2026-10-15
Lâu đài bằng những lá bài của Mamdani sẽ sụp đổ.
(Brian Lonegan, Chronicles Magazine, 15/10/2026)
Khi Bộ trưởng An ninh Nội địa Markwayne Mullin công khai lên án Thị trưởng thành phố New York Zohran Mamdani vì đã che chở cho khoảng 15.000 người nhập cư phạm tội khỏi bị trục xuất, ông không chỉ đang tham gia vào một màn kịch chính trị. Ông đang chỉ ra một thất bại nghiêm trọng trong quản trị đang ảnh hưởng đến các cộng đồng trên khắp đất nước.
Các nhà chức trách liên bang đã ban hành lệnh tạm giữ 15.000 người này – những người nhập cư bất hợp pháp đang phải đối mặt với gần 50.000 cáo buộc trọng tội, bao gồm giết người, tấn công tình dục, bắt cóc và vi phạm luật vũ khí – nhưng giới lãnh đạo New York đã đáp lại bằng điều mà Mullin gọi là “sự im lặng tuyệt đối”.
Những cá nhân này, vốn đã bị giam giữ vì tội ác chống lại cộng đồng, đã được thả về cộng đồng thay vì bị giao nộp để trục xuất. Mamdani, một người theo chủ nghĩa xã hội dân chủ, người đã sử dụng quyền hành pháp để thách thức thẩm quyền liên bang về việc thực thi luật nhập cư, kiểm toán các cơ quan thành phố về bất kỳ sự hợp tác nào còn sót lại với ICE, và cấm các đặc vụ liên bang vào tài sản của thành phố mà không có lệnh của tòa án, đã coi sự không hợp tác này như một mệnh lệnh đạo đức.
Đây không phải là một tranh chấp chính sách nhỏ nhặt. Đó là sự thể hiện mang tính vận hành của một thế giới quan đảo ngược các nghĩa vụ cơ bản của các quan chức được bầu. Nghĩa vụ đầu tiên của một thị trưởng là sự an toàn của những người sống và làm việc dưới quyền quản lý của ông ta. Các chế độ "thành trì" đảo ngược thứ bậc đó: lợi ích của những người không phải công dân đã nhập cảnh bất hợp pháp và sau đó phạm thêm tội được đặt lên trên sự an toàn của công dân và cư dân hợp pháp.
Lý lẽ do đó hoàn toàn lệch lạc. Các thành phố coi việc có nhiều cá nhân có tiền án tiền sự đang tự do đi lại như một thứ huy hiệu danh dự kỳ quặc, bởi vì lựa chọn khác sẽ đòi hỏi phải thừa nhận rằng biên giới, địa vị và hành vi phạm tội vẫn còn quan trọng.
Tâm lý thúc đẩy điều này thật kỳ lạ nhưng dễ nhận biết. Quan điểm chính trị của Mamdani nằm ở giao điểm của chủ nghĩa xã hội dân chủ, ảnh hưởng học thuật hậu thuộc địa (cha ông là một học giả nổi tiếng về chủ đề này), và thế giới quan tiến bộ ngày càng cực đoan.
Qua lăng kính này, nhà nước và các cơ chế thực thi pháp luật của nó thường bị coi là đáng ngờ, đặc biệt khi chúng hạn chế sự di chuyển hoặc địa vị của người dân từ Thế giới thứ ba, vốn được đổi tên thành “các nước đang phát triển” trong ngôn ngữ tân thời kiểu Orwell của cánh tả. Lòng cảm thông không được dành cho các nạn nhân thực sự của tội phạm ở các khu phố New York; nó hướng đến các phạm trù trừu tượng như “người di cư” hoặc “người bị gạt ra ngoài lề xã hội”.
Kết quả là điều mà nhà khoa học hành vi tiến hóa Gad Saad gọi là lòng cảm thông tự sát: lòng thương hại quá mức, nhắm mục tiêu có chọn lọc và tách rời khỏi sự đánh đổi hoặc tự bảo vệ. Trong khi lòng cảm thông lành mạnh cân nhắc hậu quả, lòng cảm thông tự sát coi bất kỳ sự hạn chế nào đối với nhóm được ưu tiên là sự tàn nhẫn, ngay cả khi sự hạn chế đó là hoạt động thông thường của luật hình sự và luật nhập cư. Do đó, Mamdani và những người ủng hộ ông có thể mô tả các hoạt động của ICE là “thối nát” hoặc khủng bố trong khi vẫn im lặng về những tội ác đã đưa những người không phải công dân này vào giam giữ tại địa phương ngay từ đầu.
