2026-01-10  

Sau vụ xả súng chết người ở Minneapolis, đảng Dân chủ tìm cách kiềm chế ICE và Bộ trưởng Noem.

(The Hill, 10/1/2026)

Sự phẫn nộ ngày càng tăng về vụ nổ súng gây chết người hôm thứ Tư do một sĩ quan nhập cư Hoa Kỳ thực hiện ở Minneapolis đang lan rộng nhanh chóng tại Quốc hội, nơi một loạt các nghị sĩ Dân chủ ở cả hai viện đang đưa ra hàng loạt đề xuất nhằm kiềm chế việc Tổng thống Trump tăng cường lực lượng liên bang tại các khu vực do đảng Dân chủ kiểm soát trên khắp cả nước.

Đảng Dân chủ đang thúc đẩy nhiều biện pháp phản ứng khác nhau, bao gồm nỗ lực đình chỉ ngay lập tức tất cả các hoạt động của Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Hoa Kỳ (ICE) tại Minnesota; chấm dứt quyền miễn trừ trách nhiệm pháp lý cho các sĩ quan ICE trên diện rộng hơn; và triệu tập bà Kristi Noem, người đứng đầu Bộ An ninh Nội địa (DHS), ra điều trần trước Quốc hội.

Một số người khác thậm chí còn muốn đi xa hơn và luận tội bà Noem, người đã mô tả nạn nhân của vụ nổ súng, bà Renee Nicole Macklin Good, 37 tuổi, là một kẻ khủng bố trong nước, người tìm cách gây hại cho các nhân viên thực thi pháp luật liên bang ở Minneapolis.

“Vụ sát hại Renee Macklin Good là một sự việc bi thảm trong câu chuyện về sự tổn hại và hủy diệt do Bộ trưởng Noem và ICE dàn dựng, điều không thể được dung thứ ở bất cứ đâu,” dân biểu Sean Casten (D-Illinois) cho biết hôm thứ Sáu trong một tuyên bố ủng hộ việc luận tội bà Noem.

Đảng Dân chủ có rất ít công cụ trong tay, do vị thế thiểu số của họ ở cả hai viện. Nhưng họ đã được khích lệ bởi một loạt chiến thắng gần đây về các vấn đề nóng khác – bao gồm việc gia hạn trợ cấp Obamacare và việc công bố các hồ sơ của Jeffrey Epstein – vốn đòi hỏi phải tạo ra áp lực công chúng để giành được sự ủng hộ của lưỡng đảng. Một số nghị sĩ Dân chủ sẵn sàng phát động một chiến dịch gây áp lực toàn diện tương tự để kiềm chế ICE.

Một lĩnh vực mà đảng Dân chủ vẫn duy trì được ảnh hưởng là chi tiêu của chính phủ. Tháng này, Quốc hội đang gấp rút thông qua ba gói ngân sách trước thời hạn đóng cửa chính phủ vào ngày 30 tháng 1. Một trong những gói đó sẽ bao gồm kinh phí cho DHS, và một số dân biểu Dân chủ muốn từ chối ủng hộ dự luật đó để yêu cầu các giới hạn mới đối với lực lượng trục xuất của Trump trên toàn quốc.

“Chúng ta không nên cấp tiền để tăng ngân sách cho ICE,” dân biểu Ro Khanna (D-California) nói hôm thứ Sáu. “Chúng ta phải đấu tranh chống lại điều này.” Cụ thể, nhiều đảng viên Dân chủ muốn áp dụng các quy định mới cho các nhân viên nhập cư liên bang, bao gồm lệnh cấm đeo khẩu trang và yêu cầu họ phải xuất trình lệnh bắt giữ trước khi thực hiện việc bắt giữ. Thượng nghị sĩ Chris Murphy (đảng Dân chủ, bang Connecticut) dự kiến ​​sẽ công bố dự luật thúc đẩy những thay đổi này, và các đảng viên Dân chủ tại Hạ viện cũng đang ủng hộ.

