2026-10-23  

Việc ông Trump nắm giữ cổ phần doanh nghiệp là một món quà dành cho tổng thống đảng Dân chủ tiếp theo.
Đảng Cộng hòa nên tận dụng thời gian còn lại để chấm dứt cuộc thử nghiệm thiếu khôn ngoan này.

(Tad DeHaven, Fox News, 23/10/2026)

Chính quyền Trump hiện đã công bố hoặc hoàn tất các thỏa thuận mua cổ phần tại 40 công ty tư nhân. Chỉ trong tuần này, Bộ Thương mại đã bổ sung thêm 4 đề xuất mua cổ phần nữa vào danh sách mà chúng tôi đang theo dõi tại sáng kiến ​​'Restoring Free Enterprise' của Viện Cato. Những người có xu hướng hoan nghênh các thương vụ của tổng thống nên xem xét một tổng thống thuộc đảng Dân chủ có thể làm gì với những cổ phần đó sau khi ông Trump rời nhiệm sở.

Đảng Dân chủ chắc chắn đang cân nhắc điều đó. Semafor đưa tin rằng các cựu quan chức dưới thời Biden đang rất hào hứng với viễn cảnh sử dụng quyền sở hữu của chính phủ để gây áp lực lên các công ty sản xuất súng và dầu khí. Doug Farrar, người từng làm việc cho Chủ tịch Ủy ban Thương mại Liên bang Lina Khan dưới thời chính quyền Biden, nhận thấy một tổng thống tương lai sẽ tận dụng quyền sở hữu của chính phủ để gây sức ép lên các công ty trí tuệ nhân tạo, "đặc biệt là một người thuộc đảng Dân chủ muốn nghiêm túc điều chỉnh ngành công nghiệp này". Hãy nhớ lại khi chính quyền Biden gây sức ép buộc các nền tảng mạng xã hội gỡ bỏ nội dung mà họ không thích trong đại dịch COVID? Điều đó đã được thực hiện mà không cần đến quyền sở hữu của chính phủ.

Tôi đã cảnh báo về điều này hai tuần sau khi ông Trump nhậm chức nhiệm kỳ thứ hai, sau khi ông ký sắc lệnh hành pháp nhằm thành lập một quỹ đầu tư quốc gia, lưu ý rằng một quỹ đầu tư của chính phủ cuối cùng sẽ trở thành công cụ để các chính quyền Dân chủ theo đuổi các chính sách mà đảng Cộng hòa phản đối. Tòa Bạch Ốc đã từ bỏ ý tưởng về một quỹ chính thức và tiến hành thành lập một danh mục đầu tư tổng thống tạm thời mặc dù không có thẩm quyền pháp lý rõ ràng để làm như vậy.

Nếu một chính quyền Dân chủ làm điều này, gần như không thể tưởng tượng được một Quốc hội do đảng Cộng hòa kiểm soát lại cho phép điều đó tiếp diễn. Thế nhưng, các nghị sĩ Cộng hòa, những người không bao giờ bỏ lỡ cơ hội gán cho đảng Dân chủ là những người theo chủ nghĩa xã hội và cộng sản, lại chẳng làm gì để ngăn chặn chính quyền Trump. Trên thực tế, các nghị sĩ Cộng hòa đang tích cực tìm cách trao cho nhánh hành pháp — và do đó là các chính quyền tương lai, chứ không chỉ chính quyền hiện tại — quyền lực pháp lý để tiếp tục làm điều đó.

Những người ủng hộ chính quyền Trump viện dẫn lý lẽ rằng việc nắm giữ cổ phần có lợi cho người đóng thuế hơn là chi tiền không giới hạn, hoặc rằng chúng cần thiết để củng cố chuỗi cung ứng phục vụ an ninh quốc gia. Bỏ qua việc đó không phải là động cơ thực sự của chính quyền, cả hai lý lẽ này đều không biện minh cho việc Washington trở thành cổ đông trong một danh mục các công ty.

Bộ Thương mại sẽ yêu cầu 7 công ty công nghệ góp vốn cổ phần như một điều kiện để được tiếp cận hàng triệu đô la tài trợ từ chính phủ liên bang.

Chắc chắn rồi, nếu chính phủ đã cấp tiền cho một công ty, việc nhận cổ phần đổi lại nghe có vẻ hấp dẫn hơn là cho không. Nhưng những sự đánh đổi là không thể bỏ qua. 

Khi chính phủ chọn một con ngựa đua, con ngựa đó sẽ được hưởng những lợi thế và đặc quyền khiến các đối thủ khác gặp bất lợi. Nhưng mối nguy hiểm không chỉ dừng lại ở các đối thủ hiện tại. Các công ty mới thành lập, kể cả những công ty chưa tồn tại, vốn đã phải đối mặt với nhiều khó khăn trong việc đưa sản phẩm và ý tưởng của mình ra thị trường. Quyền sở hữu của chính phủ càng làm tăng thêm khó khăn đó, đe dọa bóp nghẹt tinh thần khởi nghiệp vốn rất quan trọng đối với sự thành công kinh tế của Mỹ.

