2026-10-21
Các đàn em của Gavin Newsom trong quốc hội tiểu bang vừa được học một bài học về tính tối thượng của hiến pháp.
Tòa án phán quyết rằng đạo luật "No Vigilantes Act" vi phạm Điều khoản tối cao bằng cách điều chỉnh việc thực thi luật nhập cư liên bang.
(Fox News, 21/10/2026)
Không có gì đáng ngạc nhiên khi một hội đồng gồm ba thẩm phán của Tòa án phúc thẩm khu vực số 9 vừa đồng ý ra lệnh cấm nỗ lực vi hiến trắng trợn của tiểu bang "No-Longer-So-Golden" nhằm áp đặt các hạn chế đối với việc thi hành luật nhập cư liên bang của ICE và các cơ quan liên bang khác. Hội đồng đó đã làm chính xác những gì mà các tòa án liên bang phải làm - bảo vệ Hiến pháp Hoa Kỳ .
Ngày 14 tháng 10, trong vụ kiện US v. California, tòa án đã bác bỏ cái gọi là "No Vigilantes Act" (NVA). Luật này là một phần trong nỗ lực liên tục của tiểu bang nhằm cản trở việc thực thi luật nhập cư liên bang, bao gồm cả những cuộc tấn công công khai không ngừng nghỉ của thống đốc và các quan chức tiểu bang nhằm vào các đặc vụ liên bang chỉ đang cố gắng làm nhiệm vụ thực thi pháp luật của họ. Điều đó bao gồm cả những tuyên bố độc hại như việc Newsom ví họ như "cảnh sát mật" côn đồ của một nhà nước "độc tài".
Đạo luật này yêu cầu bất kỳ "nhân viên thực thi pháp luật liên bang" nào không mặc đồng phục khi hoạt động tại California phải "xuất trình giấy tờ tùy thân rõ ràng" khi thực hiện nhiệm vụ. Một đặc vụ liên bang vi phạm yêu cầu này có thể bị tiểu bang truy tố hình sự.
Như Tòa án phúc thẩm khu vực số 9 đã chỉ ra, Điều khoản Tối cao trong Điều VI quy định "Hiến pháp và Luật pháp Hoa Kỳ… là Luật tối cao của đất nước." Nói cách khác, luật liên bang không chỉ xóa bỏ bất kỳ luật tiểu bang nào trái ngược, mà còn phủ quyết luôn gọi là "quyền miễn trừ xuyên tiểu bang." Theo "điều khoản miễn trừ xuyên tiểu bang của Điều khoản Tối cao… các tiểu bang không được trực tiếp điều chỉnh hoạt động hoặc tài sản của Chính phủ Liên bang." Hội đồng thẩm phán trích dẫn phán quyết năm 1996 của Tòa án phúc thẩm khu vực số 9, vụ Blackburn v. US, về vấn đề này, nhưng sau đó chỉ ra rằng nguyên tắc pháp lý cơ bản này — rằng các tiểu bang không thể can thiệp vào các chức năng của liên bang — bắt nguồn từ một trong những vụ án quan trọng nhất của Tòa án Tối cao trong lịch sử của chúng ta, vụ McCulloch v. Maryland (1819). "Bản chất cốt lõi của Quyền tối cao," Tòa án nói trong vụ McCulloch, "là loại bỏ mọi trở ngại đối với hành động của nó trong phạm vi của chính nó, và do đó sửa đổi mọi quyền lực được trao cho các chính quyền cấp dưới, để miễn trừ hoạt động của chính nó khỏi ảnh hưởng của chính họ." Đó là lý do tại sao "Các tiểu bang không có quyền... làm chậm lại, cản trở, gây gánh nặng, hoặc bằng bất kỳ cách nào kiểm soát hoạt động của các luật hiến pháp do Quốc hội ban hành để thực thi các quyền được trao cho Chính phủ Liên bang."
