2026-01-04  

JONATHAN TURLEY: Chiến dịch của Maduro là hợp pháp, nhưng Trump lại làm cho nó trở nên phức tạp.
Tổng thống tuyên bố các mục tiêu xây dựng quốc gia sau khi chính quyền cho rằng chiến dịch này chỉ đơn thuần là hành động thực thi pháp luật.


(Fox News, 4/1/2026)

Có thể nói một cách khá chính xác rằng những công việc bấp bênh nhất trên thế giới là công việc thu gom bóng golf tại sân tập, linh vật tại Chuck E. Cheese và luật sư của chính quyền Trump.

Điều đó đã được thể hiện rõ tại cuộc họp báo ngày hôm qua khi Tổng thống Donald Trump đã bác bỏ hoàn toàn câu chuyện được xây dựng cẩn thận trước đó về vụ bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro và vợ ông, Cilia Flores. Một số người trong chúng tôi đã viết  rằng Trump có một lập luận pháp lý thuyết phục bằng cách tập trung vào chiến dịch này như là vụ bắt giữ hai cá nhân bị truy tố dựa trên các phán quyết tư pháp trước đây, bao gồm cả các quyết định trong vụ án cựu độc tài Panama Manuel Noriega.
Trump và Maduro

Ngoại trưởng Marco Rubio và Tướng Không quân Dan Caine, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân, đã bám sát kịch bản và củng cố luận điểm này. Cả hai liên tục nhấn mạnh rằng đây là một chiến dịch nhằm đưa hai cá nhân ra trước công lý và lực lượng thực thi pháp luật là một phần của đội bắt giữ để đưa họ vào giam giữ hợp pháp. Rubio, một lần nữa, đặc biệt hiệu quả trong việc nhấn mạnh rằng Maduro không phải là người đứng đầu nhà nước mà là một nhà độc tài tội phạm đã nắm quyền sau khi thất bại trong cuộc bầu cử dân chủ.

Tuy nhiên, trong khi nêu rõ mục đích của việc bắt giữ, Trump tiếp tục tuyên bố rằng Hoa Kỳ sẽ tham gia vào công cuộc xây dựng quốc gia để đạt được sự thay đổi chế độ lâu dài. Ông nói rằng họ sẽ điều hành Venezuela để đảm bảo một chính phủ thân thiện và việc hoàn trả tài sản bị tịch thu của Mỹ từ thời chính phủ của người thầy và người tiền nhiệm của Maduro, Hugo Chávez.

Thành phố này đầy rẫy những người tự xưng là "người thấu hiểu Trump", nhưng những dự đoán của họ hiếm khi chính xác hơn mức ngẫu nhiên. Tuy nhiên, có một số yếu tố nổi bật trong cách tiếp cận của Trump đối với những vấn đề này. Thứ nhất, ông là vị tổng thống minh bạch nhất trong suốt cuộc đời tôi, với những cuộc họp báo kéo dài (đôi khi dài đến mức khó chịu) và sự thẳng thắn đến tàn nhẫn về động cơ của mình. Thứ hai, ông không hề che giấu và không thể phủ nhận tính chất giao dịch trong hầu hết các cuộc đàm phán của mình. Ông không ngại ngần tuyên bố những gì ông muốn đất nước nhận được từ thỏa thuận đó.

Tại Venezuela, ông ta muốn một đối tác ổn định và muốn có dầu mỏ .

Chávez và Maduro đã thực hiện những chính sách xã hội chủ nghĩa ngu ngốc, biến một trong những quốc gia thịnh vượng nhất thành một quốc gia kinh tế suy yếu. Họ đưa những tên côn đồ an ninh Cuba vào để giúp duy trì tình trạng đàn áp trong dân chúng, trong khi một phần ba dân số bỏ trốn sang Hoa Kỳ và các nước khác.

Sau chiến dịch phi thường nhằm bắt giữ Maduro, Trump phải đối mặt với các đồng minh theo chủ nghĩa xã hội của Maduro ở mọi cấp độ chính phủ. Ông không muốn cho phép những phần tử phản động đó tái khẳng định vị thế của mình.

Vấn đề là, nếu mục đích là thay đổi chế độ, thì cuộc tấn công này là một hành động chiến tranh, đó là lý do tại sao Rubio phải vật lộn để đưa cuộc họp báo trở lại mục đích thực thi pháp luật. Tôi từ lâu đã chỉ trích sự xói mòn quyền tuyên chiến của Quốc hội, bao gồm cả việc tôi đại diện cho các thành viên Quốc hội phản đối nỗ lực chiến tranh ở Libya của Obama.

