2026-02-18
6 lý do Mỹ và Iran đang trên bờ vực chiến tranh
(Harb Scribner, Axios, 18/2/2026)
Một cuộc chiến giữa Hoa Kỳ và Iran đang cận kề — và có một số yếu tố cho thấy Tổng thống Trump có thể sớm nhấn nút nổ.
Tổng quan: Trump đã cố gắng đạt được một thỏa thuận hạt nhân với Iran kể từ khi ông tái đắc cử Tòa Bạch Ốc năm ngoái. Nhưng sau khi từ bỏ vòng đàm phán trước đó và ra lệnh tấn công vào tháng 6 năm ngoái, Trump có thể sắp lặp lại mô hình đó trên quy mô lớn hơn.
Bất kỳ cuộc chiến tiềm tàng nào cũng sẽ giống như một chiến dịch toàn diện và ít giống với chiến dịch nhắm mục tiêu cụ thể ở Venezuela, theo báo cáo của Barak Ravid thuộc Axios.
Điều này sẽ có những tác động lớn đối với Trung Đông và ba năm còn lại trong nhiệm kỳ tổng thống của Trump.
Vẫn còn cơ hội ngoại giao sẽ thắng thế lần này.
Dưới đây là sáu lý do tại sao Hoa Kỳ và Iran đang trên bờ vực chiến tranh.
1. Tranh chấp hạt nhân kéo dài
Hoa Kỳ và Iran đã có các cuộc đàm phán gián đoạn về việc đạt được một thỏa thuận hạt nhân trong nhiều tháng.
Các chính quyền Hoa Kỳ liên tiếp đã cam kết ngăn chặn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân.
Cựu Tổng thống Obama đã đạt được một thỏa thuận vào năm 2015 nhằm mục đích đó, nhưng Trump đã từ bỏ nó trong nhiệm kỳ đầu tiên của mình để ủng hộ cách tiếp cận "áp lực tối đa".
Cựu Tổng thống Biden đã không thể đàm phán một thỏa thuận mới. Trump trở lại nắm quyền cũng với mong muốn đạt được một thỏa thuận.
Sau khi thời hạn 60 ngày mà Trump đặt ra cho Iran để đạt được một thỏa thuận hạt nhân mới với Mỹ trôi qua vào tháng 6, Israel đã tấn công Iran.
Mỹ đã tham gia cuộc chiến của Israel vài ngày sau đó và ném bom các cơ sở hạt nhân ngầm của Iran.
Sau đó, Trump lại tiếp tục gây sức ép lên Iran để đạt được một thỏa thuận.
Tình hình hiện tại: Trump đã nhiều lần nói rằng ông muốn một thỏa thuận hạt nhân mới với Tehran, nhưng tổng thống và các đồng minh của ông đôi khi cũng ám chỉ rằng họ muốn thấy sự thay đổi chế độ - cho thấy bất kỳ hoạt động quân sự mới nào cũng có thể vượt xa các mục tiêu hạt nhân.
2. Vụ giết người biểu tình
Trump suýt nữa đã tấn công Iran vào đầu tháng 1 vì vụ giết hại hàng nghìn người biểu tình bởi chế độ Iran.
Các cuộc biểu tình nổi lên do những bất bình về kinh tế, với một số người biểu tình yêu cầu thay đổi chế độ.
Trump đe dọa sẽ tấn công Iran nếu họ giết hại người biểu tình. Ông nói: "Chúng tôi đã sẵn sàng chiến đấu".
Lực lượng an ninh đã đàn áp mạnh tay, nhiều báo cáo cho rằng số người chết lên đến hàng nghìn.
Chính quyền Iran cũng chặn truy cập internet của người dân và đóng cửa không phận.
Trump trì hoãn quyết định tấn công, một phần vì Mỹ không có đủ lực lượng quân sự trong khu vực như trong cuộc chiến 12 ngày.
