2026-10-16  

Đảng Dân chủ cần một chương trình nghị sự, chứ không phải là những màn kịch.

(Ban biên tập, Bloomberg, 16/10/2026)

Chỉ còn một tháng nữa là đến cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, đảng Dân chủ đang ở vị thế tốt hơn dự kiến. Nhiều khả năng họ sẽ giành được Hạ viện và có thể cả đa số sít sao tại Thượng viện. Tuy nhiên, chính xác họ sẽ làm gì với quyền lực đó vẫn còn là một bí ẩn.

Trong chiến dịch tranh cử, hầu hết các ứng cử viên quốc hội của đảng đều nói nhiều mà thiếu chính sách cụ thể. Thay vì một chương trình nghị sự, nhiều người đang hứa hẹn những cuộc chiến phe phái: điều tra tổng thống nhiều hơn, tiến hành các thủ tục luận tội mở rộng, triệu tập tài liệu và nhân chứng, các phiên điều trần giám sát quyết liệt, và nhiều hơn nữa.

Tất cả những điều đó đều ổn cho đến thời điểm hiện tại. Nhưng đảng phải nhớ rằng cử tri đang có nhiều mối lo ngại, rằng sự hợp tác của tổng thống vẫn cần thiết để thông qua các dự luật — và rằng đất nước đang đối mặt với những thách thức thực sự cần những giải pháp thực sự.

Trước hết, có rất nhiều dự luật quan trọng cần được thông qua và đòi hỏi sự hợp tác giữa các đảng, bao gồm dự luật giao thông đường bộ, dự luật nông nghiệp, gia hạn trần nợ công, tái phê chuẩn ngân sách quốc phòng và 12 dự luật phân bổ ngân sách tiêu chuẩn cần thiết để duy trì hoạt động của chính phủ. Đảng Dân chủ nên đấu tranh cho các ưu tiên của mình, nhưng cần tránh việc đóng cửa chính phủ hoặc tham gia vào các hoạt động gây chú ý.

Tiếp theo, họ nên tìm kiếm những thắng lợi lưỡng đảng bất cứ khi nào có thể. Cải cách việc cấp phép là một ví dụ rõ ràng: Một dự luật mới được trình lên Thượng viện sẽ giảm thiểu tình trạng chậm trễ và chi phí phát sinh không ngừng hiện đang gây khó khăn cho các dự án xây dựng liên quan đến liên bang. Thông qua dự luật này sẽ cắt giảm chi phí, đẩy nhanh tiến độ, thúc đẩy quá trình chuyển đổi xanh và giúp đặt nền móng cho tăng trưởng. Đây là một quyết định hiển nhiên.

Vấn đề lớn hơn là cuộc khủng hoảng tài chính đang rình rập đất nước. Với lãi suất trái phiếu tăng cao, hệ thống An sinh xã hội gần như mất khả năng thanh toán và thâm hụt ngân sách lên tới 2 nghìn tỷ đô la, cải cách ngân sách nghiêm túc là vô cùng cần thiết. Bước đầu tiên cần thực hiện là thành lập một ủy ban tài chính lưỡng đảng có quyền xem xét cả thuế và chi tiêu, với mục tiêu ổn định nợ công và giảm thâm hụt xuống còn 3% tổng sản phẩm quốc nội vào cuối thập kỷ này. Một thỏa thuận nhằm từng bước nâng cao tuổi nghỉ hưu đầy đủ để hưởng lương hưu đồng thời nâng mức trần thuế lợi tức đối với người có lợi tức cao sẽ là một bước đi hữu ích.

Một sự thỏa hiệp như vậy khả thi hơn người ta tưởng. Trong lịch sử, các dự luật giảm thâm hụt ngân sách thường có hiệu quả khi chính phủ bị chia rẽ, cử tri lo ngại, một cuộc khủng hoảng đang hiện hữu và một hình phạt nghiêm trọng đang rình rập nếu không hành động — tất cả các điều kiện hiện đang hiện hữu. Nhưng chìa khóa là đàm phán thiện chí: Cả hai đảng cần cùng chia sẻ khó khăn. Đảng Dân chủ nên chú ý đến mối quan tâm ngày càng tăng của công chúng về vấn đề này và bắt tay vào hành động ngay.

Nếu như có một sự đồng thuận lưỡng đảng hiếm hoi, thì vẫn còn rất nhiều cơ hội để tiến bộ. Hãy tiếp tục phát triển dự luật nhà ở năm ngoái để mở rộng nguồn cung và giảm giá nhà ở cũng như tiền thuê nhà. Cải cách luật nhập cư để hợp lý hóa việc thực thi và thu hút thêm nhiều lao động có tay nghề cao. Bãi bỏ Đạo luật Jones để cắt giảm chi phí năng lượng và vận chuyển. Cải thiện tính minh bạch giá cả trong y tế, bao gồm cả thông qua tỷ lệ hoàn trả “không phân biệt địa điểm”. Lý tưởng nhất là dỡ bỏ chế độ thuế quan gây hại của tổng thống, vốn đã làm chậm tăng trưởng một cách không cần thiết và làm tăng giá cả cho cử tri của cả hai đảng.

Hiện tại, có thể nói rằng đất nước đang đối mặt với nhiều vấn đề cần giải quyết, và cũng có rất nhiều cơ hội để tiến bộ nếu các nhà lập pháp sẵn sàng thỏa hiệp. Chưa bao giờ có thời điểm nào tốt hơn để đặt chủ nghĩa thực dụng lên trên chủ nghĩa bè phái.

https://www.arcamax.com/politics/opeds/s-4323454

Bloomberg là tờ báo thiên tả

NVV dịch