2026-07-30
Fauci có thể trốn tránh trách nhiệm bằng cách viện dẫn Tu chính án thứ năm hay không?
(Elaine Mallon, Fox News, 30/7/2026)
Việc Tiến sĩ Anthony Fauci từ chối trả lời hơn 100 câu hỏi trong phiên điều trần gay cấn tại Thượng viện hôm thứ Tư đã châm ngòi cho một cuộc đối đầu pháp lý về việc liệu một nhân chứng được ân xá rộng rãi của tổng thống có còn có thể viện dẫn Tu chính án thứ năm hay không.
Thượng nghị sĩ Rand Paul, đảng Cộng hòa tiểu bang Kentucky, chủ tịch Ủy ban An ninh Nội địa và Các vấn đề Chính phủ của Thượng viện, tuyên bố sau phiên điều trần rằng ông dự định khởi tố vụ án khinh thường tòa án đối với ông Fauci sau khi ông này liên tục viện dẫn Tu chính án thứ năm và từ chối trả lời các câu hỏi của các nhà lập pháp.
"Tuần tới chúng ta sẽ bỏ phiếu về tội khinh thường tòa án," Paul nói. "Tôi nghĩ còn một vấn đề pháp lý khác mà tòa án có thể phải quyết định, đó là liệu lệnh ân xá của tổng thống có mang lại cho bạn quyền miễn trừ hoàn toàn hay không."
Cựu Tổng thống Joe Biden đã ân xá hoàn toàn và vô điều kiện cho ông Fauci, người từng là kiến trúc sư trưởng của các hướng dẫn phòng chống COVID-19 của chính phủ, đối với tất cả các hành động được thực hiện từ ngày 1 tháng 1 năm 2014 đến ngày 19 tháng 1 năm 2025. Sự ân xá rộng rãi của ông Biden đã bảo vệ ông Fauci khỏi bị truy tố về các hành động đang bị ủy ban điều tra, chỉ còn có thể bị buộc tội nếu ông khai man dưới lời thề.
Abhishek Kambli, một cựu quan chức Bộ Tư pháp hiện đang đại diện cho cựu cố vấn của Trump, Peter Navarro, trong vụ kiện khinh thường Quốc hội, nói với Fox News Digital rằng vấn đề này đặt ra một câu hỏi pháp lý mới về việc liệu Fauci có thể viện dẫn Tu chính án thứ năm hay không.
"Rõ ràng, nếu ông ta nói sự thật, thì ông ta sẽ được bảo vệ bởi lệnh ân xá toàn diện đó, vì những hành vi trong quá khứ mà ông ta tiết lộ cho thấy ông ta hoàn toàn không bị trừng phạt," Kambli nói với Fox News Digital.
Kambli đặt câu hỏi liệu quyền im lặng theo Tu chính án thứ năm có được áp dụng đúng cách hay không nếu lời khai trung thực không còn có thể khiến Fauci bị truy tố vì hành vi vi phạm.
"Lý thuyết của ông ấy là đây là một cuộc săn phù thủy và họ đang tìm kiếm những cái bẫy về tội khai man để buộc tội ông ấy, vì vậy ông ấy cần viện dẫn Tu chính án thứ năm," Kambli nói.
Nhưng Kambli cho rằng lập luận này sẽ khó duy trì hơn nếu các nhà lập pháp đặt ra những câu hỏi thực tế thẳng thắn.
"Tôi nghĩ điều đó hơi có vấn đề," Kambli nói về việc Fauci viện dẫn Tu chính án thứ năm đối với những câu hỏi về kiến thức thông thường như hôm nay là ngày nào trong tuần.
"Nếu đó chỉ là những câu hỏi về sự thật mà ông ta đáng lẽ phải biết câu trả lời, thì khó có thể thấy ông ta rơi vào bẫy khai man như thế nào nếu ông ta chỉ nói sự thật, bởi vì tội khai man cũng đòi hỏi người đó phải cố ý đưa ra lời khai sai sự thật," Kambli nói. "Nếu ông ta nhớ nhầm, đó chỉ là một sai sót vô ý mà thông thường sẽ không dẫn đến cáo buộc khai man."
Kambli cho biết luật liên bang phân biệt giữa những nhân chứng phớt lờ trát triệu tập của Quốc hội và những người xuất hiện trước Quốc hội nhưng từ chối trả lời câu hỏi. Trong trường hợp sau, ông nói, các công tố viên thường không cần phải chứng minh nhân chứng cố ý vi phạm pháp luật. Thay vào đó, câu hỏi trọng tâm là liệu nhân chứng có cơ sở pháp lý hợp lệ để từ chối trả lời hay không, chẳng hạn như một tuyên bố chính đáng theo Tu chính án thứ năm.