Trong giới tinh hoa tiến bộ, những câu chuyện lịch sử về những sai trái của phương Tây tạo ra một giả định cố hữu rằng công dân — đặc biệt là những người được coi là đa số hoặc “có đặc quyền” — phải tôn trọng người ngoài. Việc thực thi pháp luật không được định hình lại như là sự bảo vệ thông thường của một cộng đồng chính trị, mà là sự mở rộng của bất công lịch sử.
Những cử tri ủng hộ các chính sách này thường có chung những ưu tiên sai lệch: mối quan tâm đến người phạm tội sinh ra ở nước ngoài hoặc toàn bộ cộng đồng người di cư được ưu tiên hơn bất kỳ mối quan tâm nào đối với các nạn nhân địa phương của các vụ giết người, cướp bóc hoặc tấn công tình dục. Các cuộc thăm dò và mô hình bỏ phiếu tại các khu vực được coi là "trú ẩn" thường cho thấy mô hình này tập trung ở các nhóm dân cư có trình độ học vấn cao hơn và ít tiếp xúc với tội phạm hơn. Chi phí do những người dân ở các khu dân cư lao động gánh chịu, những người trực tiếp chịu ảnh hưởng bởi những người phạm tội được thả.
Việc thả những người bị buộc tội hoặc bị kết án về các tội nghiêm trọng được ngụy trang thành việc bảo vệ "cộng đồng", trong đó từ này được định nghĩa lại để loại trừ chính những cư dân thực sự có sự an toàn bị suy giảm. Dữ liệu về các lệnh giam giữ bị bỏ qua trên toàn quốc, bao gồm cả các ví dụ trước đây ở California về hàng ngàn trường hợp thả người bị kết án sát nhân và tội phạm tình dục, được coi là những tính năng chứ không phải là lỗi. Khi các quan chức liên bang cố gắng thực thi pháp luật một cách có mục tiêu, phản ứng chính trị lại là sự phẫn nộ hướng vào những người thực thi pháp luật. Đây không phải là sự hiểu sai về động cơ; đó là sự ưu tiên có chủ ý cho việc thể hiện đạo đức hơn là kết quả.
Mặc dù lối suy nghĩ tập thể này có thể mang lại sự tự mãn ảo tưởng, nhưng thực tế cuối cùng vẫn can thiệp. Một thành phố hay quốc gia có thể chịu đựng được một mức độ nhất định của luật nhập cư không được thực thi nghiêm ngặt, nguy cơ tội phạm gia tăng, các dịch vụ xã hội quá tải và niềm tin vào các thể chế bị xói mòn. Vượt quá ngưỡng đó, các tác động tích lũy sẽ chồng chất: doanh nghiệp và cư dân rời đi, gánh nặng tài chính gia tăng, và kỳ vọng cơ bản rằng luật pháp sẽ được áp dụng một cách công bằng sụp đổ.
New York đã thử nghiệm giới hạn của thí nghiệm này thông qua các hoạt động bảo hộ người nhập cư trước đây và các đợt người di cư ồ ạt đến. Quốc gia này đã phải chịu đựng một bài kiểm tra căng thẳng thậm chí còn tồi tệ hơn thông qua các cuộc chen chúc vượt biên và chính sách bắt giữ rồi thả người của chính quyền Biden. Giống như một ngôi nhà bằng bài tây được xếp chồng vượt quá giới hạn thiết kế, sự sắp xếp này có vẻ ổn định cho đến khi một cú sốc nữa—sự gia tăng hơn nữa của tội phạm bạo lực, một vụ việc gây hại nghiêm trọng không thể bỏ qua, hoặc đơn giản là sự cạn kiệt ngân sách — gây ra sự sụp đổ nhanh chóng. Tại thời điểm đó, những lời lẽ về sự cảm thông sẽ không thể khôi phục lại sự an toàn hay cơ sở thuế đã mất.
Các quan chức nhà nước có thể đưa ra những lựa chọn khác. Việc tuân thủ lệnh giam giữ đối với những người phạm tội nghiêm trọng không có nghĩa là phải bỏ rơi những người tị nạn thực sự hoặc những người nhập cư hợp pháp muốn đóng góp cho xã hội của chúng ta; Điều này đòi hỏi phải phân biệt giữa họ và những người nước ngoài đã thể hiện xu hướng gây hại cho người khác. Những người sau không có chỗ đứng ở đất nước này, và bất cứ ai bênh vực lợi ích của họ hơn lợi ích của công dân và cư dân hợp pháp đều nên bị coi là những kẻ bị ruồng bỏ, không đủ tư cách giữ chức vụ công.
https://chroniclesmagazine.org/web/mamdanis-sanctuary-house-of-cards-will-collapse/
NVV dịch