2026-03-16
Về Iran, chỉ những tin xấu mới được đăng tải?
Sự thiên vị của truyền thông trong cuộc chiến này tồi tệ hơn bao giờ hết.
(Mark Penn và Andrew Stein, WSJ, 16/3/2026)
Những lời phàn nàn của Tổng thống Trump về việc đưa tin về cuộc chiến tranh Iran là điều dễ đoán trước – và hoàn toàn chính đáng. “Chúng ta đang hoàn toàn tiêu diệt chế độ khủng bố Iran, về mặt quân sự, kinh tế và mọi mặt khác, thế nhưng, nếu bạn đọc tờ New York Times đang suy sụp, bạn sẽ nghĩ sai rằng chúng ta không chiến thắng,” ông viết vào sáng thứ Sáu trên Truth Social. Nhưng nếu cầm tờ Times số ra Chủ nhật, dường như các biên tập viên đã coi đó là một mệnh lệnh hơn là một lời chỉ trích.
“Chiến tranh gây thêm nhiều chấn động cho nền kinh tế thế giới đang chao đảo,” là tiêu đề chính trên trang nhất, với tiêu đề phụ mang tính suy đoán “Hậu quả từ cuộc xung đột kéo dài với Iran có thể dẫn đến ‘những hệ lụy thảm khốc’.” Trong số những thảm họa mà bài báo nêu ra: “Tại Kenya, những người trồng và buôn bán trà lo lắng hàng xuất khẩu của họ sang Iran sẽ bị thối rữa trên bến cảng.” Câu chuyện khác ở phía trên trang nhất là một lời chỉ trích đối với Bộ trưởng Quốc phòng: “Những lời lẽ thù hận của Hegseth bắt nguồn từ kinh nghiệm ở Iraq.”
Bên trong tờ báo còn sáu trang nữa toàn tin chiến tranh, hầu hết đều mang màu sắc tiêu cực. Có những bài viết đầy khinh miệt về Ngoại trưởng (“Đối với Trump và Rubio, đó là Phá hủy và Thỏa thuận”) và về đồng minh chủ chốt của Mỹ trong nỗ lực này (“Liên minh chiến tranh của Mỹ với Israel đang định hình lại Trung Đông, nhưng tiềm ẩn rủi ro” và “Netanyahu có cuộc chiến mà ông luôn mong muốn, nhưng theo điều kiện của Trump”). Còn có thêm những tin tức ảm đạm về kinh tế (“Các tàu chở dầu bị bắt giữ đang gây thiệt hại hàng chục triệu đô la cho Mỹ” và “Giá dầu tăng vọt làm lung lay nền kinh tế Pakistan yếu kém”).
Diễn biến lớn nhất kể từ tờ báo hôm thứ Bảy là cuộc tấn công của Mỹ vào đảo Kharg, trung tâm xuất khẩu dầu mỏ chính của Iran. Tổng thống nói rằng cuộc tấn công đã “phá hủy hoàn toàn” các cơ sở quân sự trên đảo và ông đã quyết định không phá hủy cơ sở hạ tầng dầu mỏ “vì lý do nhân đạo/tử tế (decency)”. Rõ ràng là Mỹ hoàn toàn có thể tấn công chúng và gây ra thiệt hại lớn hơn nhiều. Tiêu đề bài báo trên tờ Times miêu tả cuộc tấn công là không hiệu quả: “Iran kiên quyết phong tỏa eo biển bất chấp cuộc tấn công của Mỹ vào trung tâm dầu mỏ”. Tiêu đề tích cực duy nhất về nỗ lực chiến tranh: “Để chống lại máy bay không người lái của Iran, Mỹ tận dụng kiến thức khó khăn thu được ở Ukraine”.
Giống như tờ Times, phần lớn các phương tiện truyền thông dường như quyết tâm thúc đẩy một luận điểm rằng ông Trump sai về mọi thứ và rằng Mỹ đang bị đánh bại thảm hại bởi cỗ máy chiến tranh hùng mạnh của Iran, quốc gia đã chuyển giao thành công quyền lực lãnh đạo mới.
Các nhà báo có quyền và nghĩa vụ đưa tin xấu và đặt câu hỏi về những báo cáo lạc quan thái quá từ chính phủ Mỹ. Nhưng nhiều người dường như đang đi xa hơn thế và mong muốn Mỹ thất bại – trước một kẻ thù là quốc gia tài trợ khủng bố lớn nhất thế giới, đã giết hại hàng ngàn người biểu tình không vũ trang, và tích trữ hàng ngàn tên lửa đạn đạo trong khi tìm kiếm vũ khí hạt nhân, mà giới lãnh đạo của họ đã hứa sẽ sử dụng chống lại Mỹ và Israel.
Hầu như không có bất kỳ câu chuyện cơ bản nào phân tích về những tổn thất của Iran và số phận của giới lãnh đạo được cho là của họ. Tại sao? Điều dường như chi phối cách đưa tin là sự thiên vị trong báo chí và quyết tâm của đảng Dân chủ trong việc phản đối tổng thống này bất kể ông ta làm gì. Chúng ta sẽ lại thấy kết quả ra sao đối với họ.
https://www.wsj.com/opinion/on-iran-is-only-bad-news-fit-to-print-1ac66649?st=LheDtz
Ông Penn từng là chuyên gia thăm dò dư luận và cố vấn cho Bill và Hillary Clinton từ năm 1995 đến năm 2008. Ông là chủ tịch của Harris Poll và CEO của Stagwell Inc. Ông Stein từng giữ chức chủ tịch Hội đồng thành phố New York từ năm 1986 đến năm 1993.
NVV