"Vấn đề là [nhân chứng] đã được bảo vệ nếu anh ta nói sự thật, và chỉ khi anh ta cố tình nói dối về điều gì đó quan trọng thì anh ta mới có thể bị buộc tội," Kambli nói. "Vì vậy, vấn đề đặt ra là liệu Thượng viện có thể chuyển vụ việc cho Bộ Tư pháp dựa trên điều đó hay không."
Giáo sư luật Jonathan Turley của Đại học George Washington cho biết các vấn đề pháp lý xung quanh lời khai của Fauci phức tạp hơn nhiều so với những gì cả hai phía nêu ra.
"Rủi ro duy nhất mà ông ấy phải đối mặt sẽ đến từ bất kỳ lời khai sai sự thật nào mà ông ấy đưa ra trong phiên điều trần khi trả lời những câu hỏi này," Turley nói với Fox News Digital. "Điều đó có thể sẽ được coi là đủ, đặc biệt là vì một số câu hỏi có thể liên quan đến những lời khai và hành vi sau khi được ân xá."
Turley cũng chỉ ra quyết định của Fauci khi đưa ra tuyên bố mở đầu trước khi viện dẫn Tu chính án thứ năm, cho rằng điều đó có thể làm nảy sinh thêm những câu hỏi pháp lý khác.
"Cũng có những câu hỏi liên quan đến thời gian ông ấy được ân xá cũng như quyết định đưa ra lời phát biểu mở đầu trước khi cầu nguyện. Đó có thể là căn cứ để buộc tội khinh thường tòa án. Điều này sẽ làm nảy sinh những vấn đề mới, mặc dù đã có tiền lệ từ vụ Lois Lerner," Turley nói.
Ông Turley đang đề cập đến cựu quan chức Sở Thuế vụ (IRS) Lois Lerner, người đã tuyên bố vô tội trong một tuyên bố mở đầu tự nguyện trước khi viện dẫn Tu chính án thứ năm trong một phiên điều trần của Quốc hội năm 2013. Các nghị sĩ Cộng hòa tại Hạ viện lập luận rằng bà Lerner đã từ bỏ quyền viện dẫn Tu chính án thứ năm khi đưa ra những tuyên bố về chính vấn đề đang bị điều tra. Mặc dù Hạ viện đã tuyên bố bà Lerner phạm tội khinh thường Quốc hội, Bộ Tư pháp sau đó đã từ chối truy tố bà về tội khinh thường Quốc hội hình sự.
Tuy nhiên, Hans von Spakovsky, một chuyên gia pháp lý cấp cao tại tổ chức Advancing American Freedom, lập luận rằng lập trường của Paul mạnh mẽ hơn lập trường của Fauci.
Ông ta không thể bị chính phủ liên bang truy tố về bất kỳ hành động nào ông ta đã thực hiện trong thời gian được ân xá," ông von Spakovsky nói. "Tuy nhiên, nếu ông ta khai man khi tuyên thệ tại phiên điều trần hôm nay về bất kỳ hành động nào trong số những hành động trước đó, ông ta có thể bị truy tố về tội khai man."
Trong khi ông von Spakovsky thừa nhận rằng lệnh ân xá của Biden dành cho Fauci chỉ bao gồm các cáo buộc liên bang, nó không bảo vệ Fauci khỏi các cáo buộc cấp tiểu bang. Nhưng ông lưu ý rằng chưa có tiểu bang nào cáo buộc Fauci vi phạm luật tiểu bang, ít nhất là cho đến nay. Hôm thứ Tư, Tổng chưởng lý Florida James Uthmeier đã tuyên bố mở cuộc điều tra cấp tiểu bang đối với Fauci, sau lời khai của ông tại Quốc hội.
"Khả năng khởi tố ở cấp tiểu bang gần như không tồn tại vì các tiểu bang nói chung không thể truy tố các quan chức liên bang hành động trong phạm vi nhiệm vụ của họ, và Fauci sẽ lập luận rằng mọi việc ông ấy làm liên quan đến COVID đều được thực hiện trong vai trò chính thức của ông ấy với tư cách là người đứng đầu NIAID," von Spakovsky nói với Fox News Digital.
"Lý do duy nhất khiến ông ta viện dẫn Tu chính án thứ năm là vì ông ta không muốn thừa nhận, dựa trên nhật ký cá nhân của mình , rằng ông ta đã nhiều lần nói dối công chúng và Quốc hội khi còn là người đứng đầu NIAID," von Spakovsky nói.
Nếu nghị quyết về tội coi thường Thượng viện của Paul được ủy ban thông qua, nó sẽ được chuyển đến toàn thể Thượng viện, nhưng cần phải vượt qua rào cản 60 phiếu để được thông qua.
https://www.foxnews.com/politics/can-fauci-hide-behind-fifth-game-changing-biden-pardon-may-not-provide-complete-cover-experts-say
NVV