Giá trị cổ phiếu trong sổ sách của chính phủ không giống với doanh thu của ngân khố nhà nước. Để hiện thực hóa lợi nhuận, cần phải bán cổ phiếu và trừ đi số tiền mà người đóng thuế đã đầu tư. Và như đồng nghiệp Scott Lincicome giải thích, lợi nhuận từ cổ phiếu của Intel một phần phản ánh kỳ vọng về sự ưu ái của chính phủ, bao gồm cả áp lực lên các công ty khác để sử dụng sản phẩm của Intel. Điều đó cho thấy khả năng chính phủ đang chuyển hướng đầu tư tư nhân ra khỏi các doanh nghiệp có triển vọng thương mại tốt hơn.

Ngay cả khi chính quyền có thể bán toàn bộ cổ phần Intel của mình ngay hôm nay, họ cũng chỉ thu về khoảng 28 tỷ đô la, ít hơn 1,5% trong tổng số 2 nghìn tỷ đô la thâm hụt ngân sách mà Washington đã phải gánh chịu trong năm tài chính vừa qua dưới thời Tổng thống Trump và Quốc hội do đảng Cộng hòa kiểm soát. Bất kể thế nào, các cổ phần mà chính quyền đã mua nên được thoái vốn. Nhưng nếu chính quyền muốn huy động vốn một cách hiệu quả, họ có thể xem xét lại các khuyến nghị của Cato về việc bán các tòa nhà liên bang dư thừa và tư nhân hóa các doanh nghiệp nhà nước như Amtrak.

Lý lẽ về an ninh quốc gia nghe có vẻ hợp lý cho đến khi bạn nhận ra rằng chính phủ liên bang đã có rất nhiều cách để hỗ trợ các công ty trên cơ sở đó mà không cần trở thành chủ sở hữu. Sáng kiến ​​"Restoring Free Enterprise" của chúng tôi đưa ra cả các giải pháp dựa trên thị trường và của chính phủ thay thế cho việc nắm giữ cổ phần, giúp củng cố các chuỗi cung ứng quan trọng. Việc nới lỏng các yêu cầu cấp phép và loại bỏ thuế quan đối với các nguyên liệu đầu vào sản xuất sẽ giúp các công ty tư nhân dễ dàng đầu tư và mở rộng nguồn cung. Và chính phủ có thể giải quyết các nhu cầu quốc phòng cụ thể thông qua các hợp đồng mua bán hoặc dự trữ các vật liệu thiết yếu.

Việc viện dẫn "an ninh quốc gia" cũng là một truyền thống lâu đời ở Washington, được các chính trị gia sử dụng như cái cớ để biện minh cho những hành động mà họ có thể không thoát tội nếu không có lý do này. Hồi tháng Tư, chính quyền đã theo đuổi một gói cứu trợ có thể giúp chính phủ nắm giữ 90% cổ phần của Spirit Airlines với lý do an ninh quốc gia không mấy thuyết phục, cho đến khi một nhóm các chủ sở hữu trái phiếu của hãng hàng không này phản đối các điều khoản. 

Tuần trước, Politico đưa tin Cục Hàng không Liên bang (FAA) đang xem xét việc mua cổ phần trong một công ty phát triển phần mềm quản lý kiểm soát không lưu. Cho dù có liên quan đến an ninh quốc gia hay không, việc chính phủ trở thành nhà đầu tư vào một công ty mà lẽ ra họ phải đánh giá một cách khách quan là một ý tưởng tồi.

Những người bênh vực cũng sẽ viện dẫn những lời hứa rằng chính phủ sẽ vẫn là cổ đông thụ động và lập luận rằng những lo ngại về việc chính phủ liên bang kiểm soát hội đồng quản trị doanh nghiệp là quá mức. Đó là một quan điểm ngây thơ đến đau lòng về cách thức hoạt động của Washington. Chính quyền Trump đã và đang sử dụng các hợp đồng và quyền lực quản lý để ưu ái các công ty mà họ sở hữu.

Trong khi những người ủng hộ Trump có thể hoan nghênh sự ưu ái đó ngày hôm nay, liệu họ có còn hoan nghênh khi một Tổng thống Gavin Newsom hay một Tổng thống Alexandria Ocasio-Cortez làm điều tương tự? 

KHÔNG.

Đó là lý do tại sao đảng Cộng hòa nên tận dụng thời gian còn lại để chấm dứt cuộc thử nghiệm sở hữu này thay vì chờ đến khi một tổng thống thuộc đảng Dân chủ khiến họ phải hối hận vì đã làm vậy.

https://www.foxnews.com/opinion/trumps-corporate-stakes-gift-next-democratic-president