2026-01-03  

Cuộc tấn công của Mỹ vào Venezuela có ý nghĩa gì đối với giá xăng và trữ lượng dầu mỏ đã được chứng minh lớn nhất thế giới?

(CNN, 3/1/2026)

Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro đã bị bắt giữ và đưa ra khỏi đất nước sau một cuộc tấn công quy mô lớn của Mỹ vào Caracas, để lại sự bất ổn cho đất nước - và cả trữ lượng dầu mỏ khổng lồ của nước này .

Chính quyền Trump vừa giáng một đòn mạnh vào một quốc gia có trữ lượng dầu mỏ lớn hơn cả Iraq. Venezuela đang sở hữu trữ lượng dầu thô khổng lồ lên tới 303 tỷ thùng – chiếm khoảng một phần năm tổng trữ lượng dầu mỏ toàn cầu, theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Hoa Kỳ. Kho dự trữ dầu mỏ này sẽ đóng vai trò then chốt trong tương lai của đất nước.

Hợp đồng tương lai dầu mỏ không được giao dịch vào cuối tuần, vì vậy tác động ngắn hạn đến giá dầu khá khó đoán và phụ thuộc nhiều vào diễn biến trong vài ngày tới. Chính phủ xã hội chủ nghĩa của Maduro đã không thân thiện với ngành công nghiệp dầu mỏ toàn cầu và để cho cơ sở hạ tầng của nước này xuống cấp. Ngay sau cuộc đình công, tương lai chính trị của Venezuela vẫn chưa rõ ràng — và liệu chính phủ tiếp theo sẽ tiếp tục kiểm soát chặt chẽ ngành công nghiệp dầu mỏ đang xuống cấp hay sẽ khai phá tiềm năng của nó với lập trường thân thiện hơn với thị trường quốc tế.

“Đối với ngành dầu mỏ, đây có thể là một sự kiện lịch sử,” Phil Flynn, nhà phân tích thị trường cấp cao tại Price Futures Group, cho biết. “Chính quyền Maduro và Hugo Chavez về cơ bản đã cướp phá ngành công nghiệp dầu mỏ của Venezuela.”

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết hành động của Mỹ tại Venezuela đã kết thúc sau khi Maduro bị bắt giữ. Phó Tổng thống Venezuela Delcy Rodríguez là thành viên của chế độ xã hội chủ nghĩa đã nắm quyền kiểm soát đất nước vào năm 1999, và nếu bà lên nắm quyền, tình hình có thể sẽ không thay đổi nhiều trong thời gian ngắn.

Tổng thống Donald Trump nói với Fox News hôm thứ Bảy rằng ông không muốn bất kỳ ai điều hành đất nước mà lại tiếp tục đi theo con đường của Maduro.

Việc lật đổ Maduro mở ra khả năng hình thành khoảng trống quyền lực, điều này có thể gây bất ổn cho tương lai chính trị của Venezuela. Hoa Kỳ công nhận Edmundo Gonzalez đang sống lưu vong là tổng thống hợp pháp của Venezuela, được sự ủng hộ của María Corina Machado, người đoạt giải Nobel Hòa bình năm 2025.

“24 đến 48 giờ tới sẽ vô cùng quan trọng,” Flynn nói. “Nếu chúng ta thấy dấu hiệu cho thấy quân đội Venezuela ủng hộ phe đối lập, đó sẽ là một thắng lợi lớn cho thị trường toàn cầu. Ngược lại, nếu có dấu hiệu cho thấy điều này sẽ dẫn đến xung đột hoặc nội chiến ở Venezuela, chúng ta sẽ nhận được phản ứng ngược lại.”

* Kiểm soát nguồn dầu mỏ của Venezuela

Venezuela sở hữu trữ lượng dầu mỏ đã được chứng minh lớn nhất trên Trái đất, nhưng tiềm năng của nó vượt xa sản lượng thực tế: Venezuela chỉ sản xuất khoảng 1 triệu thùng dầu mỗi ngày — chiếm khoảng 0,8% sản lượng dầu thô toàn cầu.

Con số đó thấp hơn một nửa so với sản lượng trước khi Maduro lên nắm quyền vào năm 2013 và thấp hơn một phần ba so với 3,5 triệu thùng dầu mà nước này sản xuất trước khi chế độ xã hội chủ nghĩa lên nắm quyền.

