2026-01-12
Liệu giới truyền thông chính thống thiếu nhạy bén cuối cùng sẽ rút ra được bài học vào năm 2026?
(Jeffrey M. McCall, The Hill, 12/1/2026)
Năm ngoái là một năm khó khăn đối với ngành báo chí truyền thống. Niềm tin của công chúng vào giới truyền thông tiếp tục suy giảm với tốc độ ngày càng nhanh. Người tiêu dùng tin tức ngày càng dựa vào mạng xã hội để tiếp nhận thông tin, bỏ qua các hãng tin truyền thống và thay vào đó là những người dẫn chương trình podcast, những người có ảnh hưởng và những người gây tranh cãi.
Tổng thống Trump thường xuyên chỉ trích các nhà báo dám chống đối ông và đã khiến đội ngũ pháp lý của mình bận rộn với việc đệ đơn kiện phỉ báng chống lại các hãng tin. CBS và ABC đã phải trả tiền cho Trump thay vì đấu tranh cho quyền tự do ngôn luận của mình. Do đó, không có gì ngạc nhiên khi Trump tiếp tục gây áp lực lên giới truyền thông bằng các vụ kiện. Các vụ kiện phỉ báng khác của Trump đang chờ xử lý chống lại The New York Times, BBC và The Wall Street Journal.
Tòa Bạch Ốc đã hạn chế quyền tiếp cận của Associated Press đối với các sự kiện của tổng thống. Ngũ Giác Đài đã gây khó khăn hơn cho các phóng viên trong việc tiếp cận các quan chức Bộ Quốc phòng. Quốc hội cũng tham gia vào cuộc chơi vào mùa hè năm ngoái bằng cách cắt giảm ngân sách cho PBS và NPR.
Và phải nhờ đến một YouTuber trẻ tuổi, Nick Shirley, mới phanh phui được câu chuyện về việc sử dụng sai mục đích quỹ chính phủ ở Minnesota. Các hãng tin truyền thống không thể – hoặc không muốn – đưa tin về một câu chuyện đã tồn tại nhiều năm trước mắt mọi người.
Chắc chắn, năm 2025 là một năm rất tồi tệ đối với một ngành công nghiệp được coi là rất quan trọng đối với sức khỏe của quốc gia. Các giám đốc điều hành tin tức cần phải tự xem xét lại bản thân để chấm dứt chuỗi thất bại này và tái tạo lại ngành báo chí. Đáng buồn thay, dường như không có dấu hiệu nào cho thấy sự thay đổi hướng đi như vậy sẽ xảy ra.
Báo chí tự do được thành lập bởi những người sáng lập quốc gia để đóng vai trò đại diện cho công dân tự do. Tuy nhiên, để thực hiện vai trò đó một cách hiệu quả, ngành công nghiệp tin tức cần phải hiểu và lắng nghe người tiêu dùng tin tức. Người Mỹ ngày nay đang lên tiếng với giới truyền thông truyền thống, nhưng giới báo chí dường như không lắng nghe, dường như không nhận thức được thông điệp mà công dân đang gửi đến.
Việc công dân chuyển từ các nguồn tin tức truyền thống sang mạng xã hội không phải là ngẫu nhiên. Người tiêu dùng tin tức đã chán ngán sự thiên vị và hoạt động chính trị của giới truyền thông và quyết định tìm kiếm nguồn thông tin riêng của mình. Nhiều người Mỹ ngày nay thà tự cô lập mình với những người cung cấp thông tin không chuyên nghiệp hơn là dựa vào những nhà báo được gọi là chuyên nghiệp, những người không thể được tin tưởng để đưa tin một cách công bằng và đại diện cho lợi ích của người dân bình thường.
Sự chuyển hướng của báo chí sang hoạt động chính trị và vận động đã được người tiêu dùng tin tức nhận thấy rõ ràng. Cách tiếp cận đầy hoài nghi của giới truyền thông trong việc áp đặt các câu chuyện lên công chúng đã bị từ chối. Công dân đủ thông minh để biết rằng họ đang bị coi thường. Công chúng hiện đang yêu cầu giới truyền thông chỉ cung cấp sự thật và thông tin, và để họ tự đưa ra những kết luận hợp lý.