“Về nhiều mặt, họ đã trở nên vô pháp luật vào thời điểm này,” một đảng viên Dân chủ tại Hạ viện cho biết hôm thứ Sáu, yêu cầu giấu tên khi thảo luận về chiến lược này. “Không có lệnh khám xét. Đeo khẩu trang. Từ chối cho biết lý do bắt giữ. Trục xuất người dân đến những nơi mà không thông báo cho gia đình họ. Không thể chấp nhận điều đó.”

Những nỗ lực này đang được các nhà hoạt động tự do ngoài Quốc hội hoan nghênh, nhưng chúng cũng tạo ra những thách thức mới cho các nhà lãnh đạo đảng Dân chủ, những người vừa giành được chiến thắng lớn về y tế, với việc Hạ viện thông qua các khoản trợ cấp cho chương trình Obamacare, và muốn tập trung hoàn toàn vào vấn đề chi phí y tế trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng Mười Một.

Lãnh đạo phe thiểu số Hạ viện Hakeem Jeffries (Đảng Dân chủ, New York) đã gọi vụ nổ súng ở Minneapolis là “một hành động tàn bạo”, nói rằng không có bằng chứng nào ủng hộ tuyên bố chính thức rằng viên chức liên bang đã có lý do chính đáng để sử dụng vũ lực gây chết người đối với Macklin Good.

Nhưng ông cũng từ chối ủng hộ bất kỳ đề xuất mạnh mẽ nào được đưa ra từ nội bộ đảng của mình, bao gồm cả ý tưởng giữ lại ngân sách của Bộ An ninh Nội địa (DHS) để giành được những nhượng bộ về chính sách. Thay vào đó, ông chỉ nói rằng Đảng Dân chủ sẽ thảo luận về “một phản ứng lập pháp mạnh mẽ, quyết liệt và thích hợp” trong những ngày tới.

Những người khác không chờ đợi lâu đến vậy.

Dân biểu Dan Goldman (Đảng Dân chủ, New York), thành viên Ủy ban An ninh Nội địa Hạ viện, cho biết đã có những cuộc thảo luận về cả cách thức nhắm mục tiêu vào ngân sách của ICE (Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan) cũng như về việc có nên đưa vào các điều khoản bổ sung có thể cấm cơ quan này sử dụng ngân sách cho một số hoạt động nhất định hay không.

“Chúng tôi sẽ tiếp tục gây áp lực, và tôi nghĩ có một con đường để buộc trách nhiệm thông qua quy trình phân bổ ngân sách. Tôi tin rằng chúng ta nên sử dụng điều đó. Và tôi nghĩ có rất nhiều cách khác nhau để thực hiện. Tôi không chắc chắn cách nào, nhưng tôi hy vọng rằng điều này sẽ trở thành một vấn đề trong quá trình phân bổ ngân sách”, Goldman nói với The Hill.

“Luôn có khả năng cắt giảm một phần ngân sách, nhưng cũng có thể – bạn có thể đưa ra một điều khoản bổ sung về các hạn chế hoặc điều kiện… sử dụng ngân sách để nói rằng không được sử dụng ngân sách cho X, Y hoặc Z.”

Các nghị sĩ Đảng Dân chủ Hạ viện trước đây đã thành công với các biện pháp tương tự. Trong một điều khoản bổ sung như vậy, họ đã cấm sử dụng bất kỳ khoản tiền nào để hạn chế các nhà lập pháp thực hiện các chuyến thăm không báo trước đến các trung tâm giam giữ. Khi Bộ An ninh Nội địa cố gắng thay đổi chính sách thăm viếng, các nhà lập pháp đã kiện và thắng kiện.

Goldman cùng với Dân biểu Eric Swalwell (Đảng Dân chủ, California) cũng đã đưa ra một dự luật để chấm dứt quyền miễn trừ trách nhiệm pháp lý cho các sĩ quan ICE.

Viên sĩ quan đã giết Macklin Good có thể phải đối mặt với việc truy tố. Nhưng những trường hợp như vậy thường rất khó khăn vì tiêu chuẩn để đánh giá các trường hợp sử dụng vũ lực quá mức chủ yếu dựa trên việc các sĩ quan có cảm thấy tính mạng của họ bị đe dọa hay không. Dự luật của hai người hy vọng sẽ thay đổi sự cân bằng đó để xem xét toàn bộ hoàn cảnh, trong một bài kiểm tra mà Goldman mô tả là khách quan hơn.

