NVV blog

 2026-01-07  

Hoa Kỳ có nhiều lựa chọn đối với Greenland - Bây giờ là lúc hành động

(Alexander B. Gray, RCP, 7/1/2025)

Hành động quyết đoán của Tổng thống Trump chống lại chế độ Maduro bất hợp pháp ở Venezuela đã thu hút sự chú ý của thế giới vào Tây bán cầu. Điều này hoàn toàn tốt, vì chính quyền Trump đã làm rõ tầm quan trọng mà Washington dành cho khu vực lân cận của mình. Chiến lược An ninh Quốc gia gần đây nhấn mạnh rằng sau ba thập kỷ chiến tranh phản tác dụng ở Trung Đông và Nam Á, chính quyền này sẽ ưu tiên bảo vệ lãnh thổ Mỹ và bán cầu của chúng ta. Nó cũng thiết lập “Trump Corollary” cho Học thuyết Monroe, quy định rằng “các cường quốc ngoài bán cầu” (ví dụ như Trung Quốc, Nga và Iran) sẽ không được phép can thiệp vào bán cầu này. Sự thông đồng của Maduro với cả ba quốc gia này đã góp phần vào sự sụp đổ của ông ta trong bối cảnh điều chỉnh lại lợi ích cốt lõi của Mỹ vốn đã quá muộn.

Kể từ chiến dịch chống Maduro, đã có nhiều đồn đoán về việc liệu tổng thống có tiếp tục hành động theo khuôn khổ “phòng thủ bán cầu”, khái niệm chiến lược truyền thống của Mỹ về việc củng cố các điểm phòng thủ quan trọng trên khắp bán cầu hay không. Greenland, nơi mà tổng thống từ lâu đã bày tỏ sự quan tâm đến việc đưa gần hơn với Hoa Kỳ, đại diện cho bước đi quan trọng và cần thiết nhất về mặt chiến lược trong việc tăng cường ô bảo vệ bán cầu của Mỹ. Và mặc dù Tổng thống Trump đã thúc đẩy đáng kể cuộc thảo luận về tầm quan trọng của Greenland đối với an ninh quốc gia Hoa Kỳ, ông không phải là tổng tư lệnh đầu tiên tích cực tìm cách mua lại hòn đảo lớn nhất thế giới này: Các tổng thống từ Andrew Johnson đến Woodrow Wilson, Franklin Roosevelt và Dwight Eisenhower đều đã theo đuổi việc mua lại Greenland.

Với đà phát triển hiện nay, chính quyền Trump có thể thực hiện một số hành động thích hợp và tương xứng để thúc đẩy lợi ích thực sự của mình trong việc đưa Greenland gần hơn với Hoa Kỳ. Những hành động như vậy là cần thiết do mối đe dọa đặc biệt đối với an ninh quốc gia Hoa Kỳ nếu các đối thủ như Trung Quốc và Nga giành được thêm lợi thế ở Greenland và vùng Bắc Cực, nơi vẫn còn được bảo vệ rất thưa thớt. Hoạt động tàu ngầm gần đây của Trung Quốc ở Bắc Cực cho thấy bản chất phổ biến và mở rộng của mối đe dọa mà bán cầu phải đối mặt từ các cường quốc bên ngoài, cũng như các cuộc diễn tập chiến tranh được công khai của Trung Quốc về các kịch bản chiến đấu ở Tây bán cầu. 

Thứ nhất, chính quyền nên làm chính xác những gì Đan Mạch đã yêu cầu – yêu cầu quyền tiếp cận quân sự rộng rãi theo các điều khoản của Hiệp định Phòng thủ Greenland năm 1951. Copenhagen liên tục lập luận rằng Washington không cần mối quan hệ chặt chẽ hơn với Greenland vì họ đã được hưởng quyền tiếp cận quân sự rộng rãi theo các điều khoản của hiệp ước năm 1951, nhưng hiếm khi thực hiện các quyền đó trong những thập kỷ gần đây. Tổng thống Trump nên giải quyết vấn đề này ngay lập tức bằng cách yêu cầu sự hợp tác của Đan Mạch trong việc chuyển giao các tài sản đáng kể của Hoa Kỳ đến Greenland, bao gồm máy bay chống tàu ngầm; nhân viên và thiết bị huấn luyện và hỗ trợ ở Bắc Cực; các tài sản tình báo, giám sát và trinh sát; và các đơn vị Đặc nhiệm phù hợp. Chính quyền có thể nhanh chóng tiếp tục với một đề xuất lớn hơn về sự hiện diện cơ sở vật chất mạnh mẽ hơn ở Greenland, bao gồm các cơ sở hải quân và không quân và các cơ sở huấn luyện thường trực; thành lập Lực lượng Đặc nhiệm chung (Joint Task Force) Greenland thường trực, do một sĩ quan cấp tướng hai sao chỉ huy; và nâng cấp Căn cứ Không gian Pittufik lên cấp bậc sĩ quan cấp cao.

