2025-12-15
Những điều phi lý của quyền công dân theo nơi sinh
Hiện nay, cần phải xem xét thêm một khía cạnh hiện đại trong cuộc tranh luận về quyền công dân nơi sinh.
(Scott McKay, The Spectator, 15/12/2025)
Tuần trước, các bạn của chúng tôi tại The Federalist đã đăng tải một vài bài viết — một bài của Brianna Lyman và một bài của John Daniel Davidson — về cơ hội hiện đang được Tòa án Tối cao Hoa Kỳ xem xét liên quan đến quyền công dân theo nơi sinh và những điều phi lý về mặt pháp lý trong thực tiễn hiện hành.
Nếu bạn có chút hiểu biết về lịch sử của tập tục vô cùng khác thường này, bạn sẽ biết rằng nó bắt nguồn từ Điều khoản về Quyền công dân của Tu chính án thứ 14, có nội dung như sau…
Tất cả những người sinh ra hoặc nhập tịch tại Hoa Kỳ, và thuộc thẩm quyền pháp lý của Hoa Kỳ, đều là công dân Hoa Kỳ và công dân của tiểu bang nơi họ cư trú.
Văn bản này được viết ra nhằm đảm bảo các tiểu bang sẽ không ban hành luật lạm dụng quyền công dân của những người nô lệ cũ ở các tiểu bang miền Nam sau Nội chiến.
Thành thật mà nói, chúng ta sẽ có lợi rất nhiều nếu bãi bỏ Tu chính án thứ 14 và bắt đầu lại với một tuyên ngôn mới mẻ và được viết tốt hơn về những mục tiêu đáng trân trọng mà những người soạn thảo nó muốn đạt được. Nhưng đó lại là một câu chuyện khác.
Dù sao thì, phần "thuộc thẩm quyền của nước đó" trong Điều khoản về Quốc tịch được viết bằng ngôn ngữ rõ ràng vào thời điểm đó nhưng đã bị làm cho khó hiểu hơn rất nhiều kể từ đó.
Lyman đã truy tìm nguồn gốc vấn đề đến một vụ án năm 1898 mà có lẽ bạn đã từng nghe đến: Wong Kim Ark . Đó là một vụ án mà phán quyết không quá tệ về kết quả cụ thể, nhưng ý kiến đa số lại được viết rất tồi tệ và đã tạo ra một tiền lệ xấu…
Wong Kim Ark không chỉ đơn thuần hiểu sai Tu chính án thứ 14. Tòa án đã viết lại điều khoản về quyền công dân của Tu chính án thứ 14 theo các nguyên tắc phong kiến Anh mà các nhà lập quốc - và những người soạn thảo - đã bác bỏ. Bằng cách đó, tòa án đã tạo ra một học thuyết mà chắc chắn các tác giả của tu chính án không hề có ý định.
Tòa án Tối cao hiện có cơ hội để sửa chữa sai lầm đó.
Wong Kim Ark sinh năm 1873 tại San Francisco, cha mẹ ông là người Hoa, thần dân của Hoàng đế Trung Hoa nhưng chỉ là "cư dân thường trú" vào thời điểm ông sinh ra. Sau khi đến thăm Trung Quốc khi trưởng thành, Ark bị từ chối nhập cảnh vào Hoa Kỳ với lý do ông không phải là công dân Mỹ.
Vấn đề được đưa ra trước tòa là liệu một đứa trẻ sinh ra trong gia đình “thần dân của Hoàng đế Trung Hoa, [những người] có nơi cư trú thường xuyên tại Hoa Kỳ… có trở thành công dân Hoa Kỳ vào thời điểm sinh ra hay không”.
Đa số 6-2, do Thẩm phán Horace Gray dẫn đầu, đã bỏ phiếu đồng ý. Nhưng lập luận dẫn đến quyết định của đa số là không thể biện minh được. Gray đã dựa toàn bộ ý kiến của mình trên quan điểm rằng Tu chính án thứ 14 phải được hiểu theo tục lệ pháp (common law) Anh. [Common law là luật bất thành văn, gồm những tục lệ xưa cũ]
“Trong khía cạnh này cũng như các khía cạnh khác, nó phải được giải thích dựa trên tục lệ pháp, mà các nguyên tắc và lịch sử của nó đã được những người soạn thảo Hiến pháp biết rõ,” Gray lập luận. “Ngôn ngữ của Hiến pháp, như đã được nói rất đúng, không thể được hiểu nếu không tham chiếu đến tục lệ pháp.”
