2026-09-22  

Tổng thống Trump đặt di sản lên trên chính trị giữa nhiệm kỳ trong bài phát biểu tại Liên Hợp Quốc.
Tổng thống coi chính sách đối ngoại mạnh mẽ là một phần cốt lõi trong di sản của mình, ngay cả khi điều đó đang làm phức tạp triển vọng của đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử sắp tới.


(Philip Wegmann, WSJ, 22/9/2026)

Trong nhiều tuần qua, Tổng thống Trump đã lặp đi lặp lại cùng một thông điệp nhằm thúc đẩy những người ủng hộ ông đi bỏ phiếu vào tháng 11: Hãy coi như tôi đang tranh cử.

Nhưng tại New York hôm thứ Ba, tổng thống đã đưa ra một đánh giá khác.

“Đảng Cộng hòa đang tranh cử – và tôi sẽ giúp họ. Nhưng tôi thì không tranh cử,” Trump nói với các nhà lãnh đạo thế giới tại Liên Hợp Quốc. Ông nói rằng cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ sẽ không ảnh hưởng đến cách tiếp cận của ông đối với cuộc chiến ở Iran: “Nó thậm chí không hề xuất hiện trong tâm trí tôi.”

Một số đảng viên Cộng hòa lại mong muốn điều đó.

Chưa đầy sáu tuần trước cuộc bầu cử, cuộc chiến đã trở thành một trong những điểm yếu lớn nhất của đảng Cộng hòa. Cuộc xung đột kéo dài không hồi kết đã gây ra cú sốc năng lượng, dẫn đến giá xăng tăng mạnh và giá dầu diesel lên mức cao kỷ lục. Ngược lại, cử tri đã thể hiện sự thất vọng của họ đối với tổng thống và các thành viên trong đảng của ông đang tranh cử.

Tại Liên Hợp Quốc hôm thứ Ba, Trump dường như không lo ngại về những hậu quả chính trị từ những tuyên bố của mình. Tổng thống đã đẩy mạnh chương trình nghị sự ngoại giao mạnh mẽ của mình, coi các hoạt động can thiệp trên nhiều châu lục là trọng tâm trong nhiệm kỳ thứ hai và di sản sau khi rời Tòa Bạch Ốc của ông.

Ông Trump lập luận rằng nhiệm vụ quan trọng nhất của ông là ngăn chặn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân. Ông cho rằng hậu quả chính trị chỉ là cái giá nhỏ phải trả.

Trong bài phát biểu dài khoảng 35 phút, ông Trump cũng nêu lên viễn cảnh leo thang chiến tranh, một động thái có thể gây ra bất ổn toàn cầu hơn nữa và giá cả cao hơn.

Ông đe dọa sẽ tiêu diệt Iran, đặt câu hỏi liệu nên thỏa thuận với chế độ này hay “đẩy họ xuống địa ngục không có cơ hội sống sót”. Ông không đưa ra câu trả lời, để lại câu hỏi đó lơ lửng trong những tuần cuối cùng của mùa tranh cử khi các ứng cử viên đảng Cộng hòa đang phải đối mặt với những câu hỏi gay gắt từ cử tri về chiến tranh và hậu quả của nó.

Bài phát biểu hôm thứ Ba đã khép lại vài ngày đầy biến động đối với tổng thống, người ngày càng chỉ trích báo chí vì những tin tức mà ông không thích. Ông đã cấm CNN, MS NOW và Politico vào Tòa Bạch Ốc, dẫn đến một vụ kiện và khiến các đài truyền hình phải tạm ngừng một số chương trình đưa tin về ông. Tổng thống đã đưa ra các lập trường chính sách về các vấn đề như trí tuệ nhân tạo và nhập cư mà một số ứng cử viên đảng Cộng hòa trong các cuộc đua sít sao đã phải tránh xa trong những ngày gần đây.

Khi được hỏi về những báo cáo cho rằng sự nhiệt tình của đảng Cộng hòa đang giảm sút sau cuộc chiến tranh Iran, Phó Tổng thống JD Vance nói với các phóng viên tại Tòa Bạch Ốc rằng ông chưa “thấy điều các bạn đang nói đến”. Thay vào đó, Vance cho biết ông đã gặp những cử tri trong các chuyến đi của mình, những người “rất hào hứng với những gì chúng tôi đã làm và thẳng thắn mà nói, họ không muốn trao quyền kiểm soát Washington, D.C., cho đảng Dân chủ cực tả”.

Tuần này, một số đảng viên Cộng hòa đang đối mặt với các cuộc đua sít sao đã bày tỏ lo ngại về ảnh hưởng của cuộc chiến đối với giá năng lượng. Dân biểu Ashley Hinson (đảng Cộng hòa, Iowa), người đang tranh cử vào ghế Thượng nghị sĩ còn trống ở bang này, đã kêu gọi chính quyền Trump tạm dừng xuất khẩu dầu diesel nhằm giảm giá, lập luận rằng người dân Iowa “không nên phải trả tiền xăng hay tiền thanh toán cho cuộc chiến ở Iran”. Hinson đã bỏ qua một buổi vận động tranh cử của Vance tuần trước tại Council Bluffs, Iowa.