Thứ hai, mặc dù việc tái tổ chức bộ máy hành chính có vẻ không quan trọng, nhưng nó lại gửi đi một tín hiệu mạnh mẽ về ý định và cam kết. Tổng thống đã bày tỏ mong muốn lâu dài của mình là đưa Greenland vào Hoa Kỳ theo một cách nào đó – do đó, vị trí của Greenland trong bộ máy hành chính của chính phủ Hoa Kỳ rất quan trọng. Trong khi Bộ Ngoại giao nên tiếp tục thảo luận với Đan Mạch về nhiều vấn đề song phương, các chức năng chính liên quan đến Greenland nên được chuyển sang Bộ Nội vụ và chia sẻ giữa phòng Các vấn đề người da đỏ (Bureau of Indian Affairs) và phòng Các vấn đề đảo (Bureau of Insular Affairs). Phòng thứ nhất có vị trí thuận lợi để khuyến khích đối thoại với người dân Greenland do mối liên hệ chặt chẽ của họ với người bản địa Alaska và các dân tộc bản địa khác, và phòng thứ hai quản lý các lãnh thổ của Hoa Kỳ như Guam và Samoa thuộc Mỹ và liên lạc với các quốc gia liên kết tự do như Quần đảo Marshall, Micronesia và Palau. Cấu trúc hành chính này phản ánh tốt hơn tầm nhìn của Mỹ về mối quan hệ độc đáo với Greenland và người dân của nó, và định hình cuộc thảo luận về tình trạng chính trị tương lai của Greenland một cách thích hợp.

Thứ ba, trong khi Hiệp định Mỹ-Mexico-Canada (USMCA) đang được xem xét, Greenland nên được tạo cơ hội tham gia bằng một hình thức nào đó, hoặc thông qua các phụ lục đề cập đến các vấn đề cụ thể của Greenland mang lại lợi ích to lớn cho người dân Greenland, hoặc với tư cách là thành viên liên kết. Những lợi ích kinh tế phi thường từ việc hội nhập sâu rộng hơn với Bắc Mỹ cơ hội có một không hai cho người dân Greenland; cử chỉ hữu nghị và tôn trọng này sẽ thể hiện cam kết lâu dài của tổng thống đối với mối quan hệ gần gũi hơn. Việc từ chối lời đề nghị như vậy sẽ rất khó khăn về mặt chính trị đối với cả Nuuk và Copenhagen.

Thứ tư, Bộ An ninh Nội địa có thể chỉ định một “khu vực cơ sở hạ tầng quan trọng” xung quanh Greenland, bao gồm cáp ngầm dưới biển, hệ thống radar và cảm biến không gian. Điều này chính thức tích hợp Greenland vào kế hoạch của Bộ An ninh Nội địa và làm rõ rằng Washington coi việc bảo vệ cơ sở hạ sở hạ tầng của Greenland là không thể tách rời khỏi nỗ lực bảo vệ cơ sở hạ tầng quan trọng rộng lớn hơn của Mỹ. Trước hoạt động gần đây của Trung Quốc và Nga trong các khu vực này, đây vừa là một bước đi thiết thực vừa là một tín hiệu quan trọng thể hiện sự nghiêm túc.

Cuối cùng, để làm rõ tầm nhìn dài hạn về Greenland như một phần không thể thiếu của Tây bán cầu và một điểm nút quan trọng trong phòng thủ bán cầu, chính quyền có thể chỉ định Greenland là “Lãnh thổ chiến lược cấp 1 của Hoa Kỳ” (Tier-1 Strategic Territory of the United States), thuật ngữ hành chính tương đương với Guam hoặc Diego Garcia. Điều này gửi đi một tín hiệu mạnh mẽ đến thế giới và Quốc hội rằng chính quyền sẽ dành nguồn lực cho nỗ lực dài hạn nhằm đưa Greenland đến gần hơn với Hoa Kỳ tương xứng với tầm quan trọng chiến lược của nó.

Tổng hợp lại, những bước đi này cung cấp một lộ trình tức thời cho Tổng thống Trump và chính quyền của ông để xây dựng dựa trên động lực từ việc thực hiện “Trump Corollary” đối với Học thuyết Monroe và sự trở lại với phòng thủ bán cầu. Những hành động này phản ánh sự hiểu biết rõ ràng của tổng thống về tầm quan trọng của Greenland đối với an ninh quốc gia Mỹ và sự cần thiết phải thực hiện các bước đi rõ ràng, có tính toán và có mục đích nhằm hiện thực hóa mối quan hệ mạnh mẽ hơn giữa người Mỹ và người Greenland.

https://www.realclearpolitics.com/articles/2026/01/07/us_has_many_options_on_greenland--now_is_the_time_to_act.html

Alexander B. Gray từng là phó trợ lý tổng thống và chánh văn phòng Hội đồng An ninh Quốc gia Tòa Bạch Ốc, 2019-2021.

 NVV dịch