2026-03-03
Trump, các cuộc chiến bất tận, và hội chứng Iraq
(Byron York, Washington Examiner, 3/3/2026)
Trong nhiều năm của thập niên 1970, 1980 và đến thập niên 1990, các cuộc thảo luận về việc sử dụng lực lượng quân sự của Mỹ đã bị ảnh hưởng bởi cái gọi là Hội chứng Việt Nam. Nhiều người Mỹ đơn giản là không thể xem xét bất kỳ hành động quân sự nào được đề xuất của Mỹ mà không hình dung ra viễn cảnh một vũng lầy kiểu Việt Nam, nơi quân đội Mỹ sẽ bị mắc kẹt hàng thập kỷ trong một cuộc chiến tốn kém mà không có chiến thắng.
Hội chứng Việt Nam cuối cùng đã biến mất sau chiến thắng của Mỹ trong Chiến tranh vùng Vịnh lần thứ nhất. Nhưng không lâu sau đó, Hội chứng Việt Nam được thay thế bởi Hội chứng Iraq, một nỗi lo sợ rằng việc sử dụng sức mạnh quân sự của Mỹ sẽ dẫn đến một vũng lầy kiểu Iraq, trong đó quân đội Mỹ sẽ bị mắc kẹt hàng thập kỷ trong một cuộc chiến tốn kém mà không giành được chiến thắng.
Hiện tại, Tổng thống Donald Trump đang thử thách "Hội chứng Iraq" bằng chiến dịch quân sự chung giữa Mỹ và Israel chống lại Iran. Nhiệm kỳ tổng thống của Trump, uy tín của Mỹ trên trường quốc tế và hy vọng tranh cử của đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm nay và xa hơn nữa — tất cả đều phụ thuộc vào sự thành công của sứ mệnh Mỹ.
Nếu, sau những thành công quân sự ban đầu, việc loại bỏ giới lãnh đạo Iran và vô hiệu hóa phần lớn vũ khí của nước này, Hoa Kỳ tiếp tục đưa Iran vào con đường ổn định, sống trong hòa bình và không đe dọa các nước láng giềng — nếu ông Trump thành công trong việc đó, thì Hội chứng Iraq sẽ bị xóa bỏ vĩnh viễn.
Ngược lại, nếu sau những thành công quân sự ban đầu của Mỹ, Iran rơi vào tình trạng hỗn loạn kiểu Iraq với một chính phủ yếu kém và bất ổn cùng các nhóm dân quân nổi loạn trên khắp đất nước — nếu điều đó xảy ra, thì Hội chứng Iraq sẽ vẫn còn tồn tại và phát triển mạnh mẽ.
Những cụm từ then chốt của Hội chứng Iraq là “chiến tranh trường kỳ”, “chiến tranh không hồi kết” và các biến thể của chúng — không chỉ ám chỉ Iraq mà còn cả cuộc chiến tranh kéo dài hơn một thập kỷ của Mỹ ở Afghanistan, vốn sa vào xây dựng quốc gia và kết thúc bằng cuộc rút quân thảm khốc dưới thời Tổng thống Joe Biden. Trong suốt nhiệm kỳ đầu tiên và cả trong chiến dịch tranh cử năm 2024, Trump đã hứa sẽ chấm dứt các cuộc chiến tranh không hồi kết và không lặp lại những sai lầm của các tổng thống tiền nhiệm.
Khi mô tả việc rút quân khỏi Iraq năm 2019, Trump nói : “Chúng ta chỉ còn lại rất ít binh lính. Tôi đã nói rằng chúng ta đang rút khỏi những cuộc chiến tranh không hồi kết này — những cuộc chiến tranh vô nghĩa, không hồi kết. Lẽ ra chúng ta không bao giờ nên ở đó ngay từ đầu.”
Đôi khi, Trump dường như mở rộng ý tưởng tránh xa các cuộc chiến tranh "không hồi kết" thành lời hứa sẽ hoàn toàn không tham gia vào bất kỳ cuộc chiến tranh nào. "Tôi sẽ không bắt đầu một cuộc chiến, tôi sẽ chấm dứt các cuộc chiến tranh," Trump hứa vào đêm chiến thắng trở lại ngoạn mục của ông năm 2024. Kể từ đó, Trump đã nhiều lần nói những điều tương tự và tự xưng là "Tổng thống Hòa bình".
Những phát ngôn của Trump đã tạo ra một hình tượng kỳ lạ mới: những người theo chủ nghĩa hòa bình MAGA. Việc cam kết không tham gia vào các cuộc chiến tranh dai dẳng là một chuyện – Mỹ không bao giờ nên lặp lại thảm họa ở Việt Nam và Iraq. Nhưng không tham gia vào bất kỳ cuộc xung đột quân sự nào? Đó là một lời cam kết phi thực tế đối với một tổng thống và một quốc gia đang sống trong một thế giới đầy nguy hiểm. Phân tích những tuyên bố của Trump, có lẽ chính xác khi nói rằng ông tin vào việc tránh các cuộc chiến tranh không hồi kết, nhưng đã phóng đại để gây ấn tượng khi nói về việc tránh mọi cuộc chiến tranh.
Dù sao đi nữa, bằng việc tấn công Iran với các hành động quân sự ở Venezuela, Trump đã khiến những người ủng hộ ông trong phong trào MAGA tức giận và thất vọng, những người đã coi trọng và hiểu theo nghĩa đen những lời hứa chống chiến tranh của ông.
Ông cũng đã làm lung lay niềm tin của một số người ủng hộ ông, những người đã trải qua thời kỳ George W. Bush. Họ đã chứng kiến một cuộc chiến với chính nghĩa - Afghanistan - trở nên vô nghĩa. Họ đã chứng kiến một cuộc chiến bắt đầu do nhầm lẫn - Iraq - tàn phá đất nước. Không có gì ngạc nhiên khi họ lo lắng về việc một tổng thống Mỹ khác lại bắt đầu một cuộc chiến khác ở khu vực đó.
Nguồn tin nội bộ cho biết, các cuộc tấn công vào Iran đã xóa bỏ khoảng cách giữa Trump và Netanyahu.
Cách để xoa dịu những lo lắng đó là giành chiến thắng nhanh chóng. Trong cả hai nhiệm kỳ của mình, Trump đều ủng hộ hành động quân sự hạn chế, quyết liệt và dứt khoát. Hãy nghĩ đến cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Mỹ tiêu diệt Qasem Soleimani, người đứng đầu Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran. Hãy nghĩ đến việc tiêu diệt ISIS. Hãy nghĩ đến cuộc tấn công chớp nhoáng vào Venezuela của Maduro. Đối với Trump, đối lập với một cuộc chiến tranh không hồi kết không phải là không có chiến tranh. Đó là một cuộc chiến tranh nhanh chóng với mục đích rõ ràng và kết thúc dứt khoát.
Giờ đây, Trump và cả nước sẽ biết liệu điều đó có thể thực hiện được ở Iran hay không. Có rất nhiều người bi quan, bao gồm cả các chính trị gia đảng Dân chủ muốn tranh cử tổng thống năm 2028. Nếu Trump thất bại, họ sẽ thắng. Nhưng nếu Trump thành công, họ sẽ trông giống như một đám người soi mói phe phái. Và Hội chứng Iraq sẽ trở thành chuyện của quá khứ.
https://www.washingtonexaminer.com/daily-memo/4478016/trump-forever-wars-iraq-syndrome-iran-strikes/
NVV