2025-12-11
Sự trỗi dậy của những bản sao Mamdani
Sau thất bại ê chề năm 2024, phe tả đã trở lại. Điều này có thể gây tổn hại cho đảng trong năm 2026.
(Kimberley A. Strassel, WSJ, 11/12/2025)
Xét theo lịch sử và tâm trạng công chúng hiện tại, điều gì có thể cản trở làn sóng Dân chủ năm 2026 sắp tới? Không gì khác ngoài chính Đảng Dân chủ, đang ngồi yên nhìn những người theo chủ nghĩa tiến bộ, những người đã đánh mất họ trong cuộc bầu cử năm ngoái, huy động lực lượng để giành lấy nhiều quyền lực hơn nữa trong đảng. Bernie Sanders có thể sẽ không bao giờ trở thành tổng thống, nhưng ông ấy là người có ảnh hưởng rất lớn.
Ít nhất 20 dân biểu và 4 thượng nghị sĩ thuộc đảng Dân chủ đang trong danh sách "nạn nhân", họ nghỉ hưu để nhường ghế cho các ứng cử viên cấp tiến thay vì bị đánh bại. Phe cánh tả, được tiếp thêm sức mạnh bởi chiến thắng của Thị trưởng đắc cử Zohran Mamdani tại thành phố New York, đang tấn công những người còn lại, thách thức hàng chục người đương nhiệm từ New York đến California. Các tổ chức đảng quốc gia đã mất quyền kiểm soát, khi các siêu PAC cấp tiến đổ tiền vào cuộc chiến, dưới sự dẫn dắt của ông Sanders, người đang tích cực ủng hộ các ứng cử viên từ sớm và tích trữ tiền mặt cho những người mà ông lựa chọn.
Mục tiêu hàng đầu của phe tả là thanh lọc các ghế hiện tại của đảng Dân chủ, thay thế những người đương nhiệm ít cực đoan hơn bằng những người theo chủ nghĩa xã hội dân chủ giống như ông Mamdani. Một ví dụ điển hình: Brad Lander, kiểm toán viên thành phố New York, đã nâng cao danh tiếng của mình trong cuộc tranh cử thị trưởng gần đây bằng việc bị ICE bắt giữ. Ông không thắng cử, nhưng đã tạo dựng được liên minh bầu cử theo thứ tự ưu tiên với ông Mamdani và nhận được sự ủng hộ của ông Sanders.
Với sự ủng hộ từ ông Mamdani và ông Sanders trong tay, ông Lander tuần này đã tuyên bố kế hoạch thách thức dân biểu Dan Goldman, với lý do người đương nhiệm là một kẻ yếu đuối về chính trị. Đây chính là Dan Goldman, người từng là cánh tay phải của cựu dân biểu Adam Schiff, và là luật sư chính trong vụ luận tội Donald Trump lần đầu tiên. Ông ủng hộ chương trình Medicare cho tất cả mọi người và Green New Deal, là một trong những người lên tiếng mạnh mẽ nhất về thuế đối với triệu phú, và có một hồ sơ bầu cử cấp tiến gần như hoàn hảo. Tội lỗi của ông? Sinh ra trong giàu có và ủng hộ Israel. Ông Lander mô tả ông Goldman là thành viên của một “tầng lớp đầu sỏ” làm theo “mệnh lệnh” của các nhóm ủng hộ Israel.
Ông Goldman không phải là người duy nhất, ngay cả ở tiểu bang của mình. Dân biểu Adriano Espaillat đang phải đối mặt với thách thức trong cuộc bầu cử sơ bộ từ Darializa Avila Chevalier, một nhà hoạt động cộng đồng được Justice Democrats, nhóm đã đưa dân biểu Alexandria Ocasio-Cortez lên nắm quyền, hậu thuẫn. Ông Espaillat—chủ tịch cực kỳ cấp tiến của Nhóm dân biểu gốc Tây Ban Nha trong Quốc hội—bị cáo buộc nhận tiền từ các PAC của doanh nghiệp. Các ứng cử viên cấp tiến cũng đang thách thức các dân biểu Dân chủ New York Ritchie Torres, Gregory Meeks, Grace Meng và Laura Gillen. Ngay cả Lãnh đạo phe thiểu số Hạ viện Hakeem Jeffries cũng phải đối mặt với mối đe dọa từ Nghị viên Hội đồng thành phố New York Chi Ossé, một người theo chủ nghĩa xã hội dân chủ, cho đến khi ông Ossé rút lui khỏi cuộc đua vào tuần trước.