Người tiêu dùng tin tức biết rõ rằng họ đang củng cố những định kiến của chính mình khi nhận thông tin từ các phương tiện truyền thông xã hội. Nhưng những nguồn tin đó lại chân thực hơn đối với người Mỹ bình thường so với những nhà báo kiêu căng, coi thường những công dân mà họ đáng lẽ phải phục vụ.
Người dẫn chương trình huyền thoại của CBS, Walter Cronkite, thu hút gần 30 triệu người xem mỗi đêm khi ông nghỉ hưu vào những năm 1980. Các đài truyền hình lớn hiện nay chỉ thu hút tổng cộng khoảng 18 triệu người xem cho các bản tin buổi tối, mặc dù số lượng người Mỹ có thể tiếp cận tin tức đã tăng thêm hàng trăm triệu người. Tất nhiên, ngày nay có nhiều nguồn tin tức cạnh tranh hơn so với thời của Cronkite, nhưng tôi đoán rằng phong cách báo chí gần gũi của Cronkite vẫn sẽ khiến ông được coi là "người đáng tin cậy nhất ở Mỹ".
Việc tái tạo, hoặc có lẽ chỉ là khôi phục, báo chí thực sự sẽ cần nỗ lực của toàn ngành. Động thái của CBS khi bổ nhiệm nhà tư tưởng độc lập Bari Weiss làm tổng biên tập rất đáng được theo dõi. Bà sẽ có một công việc khó khăn để phá vỡ tư duy tập thể đã ăn sâu trong phòng tin tức của CBS. Cựu giám đốc CNN Chris Licht đã nhận ra việc thay đổi văn hóa phòng tin tức khó khăn như thế nào cách đây bốn năm, chỉ trụ được chưa đầy một năm trước khi nỗ lực cải tổ CNN của ông bị phá sản bởi các nhân viên bất mãn, và chính ông cũng bị sa thải.
Các hãng tin cần phải tuyển dụng những người tài giỏi và xuất sắc nhất để thực hiện cuộc cải tổ. Những người tài giỏi này không nhất thiết phải xuất thân từ con đường sự nghiệp báo chí truyền thống. Trên thực tế, việc thu hút những người truyền tải thông tin không đến từ các trường báo chí có thể mang lại cho ngành này những góc nhìn mới mẻ.
Tuy nhiên, thu hút những người tài giỏi vào ngành báo chí sẽ là một thách thức lớn. Với sự thiếu tôn trọng hiện nay đối với lĩnh vực này, có thể nói rằng hầu hết các bậc phụ huynh sẽ không khuyến khích con cái mình theo đuổi một con đường sự nghiệp ít uy tín hơn cả nghề bán xe cũ.
Nhà lập hiến James Madison đã đảm bảo cho người Mỹ quyền tự do báo chí vì ông biết rằng điều đó rất cần thiết cho nền tự quản. Ông từng nói: “Một chính phủ dân chủ, nếu thiếu thông tin cho người dân, hoặc thiếu phương tiện để có được thông tin đó, chỉ là khúc dạo đầu cho một vở hài kịch hoặc một bi kịch; hoặc có lẽ cả hai.”
Đáng buồn thay, ngành công nghiệp tin tức đang không làm tròn trách nhiệm của mình trong việc ngăn chặn một vở hài kịch hay một bi kịch. Đó là lý do tại sao không gian công cộng của Mỹ ngày nay giống như một miền Tây hoang dã. Hy vọng rằng năm 2026 sẽ là năm mà ngành công nghiệp tin tức bắt đầu khôi phục lại mục đích ban đầu của mình.
https://thehill.com/opinion/technology/5682065-journalism-industry-struggles-2025/?tbref=hp
NVV dịch