Tuy nhiên, sự thật là chúng ta đã thua kiện. Trump biết điều đó. Các tòa án thường xuyên bác bỏ các thách thức đối với các cuộc tấn công quân sự không tuyên bố chống lại các quốc gia khác. Công bằng mà nói với Trump, hầu hết các đảng viên Dân chủ đều im lặng như tờ khi Obama và Hillary Clinton tấn công thủ đô và các địa điểm quân sự của Libya để thay đổi chế độ mà không có sự cho phép của Quốc hội. Họ cũng im lặng khi Obama thủ tiêu một người Mỹ theo chính sách "danh sách tiêu diệt" mà không hề có cáo buộc hình sự. Vì vậy, xin đừng bày tỏ sự phẫn nộ với tôi lúc này.

Việc tôi ủng hộ mạnh mẽ sự ủy quyền và tham vấn của Quốc hội là không quan trọng. Câu hỏi mà tôi thường được hỏi với tư cách là một nhà phân tích pháp lý là liệu hoạt động này có được coi là hợp pháp hay không. Câu trả lời  vẫn là có .

Trước đây, các tòa án đã khẳng định quyền của tổng thống trong việc bắt giữ các cá nhân ở nước ngoài, bao gồm cả những người được cho là nguyên thủ quốc gia. Vụ án này thực tế mạnh mẽ hơn nhiều so với vụ án liên quan đến Noriega. Maduro giờ đây sẽ đưa ra những lập luận thất bại tương tự như Noriega đã từng đưa ra. Ông ta nên thua trong những thách thức đó theo tiền lệ hiện hành. Nếu các tòa án áp dụng cùng một tiêu chuẩn cho Trump (điều này thường không chắc chắn), Trump sẽ thắng trong quyền bắt giữ Maduro và đưa ông ta ra xét xử.

Nhưng rồi, còn những lý lẽ khác được đưa ra tại Mar-a-Lago thì sao? Theo tôi, chúng sẽ không quan trọng. Đây là lý do:

Mục đích và kết quả trước mắt của chiến dịch là bắt giữ Maduro và đưa ông ta ra hầu tòa ở New York để đối mặt với cáo trạng. Đó chính là Noriega 2.0. Chính quyền đã bắt giữ ông ta cùng với lực lượng thực thi pháp luật ngay tại thời điểm bắt giữ và giao ông ta cho Bộ Tư pháp để truy tố.

Chính quyền Trump sau đó có thể lập luận rằng họ phải giải quyết hậu quả của chiến dịch đó và sẽ không đơn giản bỏ mặc đất nước không có người lãnh đạo hoặc chính phủ ổn định. Ông Trump nhấn mạnh: "Chúng tôi sẽ điều hành đất nước cho đến khi nào chúng tôi có thể thực hiện một quá trình chuyển giao an toàn, đúng đắn và khôn ngoan."

Tôi vẫn không đồng tình với ý nghĩa của những tuyên bố đó. Người dân Venezuela phải tự quản lý đất nước của họ và vai trò của chúng ta, nếu có, là giúp họ thiết lập một chính phủ dân chủ và ổn định. Ông Trump nói thêm: "Chúng ta không thể mạo hiểm để người khác nắm quyền ở Venezuela mà không quan tâm đến lợi ích của người dân Venezuela."

Chi tiết mới là vấn đề mấu chốt. Người dân Venezuela phải tự quyết định ai mới thực sự quan tâm đến lợi ích của họ, chứ không phải Hoa Kỳ.

Tuy nhiên, quay trở lại với các yếu tố pháp lý, tôi không thấy làm thế nào một tòa án có thể trả tự do cho Maduro chỉ vì nó không tán thành việc xây dựng quốc gia. Các tổng thống đã thực hiện những chính sách như vậy trong nhiều năm. Hậu quả của chiến dịch khác biệt với mục đích trước mắt của nó. Trump có thể lập luận rằng, nếu không có hành động đối trọng từ Quốc hội, ông có thẩm quyền theo Điều II của Hiến pháp để đặt nền móng cho sự phục hồi về hiến pháp và kinh tế ở Venezuela.

