2026-11-16  

Donald Trump rất yêu mến Jensen Huang. Còn những người khác thì...

(Andrew Prokop, Vox, 16/11/2026)

Sự sụp đổ đột ngột của cựu CEO Nvidia, Jensen Huang, có thể nói là gây sốc, xét đến khối tài sản, danh tiếng toàn cầu và vai trò lãnh đạo công ty từng là công ty giá trị nhất thế giới cho đến gần đây.

Nhưng tầm ảnh hưởng to lớn của Huang tại Washington — và đặc biệt là trong chính quyền của Tổng thống Donald Trump — từ lâu đã gây tranh cãi gay gắt trong một bộ phận đáng ngạc nhiên gồm các nhà vận động chính trị, kinh doanh và công nghệ. Và việc ông bị sa thải không chỉ tạo ra rạn nứt trong liên minh nhiệm kỳ thứ hai của Trump, mà còn có thể dẫn đến một sự thay đổi lớn trong cách Mỹ định hướng cuộc cách mạng trí tuệ nhân tạo (AI).

Huang — người đã từ chức tuần này sau những cáo buộc ông có quan hệ tình ái với hai nhân viên Nvidia và một nữ doanh nhân Trung Quốc mà một số quan chức Mỹ cho rằng đang làm gián điệp cho chính phủ Trung Quốc — đã đóng vai trò quan trọng trong việc định hình các chính sách AI của chính quyền Trump. Điều đó có lẽ không có gì đáng ngạc nhiên, vì các chip tiên tiến của Nvidia rất quan trọng đối với cuộc cách mạng AI.

Tuy nhiên, nhiều người chỉ trích ông cho rằng ảnh hưởng của Huang đã gây ra những tác hại sâu sắc. Lời phản đối chính của họ là gì? Họ tin rằng chính quyền Trump đã không làm đủ để ngăn chặn Trung Quốc có được hoặc tiếp cận các chip AI tiên tiến — một phần là do hoạt động vận động hành lang và tầm ảnh hưởng của ông Huang đối với tổng thống.

Liên minh những người chỉ trích ông Huang trải rộng trên toàn bộ phổ chính trị. Nó bao gồm những người theo chủ nghĩa diều hâu cánh hữu chống Trung Quốc và giới hoạch định chính sách đối ngoại lưỡng đảng, những người muốn giành chiến thắng trong cuộc chạy đua AI với Trung Quốc. Nó bao gồm những người theo chủ nghĩa dân túy kinh tế trong cả hai đảng, những người bất mãn với tầm ảnh hưởng kinh tế của Trung Quốc. Thậm chí nó còn bao gồm một số thành viên hàng đầu của chính quyền Trump — Ngoại trưởng Marco Rubio và Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent được cho là đã thúc đẩy các quy định chặt chẽ hơn về chip.

Liên minh này cũng bao gồm một số thành viên kỳ lạ hơn nữa. Nó bao gồm những người muốn làm chậm lại cuộc đua AI, như những người ủng hộ an toàn công nghệ, những người cảnh báo rằng AI tiên tiến có thể gây ra sự tuyệt chủng của loài người. Tuy nhiên, nó cũng bao gồm hai công ty AI tiên tiến hàng đầu của Mỹ, OpenAI và Anthropic, những công ty hy vọng sẽ cản trở sự phát triển của các đối thủ cạnh tranh Trung Quốc bằng cách hạn chế quyền tiếp cận chip của họ.

Tất cả các nhóm khác nhau này đều tập trung vào ý tưởng cốt lõi rằng Mỹ cần khẩn trương làm nhiều hơn nữa để ngăn chặn các chip tiên tiến đến tay Trung Quốc. Việc bán chip AI cho Trung Quốc giống như “bán vũ khí hạt nhân cho Triều Tiên”, Giám đốc điều hành của Anthropic, Dario Amodei, đã nói.

Đứng chống lại tất cả họ — và thường đạt được mục đích của mình với Trump — là Jensen Huang.

Ngoài điều hiển nhiên — hoạt động kinh doanh của Nvidia là bán chip, và Huang muốn có thể bán nhiều chip hơn ở nhiều nơi hơn — Huang còn liên quan đến một phe trong cuộc tranh luận về chính sách AI mà một số người gọi là “hãy để nó tự do phát triển”. Cùng với cựu cố vấn AI của Tòa Bạch Ốc, David Sacks, Huang đã chế giễu những cảnh báo rằng AI có thể gây ra sự tuyệt chủng của loài người, gọi họ là “vô trách nhiệm” và “những câu chuyện tận thế”. Ông cũng bác bỏ một số lo ngại về an ninh quốc gia, nói rằng việc là một “người diều hâu chống Trung Quốc” là một “nỗi hổ thẹn” và cho rằng rủi ro lớn hơn đối với ảnh hưởng của Mỹ trong lĩnh vực AI sẽ là việc các công ty Mỹ mất thị phần trên toàn thế giới.

