2026-01-29
Các thành phố trú ẩn có thể làm chết người
Để giảm căng thẳng và bạo lực, hãy để các sở cảnh sát địa phương hợp tác với ICE.
(William McGurn, WSJ, 26/1/2026)
Đây là một cách để ngăn chặn các cuộc xô xát và bạo lực liên quan đến các sĩ quan liên bang trên đường phố Minneapolis: ra lệnh cho cảnh sát địa phương hợp tác với Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE) và các cơ quan khác thi hành luật nhập cư của quốc gia.
Hệ quả tất yếu nhưng rõ ràng là không xảy ra: Hãy nói với công dân đang thực hiện quyền biểu tình của mình rằng đừng cản trở những người đang thực thi pháp luật.
Cuối tuần này, nước Mỹ đã chứng kiến hậu quả chết người của việc không hợp tác. Trong vụ bắn chết Alex Pretti một cách bi thảm do ICE gây ra, nhiều điều đã xảy ra vẫn còn gây tranh cãi. Nhưng chúng ta biết – chủ yếu từ các video đã được phát sóng trên khắp thế giới – rằng khẩu súng lục mà ông Pretti sở hữu và mang theo hợp pháp đã bị thu giữ trước khi ông bị giết.
Các bên càng cứng rắn hơn trong lập trường của mình, sử dụng những từ ngữ mà có lẽ họ sẽ hối hận. Bộ trưởng An ninh Nội địa Kristi Noem cáo buộc ông Pretti “vung” súng, và Thống đốc Minnesota Tim Walz – người năm ngoái gọi ICE là “Gestapo thời hiện đại của Trump” – gọi sự hiện diện của ICE là một “sự chiếm đóng”. Trong khi đó, ICE dường như hoạt động khá an toàn ở các tiểu bang thuộc đảng Cộng hòa.
Ông Pretti là người dân Minneapolis thứ hai bị ICE bắn chết trong tháng này. Bà Renee Good đã bị giết khi từ chối lệnh của cảnh sát yêu cầu ra khỏi xe. Chắc chắn là có thể thực thi pháp luật và giảm thiểu khả năng xảy ra những cuộc chạm trán chết người như những gì đã cướp đi sinh mạng của bà Good và ông Pretti.
Cách đơn giản nhất để làm cho những cuộc chạm trán như vậy an toàn hơn là chính quyền địa phương hợp tác với cơ quan thực thi pháp luật liên bang. Nếu ICE có thể trông cậy vào sự hợp tác này khi các đặc vụ của họ tìm cách bắt giữ ai đó ở Minnesota, việc thực thi sẽ được xử lý một cách lặng lẽ và có lẽ không xảy ra trở ngại nào.
Một lý do khiến rất nhiều đặc vụ ICE hiện đang ở Minnesota là vì mỗi chiến dịch ở đó không chỉ cần các đặc vụ để bắt giữ người bị truy nã mà còn cần những người khác để bảo vệ họ. Lý tưởng nhất là vai trò đó được đảm nhiệm bởi cảnh sát địa phương, những người hiểu rõ thành phố, văn hóa và người dân của họ hơn người ngoài.
Nhưng với rất nhiều thành phố thuộc đảng Dân chủ — bao gồm cả Minneapolis và St. Paul — đã áp dụng chính sách “thành phố trú ẩn”, luật chơi đã thay đổi. Các chính trị gia thuộc đảng Dân chủ lên tiếng đạo đức về vấn đề nhập cư trong khi lại né tránh trách nhiệm về những thông điệp mà họ đang phát đi. Thông điệp chính là kêu gọi người dân tức giận hãy phán xét chính sách nhập cư trên đường phố thay vì tại tòa án hay Quốc hội.
Sự phẫn nộ sau đó cũng rất có chọn lọc. Hãy lấy ví dụ những kẻ xâm nhập đã làm gián đoạn buổi lễ tại nhà thờ Cities Church ở St. Paul vào ngày 18 tháng 1, được phát trực tiếp bởi cựu MC của CNN, Don Lemon. Họ đầy phẫn nộ đạo đức vì một trong những mục sư của nhà thờ được cho là làm việc cho ICE.
Không một kẻ xâm nhập nào dường như hiểu rằng quyền tự do thực hành tôn giáo là quyền đầu tiên được đề cập trong Tu chính án thứ nhất – thậm chí còn trước cả quyền tự do ngôn luận và tự do báo chí. Hoặc rằng việc tấn công các nhà thờ có một lịch sử không mấy tốt đẹp, thường gắn liền với những người đàn ông miền Nam mặc áo trùm đầu trắng.
Thống đốc Walz chưa lên án những người biểu tình tại nhà thờ Cities Church, mặc dù văn phòng thống đốc đã đưa ra một tuyên bố yếu ớt rằng ông “hoàn toàn không ủng hộ việc làm gián đoạn một nơi thờ cúng”. Trong một bức thư gửi ông Walz hôm thứ Bảy, Bộ trưởng Tư pháp Liên bang Pam Bondi đã kêu gọi ông bãi bỏ chính sách "thành phố trú ẩn" của Minnesota và "đạt được thỏa thuận với ICE" nhằm "tránh đẩy những vụ việc này ra đường phố của ông".
Ông Walz viết gần đó rằng Sở Cải huấn tiểu bang "tôn trọng tất cả các lệnh giam giữ của liên bang và địa phương". Nhưng hồi tháng Hai năm ngoái, văn phòng của Bộ trưởng Tư pháp Minnesota Keith Ellison đã đưa ra ý kiến rằng "luật pháp Minnesota cấm các cơ quan thực thi pháp luật tiểu bang và địa phương giam giữ ai đó dựa trên lệnh giam giữ nhập cư nếu người đó lẽ ra sẽ được thả".
Ông Walz và Thị trưởng Minneapolis Jacob Frey đang thổi bùng ngọn lửa, có lẽ vì tình trạng bất ổn này giúp chuyển hướng sự chú ý khỏi 9 tỷ đô la tiền thuế của người dân bị thất thoát do gian lận phúc lợi dưới thời họ nắm quyền, điều đã chiếm lĩnh các bản tin cho đến khi hai vụ nổ súng của ICE xảy ra.
Trên Fox News cuối tuần này, cựu thống đốc đảng Cộng hòa của Minnesota, Tim Pawlenty, đã nhấn mạnh tác động nguy hại của sự phản kháng của Walz-Frey đối với việc thực thi pháp luật liên bang. Ông nhấn mạnh một cách đúng đắn rằng các video về vụ bắn ông Pretti đặt ra những câu hỏi cần được trả lời. Nhưng ông đặt câu hỏi về quan điểm cho rằng Minneapolis được miễn trừ khỏi luật liên bang chỉ vì sự tự cho mình là đúng đắn của những người không thích chúng.
Ông nói: “Việc người dân địa phương không hợp tác với chính phủ liên bang, và trên thực tế là chủ động chống lại họ, là một trong những lý do chính khiến tình hình ở Minnesota trở nên rối loạn đến vậy.”
Chi tiết về các vụ xả súng rất phức tạp – điều này không có gì đáng ngạc nhiên trong một môi trường căng thẳng và hỗn loạn như vậy. Điều chúng ta biết là khi đến lúc các nhà lãnh đạo địa phương cần sử dụng kiến thức và nguồn lực của mình để giảm thiểu tình trạng vô pháp, họ lại muốn để đường phố định hướng các sự kiện hơn là tòa án, lực lượng thực thi pháp luật hay tiến trình chính trị.
https://www.wsj.com/opinion/sanctuary-cities-can-be-deadly-906eec57?st=Mk4HRx
NVV