NVV blog

 2026-09-20  

Trump giành thắng lợi tại Greenland   
Thỏa thuận của ông sẽ đảm bảo an ninh cho vùng Bắc Cực ngay cả khi vùng lãnh thổ này giành độc lập khỏi Đan Mạch.

(Alexander B. Gray, WSJ, 20/9/2026)

Thỏa thuận với Đan Mạch mà Tổng thống Trump công bố nhằm đảm bảo quyền tiếp cận vĩnh viễn của Mỹ đối với Greenland đã chấm dứt những tranh cãi kéo dài gần hai năm qua về sự quan tâm của Mỹ đối với hòn đảo lớn nhất thế giới này. Quan trọng hơn, thỏa thuận này giải quyết một thách thức an ninh đã đeo đẳng các đời tổng thống Mỹ kể từ thập niên 1860, đồng thời củng cố vị thế của Mỹ và châu Âu tại Bắc Cực trước những tham vọng của Nga và Trung Quốc.

Mặc dù cần thêm thông tin chi tiết, nhưng những nội dung chính trong thỏa thuận hôm thứ Sáu giữa Mỹ, Đan Mạch và Greenland đã giải quyết được các vấn đề an ninh cấp thiết nhất. Bằng cách đảm bảo quyền tiếp cận quân sự vĩnh viễn của Mỹ tại Greenland, mở rộng sự hiện diện quân sự của Mỹ trên đảo và hạn chế khả năng tiếp cận về mặt quân sự cũng như kinh tế của các quốc gia khác đối với Greenland, Washington đã đạt được các mục tiêu mà ông Trump đề ra khi ông kêu gọi mua lại hòn đảo này. Ông Trump đã phát huy và hoàn thiện những nỗ lực của các đời tổng thống tiền nhiệm – từ Andrew Johnson đến Harry S. Truman – những người từng tìm cách củng cố vị thế an ninh của Mỹ ở vùng Cực Bắc trước các cường quốc đối địch trong thời đại của họ.

Trước khi có thỏa thuận của ông Trump, điểm yếu rõ rệt trong vị thế chiến lược của Mỹ nằm ở tính khả thi lâu dài của Hiệp định Quốc phòng Greenland năm 1951 giữa Mỹ và Đan Mạch, cũng như việc thiếu sự đồng thuận từ chính Greenland. Trong bối cảnh Thủ tướng Greenland từng bày tỏ mong muốn độc lập khỏi Đan Mạch ngay trong năm ngoái, hiệp định quy định quyền tiếp cận quân sự của Mỹ – vốn chỉ được đàm phán với chính quyền cai trị thuộc địa – đã không còn là cơ sở vững chắc để giải quyết các mối lo ngại về an ninh của Mỹ tại Bắc Đại Tây Dương. Thỏa thuận mới của ông Trump, được đàm phán với cả phía Đan Mạch và chính người dân Greenland, đã quy định rõ ràng về việc duy trì quyền tiếp cận quân sự của Mỹ ngay cả khi Greenland giành được độc lập trong tương lai.

Thỏa thuận mới cũng giải quyết mối lo ngại của Mỹ về việc hạn chế các quốc gia khác tiếp cận quân sự và đầu tư vào các lĩnh vực kinh tế nhạy cảm tại Greenland. "Quyền từ chối" là một đặc điểm then chốt trong các Hiệp ước Liên kết Tự do mà Hoa Kỳ duy trì với các quốc gia Thái Bình Dương gồm Micronesia, Palau và Quần đảo Marshall; các hiệp ước này từng được xem xét như một mô hình tiềm năng áp dụng cho Greenland. Theo thỏa thuận của ông Trump, Hoa Kỳ sẽ có quyền sử dụng một dạng thức của công cụ ngoại giao này đối với các lĩnh vực nhạy cảm, thông qua cơ chế tham vấn với Đan Mạch. Trong bối cảnh Trung Quốc và Nga ngày càng quan tâm đến khu vực Bắc Cực, việc đảm bảo có sự tham vấn về sự can dự của các đối thủ tại Greenland là điều vô cùng cần thiết.

Cuối cùng, ông Trump dường như quyết tâm khắc phục sự thiếu sót của các đời tổng thống tiền nhiệm trong việc duy trì sự hiện diện mạnh mẽ của Hoa Kỳ tại Greenland – vốn đã suy giảm kể từ thời Chiến tranh Lạnh. Tổng thống đã bày tỏ mong muốn mở rộng sự hiện diện quân sự của Hoa Kỳ tại Greenland, bao gồm việc thiết lập các căn cứ mới và triển khai các thành phần của hệ thống phòng thủ tên lửa Golden Dome. Ông Trump nên tận dụng các thỏa thuận hiện có cũng như các thỏa thuận mới với Đan Mạch và Greenland để thiết lập một sự hiện diện hải quân thực sự của Hoa Kỳ trên hòn đảo này; động thái này vừa nhằm tạo dựng căn cứ tại Bắc Cực cho tương lai, vừa để tuần tra khu vực "Khe hở Greenland-Iceland-Anh" (GIUK Gap) – tuyến đường ngăn cách châu Âu với Bắc Mỹ và cũng là lộ trình chính mà tàu ngầm Nga sử dụng để tiếp cận Bờ Đông Hoa Kỳ.

Chính quyền Trump đã có bước đi sáng suốt khi gắn kết an ninh của Greenland với vị thế chiến lược rộng lớn hơn của Hoa Kỳ tại Tây Bán cầu và khu vực Bắc Đại Tây Dương. Thỏa thuận mới này giúp củng cố vị thế chiến lược của Washington cũng như các đối tác châu Âu – những bên sẽ hưởng lợi từ việc sườn phía bắc được tăng cường sức mạnh. Hiệp định này không chỉ mang lại sự an toàn hơn cho Hoa Kỳ và các đối tác, mà còn gửi đi thông điệp rõ ràng tới Trung Quốc và Nga rằng Mỹ cùng các đối tác tại Bắc Cực sẽ sát cánh bên nhau để đối phó với những hành vi tác hại của họ tại một trong những khu vực năng động nhất thế giới.

https://www.wsj.com/opinion/trump-scores-a-win-in-greenland-805e804c?st=LzAnCd

Ông Gray hiện là nghiên cứu viên cấp cao không thường trú tại Hội đồng Đại Tây Dương (The Atlantic Council). Ông từng giữ chức Phó Trợ lý Tổng thống kiêm Chánh Văn phòng Hội đồng An ninh Quốc gia Tòa Bạch Ốc trong giai đoạn 2019–2021.

NVV dịch