“Dự luật này chỉ áp dụng cho các sĩ quan thực thi pháp luật dân sự – chứ không phải các sĩ quan thực thi pháp luật hình sự đang đối phó với những kẻ xấu thực sự, cũng không phải các bà mẹ đang lái xe. Nó sẽ quy định rằng đó là một bài kiểm tra khách quan. Và nếu bạn hành động hoàn toàn ngoài nhiệm vụ và trách nhiệm của mình, bạn sẽ không được miễn trừ trách nhiệm pháp lý trong vụ kiện dân sự và không có biện hộ nào trước cáo buộc hình sự,” Goldman nói trong một tập của chương trình “The Daily Blast” của The New Republic được phát sóng vào thứ Sáu.

Noem đã bảo vệ sĩ quan liên quan đến vụ nổ súng, nói rằng anh ta có lý do chính đáng để nổ súng vì Macklin Good có ý định sử dụng chiếc xe của mình như một vũ khí chết người. Bà đã nhiều lần gọi vụ việc này là một hành động khủng bố trong nước.

“Việc sử dụng vũ lực gây chết người là hoàn toàn hợp pháp khi đối mặt với mối đe dọa từ vũ khí. Vì vậy, tôi tin rằng sĩ quan này đã sử dụng đúng kỹ năng được huấn luyện trong tình huống này,” Noem nói trong một cuộc họp báo vào ngày xảy ra vụ nổ súng, và nói thêm rằng sĩ quan này đã bị xe đâm.

“Các đặc vụ ICE đã nhiều lần ra lệnh cho cô ấy ra khỏi xe và ngừng cản trở việc thực thi pháp luật, nhưng cô ấy đã từ chối tuân lệnh. Sau đó, cô ấy đã sử dụng chiếc xe của mình như một vũ khí và cố gắng cán chết một sĩ quan thực thi pháp luật.”

Tuy nhiên, ngày càng có nhiều tiếng nói kêu gọi tổ chức một phiên điều trần với bà Noem, một lập trường nhận được sự ủng hộ từ cả hai đảng.

Các nghị sĩ Dân chủ thuộc Ủy ban An ninh Nội địa Hạ viện đã gửi thư gây áp lực buộc đảng Cộng hòa phải triệu tập bà Noem để thẩm vấn về vụ việc.

Thượng nghị sĩ Thom Tillis (đảng Cộng hòa, bang Bắc Carolina) cũng đã tạm dừng việc phê chuẩn tất cả các ứng cử viên của Bộ An ninh Nội địa cho đến khi bà Noem xuất hiện trong phiên điều trần tại Thượng viện.

“Đây có phải là do thiếu huấn luyện? Chuyện gì đang xảy ra vậy? Bởi vì điều này không bình thường,” Dân biểu Bennie Thompson (bang Mississippi), thành viên cấp cao của đảng Dân chủ trong Ủy ban An ninh Nội địa, cho biết. “Rõ ràng, nhiệm vụ giám sát của chúng tôi là xem xét vấn đề từ góc độ chính sách. Cơ quan ICE có các quy trình mà tôi chắc chắn rằng cần phải được thực hiện khi sử dụng vũ lực gây chết người.”

“Mối quan tâm của chúng tôi với tư cách là ủy ban có thẩm quyền là đảm bảo họ hoạt động đúng cách – chứ không phải như những gì chúng ta vẫn thường thấy,” ông Thompson nói, lưu ý đến những vụ xô xát ngày càng gia tăng giữa các sĩ quan và người dân.

“Chúng tôi có trách nhiệm giám sát, và tôi nghĩ bất cứ khi nào có điều gì đó nghiêm trọng như thế này, cần phải xem xét kỹ lưỡng, bởi vì những gì chúng tôi nghe bà Noem nói và những gì chúng tôi tận mắt chứng kiến ​​không khớp nhau.”

https://thehill.com/homenews/house/5682261-democrats-target-ice-funding/

NVV dịch