Nhưng sự nhiệt tình của cánh tả cũng đang thúc đẩy các ứng cử viên tham gia vào các cuộc đua mở và tranh giành quyết liệt—bất kể rủi ro trong cuộc tổng tuyển cử. Dân biểu Jared Golden của bang Maine đã giữ vững khu vực bầu cử nông thôn của mình với cách biệt chưa đến 1 điểm phần trăm khi ông Trump giành chiến thắng năm ngoái với cách biệt 10 điểm, và chỉ nhờ vào thành tích bầu cử thực dụng. Cuộc bầu cử sơ bộ để thay thế ông có sự tham gia của hai ứng cử viên cấp tiến công khai, đang chạy đua về phía cánh tả. Và các ứng cử viên cấp tiến đang tích lũy tiền bạc và sự ủng hộ trong các cuộc bầu cử sơ bộ để đối đầu với các dân biểu Cộng hòa dễ bị tổn thương nhất ở các bang chiến trường từ Pennsylvania đến Arizona và Wisconsin. Trong cuộc tranh cử để thách thức dân biểu Cộng hòa David Valadao của California, nhà hoạt động hội đồng trường học Randy Villegas đang sử dụng sự ủng hộ của ông Sanders và tiền bạc để vượt qua dân biểu ôn hòa Jasmeet Bains.
Những rủi ro từ việc ông Sanders nắm quyền càng được nhấn mạnh ở Texas tuần này, khi cựu dân biểu Colin Allred bị gây áp lực buộc phải rút khỏi cuộc đua vào Thượng viện, để dọn đường cho dân biểu cực kỳ cấp tiến Jasmine Crockett. Ông Allred, cựu cầu thủ bóng bầu dục NFL, đã thua Thượng nghị sĩ Ted Cruz năm ngoái với cách biệt 8 điểm, vượt trội hơn hẳn Kamala Harris. Đảng Dân chủ đang có cơ hội tốt nhất trong nhiều năm qua để giành được một chức vụ cấp tiểu bang ở Texas, xét đến bối cảnh bầu cử nói chung và cuộc bầu cử sơ bộ khốc liệt của Đảng Cộng hòa giữa Thượng nghị sĩ John Cornyn và Tổng chưởng lý tiểu bang Ken Paxton. Bà Crockett vẫn phải đánh bại thành viên Hạ viện tiểu bang James Talarico, nhưng sự ủng hộ dành cho bà đang đổ dồn về và Đảng Dân chủ đang đối mặt với viễn cảnh thực sự rằng cơ hội “tốt nhất” của họ sẽ nằm trong tay một nữ dân biểu Dân chủ mới đắc cử, người đã nổi tiếng nhờ những màn khẩu chiến sắc sảo.
Trong tất cả những động thái dàn xếp này, người ta đã bỏ qua việc công bố một báo cáo gần đây từ một nhóm trung tả, Welcome, mà theo Semafor đưa tin, “đã tham khảo ý kiến của hàng trăm nghìn cử tri trong sáu tháng để đưa ra những kết luận tổng quát, bao gồm cả việc 70% cử tri cho rằng Đảng Dân chủ ‘lạc lõng’ với thực tế” về các vấn đề từ chuyển giới đến biến đổi khí hậu—tất cả những gì mà cánh tả cấp tiến đang trỗi dậy ủng hộ.
Những phát hiện trong báo cáo phản ánh suy nghĩ của phần lớn Đảng Dân chủ sau thất bại nặng nề trong cuộc bầu cử năm ngoái. Nhưng điều đó dường như đã biến mất, những lời bàn tán về “sự thịnh vượng” hay chính trị “con đường thứ ba” mới đã bị chôn vùi dưới chiến thắng của ông Mamdani—bất kể thành phố New York phản ánh nước Mỹ ít đến mức nào. Đảng Cộng hòa chắc chắn sẽ phải đối mặt với một cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ khó khăn sắp tới. Nhưng nếu những người theo chủ nghĩa tiến bộ nổi lên từ mùa bầu cử sơ bộ này và vững vàng trở lại vị trí lãnh đạo đảng, họ có thể giảm thiểu một số rủi ro cho Đảng Cộng hòa.
https://www.wsj.com/opinion/rise-of-the-mamdani-clones-28d0db8b?st=vE8j5Z
NHẬN XÉT
Một số bài báo tiên đoán dảng Cộng Hòa sẽ mất thế đa số tại Hạ Viện vào năm 2026 vì hàng chục dân biểu CH đã tuyên bố sẽ về hưu năm 2026. Nhưng vấn đề cũng xảy ra cho chính đảng Dân Chủ. Chờ xem ai thắng ai tại Hạ Viện 2026.
NVV