Cựu dân biểu đảng Cộng hòa Mike Rogers, người đang tranh cử vào Thượng viện ở Michigan, cũng kêu gọi tạm dừng xuất khẩu dầu diesel. “Chiến tranh ở Iran cần phải kết thúc để giảm chi phí,” ông nói. Hôm thứ Ba, Trump nói với các phóng viên rằng ông đang cân nhắc việc tạm dừng chiến tranh.

Dân biểu Tom Tiffany, ứng cử viên đảng Cộng hòa cho chức thống đốc bang Wisconsin, hôm thứ Ba cho biết, “Tôi tin rằng chúng ta nên rút khỏi Iran, đã đến lúc phải tiến lên phía trước.”

Tổng thống, người trở lại Tòa Bạch Ốc một phần nhờ lời hứa không gây ra bất kỳ cuộc chiến tranh mới nào, dường như đã đặt nền móng cho một cuộc xung đột khác trong bài phát biểu trước Liên Hợp Quốc. Trump dự đoán rằng chính phủ cộng sản ở Cuba sẽ sụp đổ, đồng thời nói thêm rằng chính quyền của ông đang “tìm kiếm một sự thay đổi cơ bản trong tình hình ở Cuba.”

“Tổng thống Trump là nhà lãnh đạo không thể bàn cãi, người truyền đạt thông điệp tốt nhất và là người tạo động lực vô song cho Đảng Cộng hòa, và ông ấy cam kết duy trì đa số của Đảng Cộng hòa trong Quốc hội,” phát ngôn viên Tòa Bạch Ốc Davis Ingle cho biết, mô tả những bình luận của tổng thống về Cuba và Iran như một phản ánh cam kết của tổng thống “trong việc giải quyết các mối đe dọa an ninh quốc gia.”

“Sự lựa chọn chưa bao giờ rõ ràng hơn: tiếp tục theo đuổi chương trình nghị sự thắng lợi, hợp lý của Tổng thống Trump hay các chính sách tự do cực đoan và sự cản trở của Đảng Dân chủ,” Ingle nói thêm.

Với mục tiêu xây dựng di sản, Trump đã bày tỏ sự thất vọng sâu sắc với các phụ tá rằng ông không nhận được nhiều lời khen ngợi hơn cho các hành động trong nhiệm kỳ thứ hai của mình trên cả mặt trận đối ngoại và đối nội. Một quan chức cấp cao trong chính quyền cho biết Trump gần đây đã phàn nàn rằng các nhân vật nổi tiếng ở Washington đã không công khai cảm ơn ông vì đã cố gắng cải tổ Trung tâm Kennedy, một trong số các dự án ở thủ đô quốc gia mà ông đã tập trung vào.

Ông Trump cũng kiên định với sự ủng hộ của mình đối với trí tuệ nhân tạo đang phát triển nhanh chóng, bác bỏ những lời kêu gọi về việc điều chỉnh toàn cầu đối với công nghệ mới nổi này và nói với các nhà lãnh đạo thế giới tại Liên Hợp Quốc hôm thứ Ba rằng, “Tôi sẽ không kìm hãm sự phát triển của một thứ sẽ còn lớn hơn cả cuộc cách mạng công nghiệp.” Ông tuyên bố sẽ đổi tên AI thành “siêu trí tuệ.”

“Việc sử dụng từ nhân tạo khiến trí tuệ… nghe có vẻ giả tạo nhưng nó không phải là giả tạo. Nó thực sự tuyệt vời,” ông nói.

Trong các cuộc thăm dò, nhiều cử tri đã bày tỏ lo ngại về AI, ngay cả khi họ nhìn thấy tiềm năng trong công nghệ này. Và hầu hết người Mỹ đều phản đối việc xây dựng các trung tâm dữ liệu cung cấp năng lượng cho AI trong cộng đồng của họ. Ông Trump đã chế giễu những người phản đối các trung tâm dữ liệu.

Các cố vấn cấp cao đã dành nhiều tháng để thúc giục ông Trump chuyển sự chú ý của mình từ các sáng kiến ​​truyền thống, chẳng hạn như các dự án xây dựng xung quanh thủ đô, sang các vấn đề quan trọng hàng đầu đối với cử tri, chẳng hạn như nền kinh tế. Mặc dù tổng thống đã xuất hiện thường xuyên hơn trên các chiến dịch tranh cử, nhưng việc xây dựng vẫn nằm trong tâm trí ông.

Trong cuộc gặp với Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky bên lề hội nghị thượng đỉnh Liên Hợp Quốc hôm thứ Ba, ông Trump than thở rằng dự án tái thiết Tòa Bạch Ốc mà ông tâm huyết nhất sẽ không hoàn thành trước chuyến thăm tiếp theo của nhà lãnh đạo này.

Ngồi cạnh nhà lãnh đạo thời chiến, ông Trump nói, “Ước gì chúng ta có phòng khiêu vũ.”

https://www.wsj.com/politics/elections/trump-puts-legacy-ahead-of-midterm-politics-in-speech-at-u-n-a3523188?st=av5hj5
 

NVV dịch