California đã cố gắng lập luận rằng Đạo luật NVA là hợp hiến vì nó không "gây gánh nặng đáng kể" cho việc thực thi pháp luật liên bang. Nhưng Tòa án phúc thẩm khu vực số 9 cũng bác bỏ lập luận đó, cho rằng bất kỳ nỗ lực nào của luật tiểu bang nhằm trực tiếp điều chỉnh "hành vi của liên bang... đều vô hiệu bất kể các hoạt động bị điều chỉnh có thiết yếu đối với các chức năng hoặc hoạt động của liên bang hay không, và bất kể mức độ mà luật tiểu bang can thiệp vào các chức năng hoặc hoạt động đó."
Điều khiến đạo luật này trở nên tồi tệ hơn nữa là mối đe dọa truy tố hình sự các đặc vụ liên bang. Điều này đặc biệt trớ trêu vì California đã cố gắng làm với NVA điều mà Tòa án Tối cao đã nói rõ với tiểu bang rằng họ không được phép làm cách đây 136 năm trong một vụ án quan trọng khác, In re Neagle (1890), cũng được hội đồng Thẩm phán Khu vực số 9 trích dẫn. Phán quyết đó giống như một bộ phim Hollywood nhưng cũng cho thấy các quan chức tiểu bang ở California đã hành động kỳ quặc như thế nào trong một thời gian dài, không chỉ trong đấu trường chính trị gay gắt hiện nay.
Vụ án In re Neagle liên quan đến việc tiểu bang California cố gắng truy tố một cảnh sát liên bang về tội giết người. Cảnh sát liên bang David Neagle đang làm vệ sĩ cho Thẩm phán Tòa án Tối cao Stephen Field, một công việc mà Cục Cảnh sát Liên bang Hoa Kỳ vẫn thực hiện cho đến ngày nay. Ông đã bắn chết cựu Chánh án Tòa án Tối cao tiểu bang California, David Terry, tại một nhà ga xe lửa ở Thung lũng San Joaquin, sau khi Terry toan ám sát Field. Terry nổi tiếng với tính khí nóng nảy và dường như có mối thù với Field vì một phán quyết của tòa án liên quan đến vụ ly hôn trước đó của người vợ hiện tại của Terry.
Tòa án phúc thẩm khu vực số 9 đã trích dẫn ý kiến của Tòa án Tối cao trong vụ Neagle rằng ngay cả "những luật tiểu bang không thể nghi ngờ và được áp dụng rộng rãi nhất, chẳng hạn như luật về tội giết người, cũng sẽ không được phép chi phối hành vi của một cảnh sát liên bang Hoa Kỳ khi họ hành động theo và tuân thủ luật pháp của Hoa Kỳ." California không thể truy tố một cảnh sát liên bang khi đó vì làm nhiệm vụ của mình, và hiện nay cũng không thể truy tố hình sự các đặc vụ liên bang khi họ "hành động theo và tuân thủ luật [nhập cư] của Hoa Kỳ." Hết chuyện, hết vụ kiện, hết luật tiểu bang vi hiến.
Nhân tiện, một đạo luật thứ hai do các nhà lập pháp thiếu hiểu biết về hiến pháp của California ban hành, "Đạo luật Cấm Cảnh sát Mật" (No Secret Police Act), đã bị tòa án cấp dưới đình chỉ vì lý do tương tự. Đạo luật đó quy định việc các đặc vụ liên bang đeo "vật che mặt làm che khuất hoặc làm mờ nhân dạng khuôn mặt" là một tội hình sự. Bạn biết đấy, chính những đặc vụ đó đã bị bôi nhọ, bị tiết lộ thông tin cá nhân, bị theo dõi về nhà, bị quấy rối, bị xe tông và bị bắn bởi những kẻ côn đồ giả danh người biểu tình.
Như Tòa án phúc thẩm khu vực số 9 đã nhận định chính xác, tình trạng vô pháp luật ở California không chỉ giới hạn ở những tên côn đồ. Có lẽ cần phải tổ chức một số khóa học bổ túc về Hiến pháp cho Thống đốc Newsom và cơ quan lập pháp California.
https://www.foxnews.com/opinion/gavin-newsoms-legislative-minions-lesson-constitutional-supremacy
NVV dịch