Các lệnh trừng phạt quốc tế đối với chính phủ Venezuela và cuộc khủng hoảng kinh tế sâu sắc đã góp phần vào sự suy giảm của ngành công nghiệp dầu mỏ nước này — nhưng theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA), việc thiếu đầu tư và bảo trì cũng là một yếu tố quan trọng. Cơ sở hạ tầng năng lượng của Venezuela đang xuống cấp, và khả năng sản xuất dầu của nước này đã giảm sút đáng kể trong những năm qua.

Đó là lý do tại sao, ngay cả khi nguồn cung dầu của Venezuela bị cắt đứt hoàn toàn khỏi phần còn lại của thế giới sau các cuộc tấn công của Mỹ, giá dầu — và các sản phẩm phái sinh của nó như xăng — có lẽ sẽ không tăng vọt ngoài tầm kiểm soát. Quốc gia này không sản xuất đủ dầu để tạo ra sự khác biệt lớn đến vậy.

Giá dầu năm nay được kiềm chế do lo ngại về tình trạng dư cung. OPEC đã tăng sản lượng, nhưng nhu cầu lại giảm nhẹ khi nền kinh tế toàn cầu tiếp tục phải vật lộn với lạm phát và khả năng chi trả sau cú sốc giá cả hậu đại dịch.

Giá dầu của Mỹ đã tăng vọt lên trên 60 đô la một thùng khi chính quyền Trump bắt đầu tịch thu dầu từ các tàu của Venezuela, nhưng sau đó đã giảm xuống còn 57 đô la một thùng. Vì vậy, phản ứng của thị trường — nếu các nhà đầu tư tin rằng cuộc đình công là tin xấu đối với nguồn cung dầu — gần như chắc chắn sẽ không mạnh mẽ.

“Về mặt tâm lý, điều đó có thể mang lại một chút động lực, nhưng Venezuela có nguồn dầu mỏ có thể dễ dàng được thay thế bằng sự kết hợp của các nhà sản xuất toàn cầu,” Flynn nói.

* Tiềm năng dầu mỏ của Venezuela

Loại dầu mỏ mà Venezuela đang sở hữu — dầu thô nặng, có hàm lượng lưu huỳnh cao — đòi hỏi thiết bị đặc biệt và trình độ kỹ thuật cao để sản xuất. Các công ty dầu khí quốc tế có khả năng khai thác và tinh chế loại dầu này, nhưng họ bị hạn chế hoạt động kinh doanh tại quốc gia này.

Hoa Kỳ, quốc gia sản xuất dầu mỏ lớn nhất thế giới, có dầu thô nhẹ, ngọt, thích hợp để sản xuất xăng nhưng không dùng được cho mục đích nào khác. Dầu thô nặng, chua như dầu từ Venezuela lại rất quan trọng đối với một số sản phẩm được sản xuất trong quá trình lọc dầu, bao gồm dầu diesel, nhựa đường và nhiên liệu cho nhà máy và các thiết bị hạng nặng khác. Nguồn cung dầu diesel đang khan hiếm trên toàn thế giới - phần lớn là do lệnh trừng phạt đối với dầu mỏ của Venezuela.

Việc khai thác dầu mỏ của Venezuela có thể mang lại lợi ích đặc biệt cho Hoa Kỳ: Venezuela nằm gần và dầu của nước này tương đối rẻ - do kết cấu dính, đặc quánh của nó, đòi hỏi quá trình tinh chế đáng kể. Hầu hết các nhà máy lọc dầu của Mỹ được xây dựng để xử lý dầu nặng của Venezuela, và chúng hoạt động hiệu quả hơn đáng kể khi sử dụng dầu của Venezuela so với dầu của Mỹ, theo Flynn.

“Nếu mọi việc tiếp tục diễn ra suôn sẻ — và cho đến nay có vẻ như đây là một chiến dịch rất thành công — và các công ty Mỹ được phép quay trở lại và tái thiết ngành công nghiệp dầu mỏ của Venezuela, thì điều đó có thể làm thay đổi cục diện thị trường dầu mỏ toàn cầu,” Flynn nói.

https://www.cnn.com/2026/01/03/business/oil-gas-venezuela-maduro

NVV dịch