Ông ta sẽ để cho các luật sư của mình lo liệu vụ việc. Đó không phải là vụ việc mà một số người trong chúng ta mong muốn, nhưng đó là vụ việc mà ông ta muốn. Ông ta không phải là người có thể bị điều khiển. Đó là kịch bản của ông ta và ông ta vẫn có khả năng thắng kiện trong việc đưa Maduro và vợ ông ta ra xét xử.

https://www.foxnews.com/opinion/jonathan-turley-maduro-operation-legal-trump-makes-complicated

NVV dịch
 

Tin thêm:

GIỚI LUẬT GIA VÀ CHUYÊN GIA NÊU LỘ TRÌNH CHUYỂN TIẾP ĐIỀU HÀNH VENEZUELA
Sau khi nhà độc tài Venezuela Nicolás Maduro bị bắt giữ và đưa ra khỏi Caracas vào Ngày 3 tháng 1 năm 2026, tương lai của Venezuela trở thành mối quan tâm lớn không chỉ đối với người dân nước này mà còn với toàn thế giới. Trong cuộc họp báo ngay sau chiến dịch, Tổng thống Trump tuyên bố Hoa Kỳ sẽ tạm thời điều hành quốc gia này cho đến khi có thể thực hiện một tiến trình chuyển tiếp an toàn và trật tự.
Ông Isaias Medina, luật gia quốc tế và cựu nhà ngoại giao cao cấp của Venezuela, nhận định rằng một tiến trình chuyển tiếp hòa bình là yếu tố sống còn đối với khoảng chín đến mười triệu người Venezuela đang sống lưu vong. Ông cho biết cộng đồng người Venezuela ở hải ngoại đã chuẩn bị suốt nhiều năm để trở về tái thiết đất nước sau khi chế độ Maduro sụp đổ, coi đây là thời khắc lịch sử không thể bỏ lỡ.
Theo ông Medina, bước đi quan trọng nhất hiện nay là thành lập một chính quyền chuyển tiếp với sự hỗ trợ của các tổ chức quốc tế như Tổ chức các Quốc gia châu Mỹ. Chính quyền này phải có khả năng khôi phục pháp quyền, tái lập các định chế quốc gia đã bị phá hủy nghiêm trọng dưới thời Maduro, và chuẩn bị cho các cuộc bầu cử tự do, công bằng. Ông nhấn mạnh rằng bầu cử không chỉ là mong muốn chánh trị mà là nghĩa vụ pháp lý đối với người dân Venezuela, bởi trong nhiều năm qua, lãnh thổ quốc gia đã bị chiếm dụng và các cuộc bầu cử chưa bao giờ thật sự công bằng hay tự do.
Ông Medina cho rằng dưới chế độ Maduro, Venezuela không còn tam quyền phân lập, không còn pháp quyền, thậm chí không còn chủ quyền quốc gia thực sự. Ông mô tả Venezuela như một lãnh thổ bị chiếm đóng, nơi các tổ chức khủng bố và buôn lậu quốc tế như Hamas, Hezbollah, ELN và FARC hoạt động sâu rộng, khai thác tài nguyên quốc gia và làm xói mòn nền tảng xã hội.
Từ góc nhìn an ninh, ông David Daoud, chuyên gia cao cấp của Quỹ Bảo vệ Dân chủ, nhận định rằng giải pháp lý tưởng cho Venezuela là có sự hướng dẫn của Hoa Kỳ nhưng dựa trên hành động quyết đoán của chính người Venezuela. Ông cho rằng Hoa Kỳ có thể đóng vai trò dìu dắt mà không cần hiện diện quân sự thường trực, miễn là Venezuela không còn là mối đe dọa đối với an ninh quốc gia Hoa Kỳ.
Theo ông Daoud, yếu tố then chốt sau khi Maduro bị lật đổ là mức độ ổn định trong giai đoạn kế tiếp. Nếu Venezuela nhanh chóng tái lập được một nhà nước có khả năng kiểm soát toàn bộ lãnh thổ, thực thi pháp quyền và chống tham nhũng, thì các tổ chức khủng bố như Hezbollah hay Hamas sẽ rất khó tiếp tục hoạt động như trước. Ngược lại, nếu hỗn loạn kéo dài, các nhóm này có thể lợi dụng khoảng trống quyền lực để tái cấu trúc và bám rễ sâu hơn.
Ông Medina cũng cảnh báo về thách thức từ các lực lượng du kích nội địa như colectivos, những nhóm vũ trang được huấn luyện và trang bị vũ khí từ nhiều nguồn khác nhau. Ông cho rằng việc giải giới các nhóm này và đưa họ trở lại đời sống dân sự là điều kiện cần thiết để thống nhất quốc gia, tái thiết kinh tế, giáo dục và thị trường lao động đã bị hủy hoại có hệ thống trong nhiều năm qua.
Dù con đường phía trước còn nhiều bất định, ông Medina bày tỏ niềm hy vọng mạnh mẽ rằng Venezuela đang đứng trước cơ hội lịch sử để tái sinh. Ông khẳng định đây là thời điểm để xây dựng lại đất nước trên đống đổ nát mà chế độ cũ để lại, và người dân Venezuela có đủ nghị lực để trở nên mạnh mẽ hơn trong giai đoạn mới.
Nguồn: Fox News