phóng vô song đối với người khác. Tuy nhiên, trọng tâm chính trong bài phát biểu của Trump là gióng lên hồi chuông cảnh báo về những người thích dùng những lời lẽ hoa mỹ về sự trở lại đáng ngạc nhiên của “chủ nghĩa xã hội” tại các thành trì của đảng Dân chủ trên khắp đất nước. Trump, theo lời khuyên của George Orwell là gọi mọi thứ bằng tên thật của chúng, đã bỏ đi những lời lẽ hoa mỹ và gọi mối nguy hiểm đúng như bản chất của nó: “chủ nghĩa cộng sản”. Trump nói, “có sự trỗi dậy của mối đe dọa cộng sản trên đất nước chúng ta – bao gồm cả từ những người mới đến đất nước chúng ta, những người chấp nhận những ý tưởng hoàn toàn trái ngược với lối sống của chúng ta”.
Ông Trump đã đưa ra ba điểm chính.
Thứ nhất, trong khi những người cộng sản liên tục lên án những hành động tàn bạo được cho là của nước Mỹ, họ lại hoàn toàn bỏ qua những tội ác của các xã hội cộng sản. “Ngay cả khi những người cấp tiến và cực đoan tấn công lịch sử đáng kinh ngạc của chúng ta ở mọi khía cạnh, họ lại IM LẶNG về lịch sử tồi tệ của chính chủ nghĩa cộng sản. Hệ thống của họ đã dẫn đến nhiều cái chết và sự tàn phá hơn bất kỳ hệ thống nào từng cố gắng – nó đã giết chết 100 triệu người trong thế kỷ trước.” Không tin con số đó? Hãy xem cuốn Sổ đen về chủ nghĩa cộng sản (The Black Book of Communism), một tuyển tập hữu ích và đáng tin cậy về những tội ác của chủ nghĩa cộng sản.
Thứ hai, sự dối trá của chủ nghĩa cộng sản không chỉ nhắm vào quá khứ của nước Mỹ, mà cuối cùng còn hướng đến tương lai của chúng ta. Việc xuyên tạc quá khứ là một vũ khí lợi hại trong cuộc chiến nhằm kiểm soát tương lai.
Còn những kẻ rao giảng những lời dối trá theo chủ nghĩa Mác về di sản của chúng ta — những kẻ nói với con cái chúng ta rằng chúng ta đang sống trên vùng đất bị chiếm đoạt, hoặc rằng các anh hùng của chúng ta là những kẻ áp bứ — chúng đang làm điều còn tệ hơn cả việc phỉ báng quá khứ của chúng ta. Chúng đang tấn công tương lai của chúng ta. Chúng đang cố gắng phá hoại bản sắc Mỹ, tiêu diệt những người đã tuyên bố độc lập, vượt sông Delaware, khai phá miền Tây và chinh phục bầu trời. Nhưng chúng ta sẽ không bao giờ để điều đó xảy ra.
Điều quan trọng — và hãy khắc ghi điều này lên cột mốc quốc gia—đó là: “Bạn có thể trung thành với Karl Marx, hoặc bạn có thể trung thành với nước Mỹ. Bạn có thể là một người Cộng sản, hoặc bạn có thể là một người Yêu nước. Bạn không thể là cả hai (You can be a Communist, or you can be a Patriot. You cannot be both).”
Thứ ba, hệ tư tưởng cộng sản (hay còn gọi là “chủ nghĩa Mác”, “chủ nghĩa xã hội”, v.v.) không thể cùng tồn tại với một chế độ cộng hòa dựa trên chính phủ bị hạn chế quyền lực và pháp quyền vì bản chất của chủ nghĩa cộng sản là toàn trị. “Những học thuyết như vậy không thể được dung thứ trong một nền dân chủ, bởi vì điều đầu tiên chúng làm khi lên nắm quyền là quay lưng và phá hủy nó – giống như những người cộng sản đã làm ở các quốc gia khác trên khắp thế giới.”
Thật kỳ lạ là, đúng lúc nước Mỹ bắt đầu lấy lại được trọng lực chính trị riêng, rũ bỏ lớp vỏ ngột ngạt của sự quản lý quá mức từ trên xuống và sự điên rồ của hệ tư tưởng "woke", thì những mầm mống của chứng cuồng tín xã hội chủ nghĩa hoặc cộng sản lại nổi lên ở những thành phố dễ bị ảnh hưởng. Tôi nghi ngờ rằng, giống như một số cơn sốt nguy hiểm, nó sẽ tự diễn biến và rồi biến mất. Nhưng Trump đã đúng khi cảnh báo về mối nguy hiểm của nó bởi vì, nếu bị bỏ qua, nó rất có thể sẽ biến thành một căn bệnh hủy diệt toàn diện như những gì thế kỷ XX đã chứng kiến tàn phá nhiều xã hội khác trên toàn cầu. Zohran Mamdani vẫn nở nụ cười quyến rũ khi máy quay đang ghi hình. Nhưng hãy cẩn thận. Đằng sau chiếc mặt nạ quyến rũ đó là tất cả những điều xấu xa khủng khiếp mà Donald Trump đã nêu ra trong bài phát biểu ngắn gọn của mình.
https://amgreatness.com/2026/07/05/a-tale-of-two-countries-2/
NVV