Vì vậy, việc Huang bị cách chức và những cáo buộc gián điệp của Trung Quốc xung quanh vụ việc này đã mở ra cơ hội cho một sự thay đổi trong chính sách của Mỹ — và một cơ hội hiếm hoi cho những người theo chủ nghĩa diều hâu chống Trung Quốc để điều tra, làm suy yếu và loại bỏ các đối thủ của họ, đồng thời nắm quyền kiểm soát chính sách xuất khẩu chip.

Các quan chức chính quyền Trump muốn có những hạn chế nghiêm ngặt hơn đang nhắm vào Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick, một đồng minh thường xuyên của Huang. Có một nỗ lực lưỡng đảng trong Quốc hội nhằm thông qua luật mới kiểm soát xuất khẩu trước cuối năm nay. Các chủ tịch ủy ban đảng Cộng hòa tại Quốc hội đang yêu cầu Huang và Lutnick ra điều trần trong những tuần tới, trước khi đảng Dân chủ nắm quyền kiểm soát Quốc hội.

Thêm vào đó, còn có những động cơ chính trị khiến đảng Dân chủ muốn đào sâu vào câu hỏi ông Trump biết gì về tất cả những điều này (ông được cho là đã được báo cáo về những lo ngại liên quan đến hoạt động gián điệp vào mùa thu năm ngoái). Và cũng có những động cơ chính trị khiến các đảng viên Cộng hòa đầy tham vọng muốn tìm một vấn đề mà họ có thể dựa vào đó để tách mình khỏi một chính quyền không được lòng dân mà không làm mất lòng cử tri bảo thủ của họ.

Với rất nhiều yếu tố khác nhau tác động đến kết quả, chắc chắn chủ đề này sẽ tiếp tục thống trị các tiêu đề báo chí trong nhiều tháng tới — với những kết quả khó lường đối với cả Quốc hội Dân chủ mới, tương lai của đảng Cộng hòa và sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo.

***

Nhiều người chỉ trích ảnh hưởng của Jensen Huang đối với chính quyền Trump


Tại Washington, phe phái có ảnh hưởng nhất phản đối Huang là giới an ninh quốc gia lưỡng đảng, hầu hết đều tin tưởng mạnh mẽ vào sự cần thiết phải cạnh tranh với Trung Quốc để giành ảnh hưởng toàn cầu.

Những người theo chủ nghĩa “diều hâu chống Trung Quốc” này đã có ảnh hưởng trong chính quyền Biden và từ trước đến nay luôn chiếm ưu thế trong các chính quyền của đảng Cộng hòa và trong các ủy ban quốc hội do đảng Cộng hòa kiểm soát. Và nhiều người trong số họ đã vô cùng kinh ngạc trước các chính sách của Trump đối với Trung Quốc và vấn đề chip trong nhiệm kỳ này.

“Tôi không nghĩ chúng ta nên sử dụng bất kỳ công nghệ nào của Mỹ để nâng cao năng lực trí tuệ nhân tạo của Trung Quốc, bởi vì công nghệ này sẽ mang tính định hình thời đại đối với an ninh quốc gia và nền kinh tế của chúng ta,” Vivek Chilukuri thuộc Trung tâm An ninh Mỹ Mới, một tổ chức tư vấn trung tả, nói với tôi. “Một công ty sẽ tranh luận về điều này, đó là điều mà các công ty thường làm. Nhưng lợi ích của bất kỳ công ty nào không nên được đặt lên trên an ninh quốc gia của Hoa Kỳ.

Xa hơn về phía cánh hữu, có một phe phái liên kết với MAGA hoài nghi về các cuộc chiến tranh ở nước ngoài như cuộc xung đột của Trump ở Iran — nhưng ngay cả một số người trong số họ vẫn khá thù địch với Trung Quốc.

Ví dụ, hãy xem xét cựu quản lý chiến dịch tranh cử và cố vấn Tòa Bạch Ốc của Trump, Steve Bannon. Ông đã kịch liệt phản đối ảnh hưởng của Huang đối với chính quyền trong hơn một năm — vào tháng 9 năm 2025, ông lập luận rằng Huang nên bị bắt vì là “một đặc vụ gây ảnh hưởng của Đảng Cộng sản Trung Quốc”, và cho rằng chúng ta cần phải ngăn chặn Trung Quốc tiếp cận công nghệ, chip và đào tạo.

Những người ủng hộ và các chính trị gia tập trung vào các vấn đề kinh tế và kiềm chế quyền lực doanh nghiệp cũng từ lâu đã chỉ trích Nvidia. Oren Cass của nhóm trung hữu American Compass đã viết một bài báo có tiêu đề “Chia nhỏ Nvidia” năm ngoái, lập luận rằng “sự tập trung quyền lực quá mức của nó chính xác là điều mà luật chống độc quyền nhằm mục đích chống lại”.