Gray tiếp tục lập luận rằng “Tu chính án 14 khẳng định quy tắc cổ xưa và cơ bản về quyền công dân theo huyết thống trong lãnh thổ, trong sự trung thành và dưới sự bảo hộ của đất nước, bao gồm tất cả trẻ em sinh ra ở đây từ những người nước ngoài cư trú hợp pháp.”
Vấn đề là cụm từ “thuộc thẩm quyền của” (“subject to the jurisdiction thereof) lại trái ngược hoàn toàn với common law của Anh mà Gray đã dựa vào để đưa ra phán quyết Wong Kim Ark . Đó là điều mà ý kiến phản đối trong vụ án đó đã nhận ra…
“Khi chủ quyền của Hoàng gia bị lật đổ và một chính phủ độc lập được thiết lập, mọi quy tắc của common law và mọi đạo luật của Anh có hiệu lực ở các thuộc địa trái với các nguyên tắc mà chính phủ mới được thành lập đều bị bãi bỏ.”
Nguyên tắc cơ bản trong luật tục lệ là nông nô phải trung thành với lãnh chúa và gắn bó với đất đai, vì vậy các quyền và trách nhiệm vốn có, phần nào tương tự như quyền công dân, được suy ra từ mối quan hệ đó. Nhưng những người soạn thảo Hiến pháp và Tu chính án thứ 14 đang thiết lập quyền công dân chứ không phải chế độ nô lệ phong kiến, và đó là hai điều rất, rất khác biệt.
Davidson tiếp nối lập luận của Lyman và mở rộng thêm một chút về vấn đề pháp lý…
Theo nghĩa vụ phong kiến, việc xuất cư là không thể nếu không có sự đồng ý của lãnh chúa mà người đó có nghĩa vụ trung thành từ khi sinh ra. Điều này dĩ nhiên hoàn toàn trái ngược với Hiến pháp Hoa Kỳ, chưa kể đến Cách mạng Mỹ, cả hai đều dựa trên lý thuyết về quyền công dân dựa trên sự đồng thuận, chứ không phải dựa trên huyết thống.
Tất nhiên, chính những người sáng lập ra nước Mỹ đều sinh ra ở những vùng đất do vương triều Anh cai trị, nhưng bằng cách đoạn tuyệt với vương triều và tuyên bố (và sau đó giành được) độc lập, họ đã đưa ra một quan niệm hoàn toàn khác về quyền công dân và cộng đồng chính trị — một quan niệm dựa trên sự đồng thuận lẫn nhau của những người tự do. Trong quá trình soạn thảo Tu chính án thứ 14, Portteus viết,
Các tác giả và người bảo trợ của tu chính án tin rằng họ đang xóa bỏ một tàn tích của chế độ phong kiến châu Âu. Bản chất của nghĩa vụ chính trị dưới chế độ nô lệ ở Mỹ rất giống với nghĩa vụ phong kiến châu Âu. Nô lệ bị ràng buộc với chủ nhân từ khi sinh ra và chỉ có thể được giải phóng khỏi nghĩa vụ của họ với sự đồng ý của chủ nhân. Họ tìm cách biến thần dân, trong trường hợp này là nô lệ, thành công dân. Tác giả của điều khoản về quyền công dân và những người ủng hộ nó đã công khai và có ý thức bác bỏ học thuyết về nghĩa vụ phong kiến.
Thực tế, Quốc hội đã thông qua một đạo luật bổ sung cho Tu chính án thứ 14, Đạo luật Trục xuất (Expatriation Act) năm 1868, tuyên bố việc trục xuất là “một quyền tự nhiên và vốn có của tất cả mọi người, không thể thiếu để hưởng thụ các quyền về cuộc sống, tự do và mưu cầu hạnh phúc”. Đây là sự bác bỏ rõ ràng học thuyết về nghĩa vụ phong kiến thời trung cổ của Anh. Như Dân biểu George Woodward của Pennsylvania đã phát biểu trên diễn đàn Hạ viện, “Đã đến lúc phải đánh đuổi chế độ phong kiến khỏi đất nước chúng ta và loại bỏ nó khỏi luật pháp, và giờ là lúc để tuyên bố điều đó”.