Sau đó, ông nối lại đàm phán hạt nhân với Iran, đồng thời tăng cường tàu chiến và máy bay chiến đấu đến vùng Vịnh.
3. Chiếc tàu sân bay của Chekhov
Sau khi liên tục đe dọa chế độ Iran và sau đó điều hai tàu sân bay đến khu vực, Trump đã tạo ra suy đoán rất lớn trên toàn cầu rằng ông sẽ tấn công Iran nếu không thể nhanh chóng đạt được thỏa thuận.
Hiện chưa có dấu hiệu nào cho thấy một thỏa thuận sắp đạt được, nhưng nhiều dấu hiệu cho thấy chiến tranh sắp nổ ra. Việc lùi bước lúc này không phù hợp với tính cách của Trump.
Nó giống như khẩu súng của Chekhov.
Thông thường, người ta không điều động hai tàu sân bay và hàng trăm máy bay đến vị trí chiến lược trừ khi có kế hoạch sử dụng chúng.
4. Áp lực từ Israel
Chính phủ Israel đang chuẩn bị cho chiến tranh và ủng hộ một chiến dịch toàn diện, vượt xa những cuộc tấn công nhỏ lẻ mà Trump từng cân nhắc hồi tháng Giêng.
Các quan chức từ cả hai nước đều dự đoán một chiến dịch rộng lớn hơn nhiều giữa Mỹ và Israel so với chiến dịch hồi tháng Sáu năm ngoái.
Ngay cả trong các cuộc đàm phán hạt nhân, Trump và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã phối hợp chặt chẽ và nhất trí gây áp lực kinh tế mới lên Iran.
Điều chúng ta đang theo dõi là: Chính phủ Israel đang chuẩn bị cho kịch bản chiến tranh trong vòng vài ngày tới.
Chiến dịch này có thể nhắm vào các mục tiêu nhằm lật đổ chế độ, ngoài việc phá hủy các chương trình hạt nhân và tên lửa của Iran.
5. Yếu tố dầu mỏ
Thị trường dầu mỏ hiện tại có thể tạo ra cơ hội chiến lược cho Trump tấn công Iran — thị trường đang dồi dào nguồn cung, giá cả tương đối thấp, tăng trưởng nhu cầu khiêm tốn và khả năng sử dụng lực lượng ủy nhiệm của Iran đang suy yếu, theo Ben Geman của Axios.
Giá dầu sẽ tăng vọt nếu một cuộc tấn công xảy ra. Nhưng sự gia tăng có thể sẽ bị hạn chế — cả về đô la và thời gian — nếu không có thùng dầu nào thực sự bị mất hoặc ngay cả khi chỉ có xuất khẩu của Iran bị gián đoạn.
Nhìn lại: Eo biển Hormuz là điểm trung chuyển cho khoảng một phần năm lượng dầu mỏ toàn cầu. Iran đã không thực hiện các lời đe dọa đóng cửa hoàn toàn eo biển này kể từ những năm 1980, ngay cả trong cuộc tấn công quân sự năm ngoái.
6. Cảm giác về sự yếu kém của chế độ
Một yếu tố khác có thể thuyết phục Trump rằng thời điểm tấn công bây giờ là lúc thích hợp vì sự yếu kém được nhận thấy của chế độ Iran sau các cuộc biểu tình lớn và các cuộc tấn công gây thiệt hại của Israel và Mỹ năm ngoái.
Iran chắc chắn sẽ trả đũa, nhưng các quan chức Israel và Mỹ có thể cảm thấy rằng sự trả đũa sẽ bị hạn chế hơn bây giờ so với vài tháng hoặc vài năm nữa.
Một lý do là mạng lưới các lực lượng ủy nhiệm (ở nước ngoài)của Iran đã bị Israel làm suy yếu trong hai năm qua.
Tuy nhiên, tình hình hiện tại khiến điều này trở nên khả thi hơn.
https://www.axios.com/2026/02/18/trump-iran-war-reasons-military-strikes
NVV