Trong khi đó, Thượng nghị sĩ cánh tả Elizabeth Warren (D-MA), một người từ lâu đã chỉ trích các tập đoàn công nghệ lớn, thường xuyên cho rằng Huang đã gây ảnh hưởng tiêu cực đến chính quyền Trump. Tại một phiên điều trần hồi tháng 6, bà đề cập rằng Huang hoặc công ty của ông đã quyên góp cho lễ nhậm chức của Trump và dự án phòng khiêu vũ tại Tòa Bạch Ốc. Bà nói: “Nếu không phải là hối lộ kiểu cũ, thì chắc chắn nó cũng có mùi như vậy”.

Nhiều người trong giới vận động vì an toàn AI cũng từ lâu đã chỉ trích – và lo ngại – Nvidia. Điều này một phần là vì họ hy vọng việc làm chậm doanh số bán chip AI ra nước ngoài có thể làm chậm lại cái mà họ coi là cuộc chạy đua nguy hiểm hướng tới siêu trí tuệ. Thêm vào đó, sau khi nỗi lo ngại về an toàn AI lan rộng vào tháng 9 do việc nhà nghiên cứu Jacob Coxon của Anthropic từ chức và những cảnh báo lan truyền trên mạng, Huang đã ngày càng công khai bác bỏ những nỗi lo ngại đó.

Những người ủng hộ an toàn AI khác cho rằng công ty này có tác động tiêu cực đến các cuộc tranh luận công khai. Nhà nghiên cứu an toàn AI Steven Adler đã viết năm ngoái: “Trong nhiều tháng nay, tôi đã nghe về nỗi sợ hãi lan rộng trong số các nhà nghiên cứu tại các viện nghiên cứu và các chuyên gia chính sách, những người công bố các công trình nghiên cứu chống lại lợi ích của Nvidia. Nếu bạn nói chuyện với mọi người…” Đối với những người am hiểu vấn đề tại các công ty AI, nỗi lo bị Nvidia trả đũa là mối quan ngại lớn khi đưa ra các lập trường chính sách.”

Thật vậy, OpenAI và Anthropic phụ thuộc rất nhiều vào Nvidia về chip, vì vậy việc chỉ trích công khai công ty này không phổ biến. Tuy nhiên, hai phòng thí nghiệm AI lớn của Mỹ này lại bất đồng với Nvidia trong việc thúc giục chính quyền Trump hành động mạnh mẽ hơn để hạn chế Trung Quốc tiếp cận các chip tiên tiến, và giám sát chặt chẽ hơn các mô hình AI “mã nguồn mở” của Trung Quốc.

Nhưng đối với Huang và những người cùng phe, sự phát triển của AI Trung Quốc là một đặc điểm chứ không phải là một lỗi. Ví dụ, Sacks đã nhiều lần lập luận rằng các mô hình “trọng lượng mở” hoặc “mã nguồn mở” — những mô hình công khai các tham số của chúng, trái ngược với các mô hình độc quyền của OpenAI và Anthropic — sẽ giúp ngăn chặn “một tương lai không an toàn và đen tối, nơi các khả năng AI tiên tiến được tập trung và kiểm soát bởi chỉ một số ít người.” Các mô hình phân tích khối lượng dữ liệu mở hàng đầu hiện nay đến từ các công ty Trung Quốc.

Huang cũng đã sử dụng một lập luận thẳng thắn hơn: điều gì tốt cho Nvidia thì cũng tốt cho Hoa Kỳ.

“Công nghệ Mỹ phải chiến thắng trên toàn thế giới ở mọi cấp độ,” ông nói vào tháng Năm. “Nếu chúng ta có thể xuất khẩu chip, chúng ta nên làm vậy.”

Giờ đây, trách nhiệm truyền tải thông điệp đó sẽ thuộc về CEO tạm quyền của Nvidia, Colette Kress, thay vì một nhà sáng lập ngôi sao với lượng người hâm mộ toàn cầu cuồng nhiệt, người được so sánh với Steve Jobs thời đỉnh cao tại Apple. Nhiệm vụ đầu tiên của bà: xem xét tất cả các thế lực quyền lực trong giới chính trị, vận động hành lang và kinh doanh đang mong muốn bà thất bại. Có lẽ DeepSeek có thể giúp lập danh sách đó?

https://www.vox.com/politics/510820/jensen-huang-nvidia-critics-hawks-populists-ai-safety

https://www.msn.com/en-us/news/other/why-the-left-and-right-are-both-cheering-jensen-huang-s-downfall/ar-AA2hnM8a