Với vụ án Wong Kim Ark, Tòa án Tối cao đã tái đưa vào luật pháp Hoa Kỳ khái niệm về nghĩa vụ phong kiến mà những người soạn thảo Tu chính án thứ 14 chỉ ba mươi năm trước đó đã tưởng rằng họ đang xóa bỏ! Và như thường lệ, các đảng viên Dân chủ ngày nay có xu hướng bảo vệ các thể chế chính trị của miền Nam trước nội chiến; họ muốn áp đặt một quan niệm về quyền công dân và nghĩa vụ chính trị mà, trong bối cảnh Hoa Kỳ, chỉ áp dụng cho nô lệ chứ không phải người tự do.
Sau đó, Davidson bổ sung thêm một vài yếu tố thực tế…
Nhưng còn một lý do khác, cấp bách hơn, để bác bỏ quyền công dân theo nơi sinh. Trên thực tế, trong điều kiện nhập cư ồ ạt, quyền công dân theo nơi sinh đơn giản là hành động tự sát quốc gia. Hãy xem xét rằng trong bốn năm chính quyền Biden, khoảng 10 triệu người (có lẽ còn nhiều hơn) đã nhập cảnh trái phép vào nước này. Hầu hết trong số họ đã được thả hoặc được tạm tha bởi chính quyền liên bang trong khi chờ kết quả các vụ án nhập cư và tị nạn, những vụ án này sẽ mất nhiều năm để được xét xử do tình trạng tồn đọng tại các tòa án nhập cư của chúng ta.
Thực tế là, làn sóng nhập cư ồ ạt không kiểm soát đã làm thay đổi căn bản cuộc tranh luận về quyền công dân theo nơi sinh. Liệu những người ủng hộ quyền công dân theo nơi sinh có thực sự tin rằng những đứa trẻ sinh ra ở Mỹ từ 10 triệu người nhập cư bất hợp pháp này là và nên là công dân Mỹ chỉ đơn giản vì chúng được sinh ra trên đất Mỹ? Có thể họ tin như vậy, nhưng đó là một quan điểm điên rồ. Điều đó có nghĩa là hàng triệu công dân mới mà mối liên hệ duy nhất của họ với đất nước này là cha mẹ họ đã vượt biên trái phép, vi phạm pháp luật của chúng ta. Chấp nhận điều này và luật hóa nó đồng nghĩa với việc hoàn toàn bác bỏ chủ quyền quốc gia và phủ nhận ý tưởng về quyền công dân dựa trên sự đồng thuận của người Mỹ - sự đồng thuận của các thành viên cộng đồng chính trị và sự đồng thuận của những người muốn tham gia vào cộng đồng đó.
Bất kể Tòa án Tối cao đã phán quyết thế nào trong vụ Wong Kim Ark, và bất kể sự hiểu biết của chúng ta về Tu chính án thứ 14 trong 127 năm kể từ phán quyết đó ra sao, tình hình do làn sóng nhập cư ồ ạt gây ra đã thay đổi cục diện cuộc tranh luận. Bốn năm cầm quyền của Biden với chính sách nhập cư bất hợp pháp quy mô công nghiệp và việc “cấp giấy tờ” hồi tố, trao quy chế pháp lý đáng ngờ cho hàng triệu người nhập cư bất hợp pháp, là một sự đoạn tuyệt hoàn toàn với quá khứ.
Anh ấy nói không sai chút nào. Và tôi có thể cho bạn xem bằng chứng, vì điều này đã xảy ra vào cuối tuần qua…
Các thư ký làm việc cho thẩm phán tòa án gia đình Amy Pellman đang xem xét các đơn xin mang thai hộ thông thường thì họ phát hiện ra một mô hình bất thường: cùng một cái tên xuất hiện lặp đi lặp lại.
Một tỷ phú người Trung Quốc đang tìm kiếm quyền làm cha đối với ít nhất bốn đứa con chưa chào đời, và nghiên cứu bổ sung của tòa án cho thấy ông ta đã có hoặc đang trong quá trình có thêm ít nhất tám đứa con nữa - tất cả đều thông qua người mang thai hộ.
Khi thẩm phán Pellman triệu tập Xu Bo đến phiên điều trần kín vào mùa hè năm 2023, ông ta đã không hề bước vào phòng xử án, theo những người tham dự phiên điều trần. Nhà sản xuất trò chơi điện tử giả tưởng này sống ở Trung Quốc và xuất hiện qua video, nói chuyện thông qua người phiên dịch. Ông nói rằng ông hy vọng sẽ có khoảng 20 đứa con sinh ra ở Mỹ thông qua phương pháp mang thai hộ — toàn con trai, vì con trai vượt trội hơn con gái — để một ngày nào đó tiếp quản công việc kinh doanh của ông.
Một vài đứa con của ông đang được các bảo mẫu nuôi dưỡng ở Irvine gần đó trong khi chờ đợi thủ tục giấy tờ để sang Trung Quốc. Ông nói với thẩm phán rằng ông chưa gặp chúng vì công việc bận rộn.
Còn nữa…
Một giám đốc điều hành giàu có khác người Trung Quốc, Wang Huiwu, đã thuê người mẫu Mỹ và những người khác làm người hiến trứng để sinh 10 cô con gái, với mục đích một ngày nào đó sẽ gả họ cho những người đàn ông quyền lực, theo những người thân cận với công ty giáo dục của ông ta.
Khoan đã, cái gì vậy?
Đúng vậy. Các nhà tài phiệt Trung Quốc hiện đang tạo ra một thế hệ con cháu thượng đẳng, được sinh ra và trang bị quyền công dân Mỹ, để họ có thể chơi trò chơi dài hạn.
Bạn còn nhớ câu thoại trong phim Braveheart khi Longshanks quyết định cách tốt nhất để xử lý đám người Scotland ương bướng không?
Điều này không hoàn toàn đúng, và chắc chắn nghe có vẻ kịch tính hơn khi nói bằng giọng Anh chú không phải giọng Trung Quốc, nhưng cả hai ví dụ đều là những điều phi lý dẫn đến những hậu quả đen tối.
Thật đáng kinh ngạc khi nghĩ rằng các giám đốc điều hành trò chơi điện tử Trung Quốc đang vú em người Mỹ đến để làm vật nuôi sinh sản, nhằm vận hành các trò chơi nhân giống kiểu Wilt Chamberlain của riêng họ, và tất cả đều hoàn toàn hợp pháp và là vấn đề của chúng ta chứ không phải của họ nếu họ quyết định không trả tiền cho những kẻ phản bội đang được đào tạo này.
Nhưng điều đó là hợp pháp.
Giờ đây, khi biết được kết cục của vụ việc, người ta sẽ mất đi khá nhiều thiện cảm dành cho Wong Kim Ark. Xét cho cùng, vào năm 1898, dường như công lý đã được thực thi trong trường hợp của ông ta.
Nhưng liệu điều đó có phải đánh đổi bằng sự thiếu hợp lý trong chính sách nhập cư?
Vấn đề này cần phải được giải quyết. Khái niệm du lịch nơi sinh là một điều hoàn toàn phi lý, và nó đã tồn tại hàng thập kỷ. Giờ đây, nó giống như du lịch thụ thai dành cho giới tài phiệt Trung Quốc và các quan chức đảng cộng sản đang cố gắng chen chân vào cuộc chơi địa chính trị lâu dài.
Điều đó nghe có vẻ vô lý với bạn không? Đúng là nên như vậy. Nhưng tại sao lại vô lý? Bởi vì không đời nào chuyện như thế lại xảy ra, phải không? Một quốc gia thù địch nào đó tràn ngập chúng ta bằng những đứa trẻ sinh ra mang quốc tịch Mỹ nhưng lại mang lòng trung thành với quốc gia thù địch đó, và chúng ta sẽ không bao giờ dung thứ cho điều đó.
Vâng, đúng vậy. Chào mừng đến với thế giới của sự phi lý, bởi vì đó chính xác là nơi chúng ta đang ở.
Và Tòa án Tối cao có thể giải quyết vấn đề này.
Họ nên làm vậy.
https://spectator.org/the-absurdities-of-birthright-citizenship/
NVV dịch