2026-06-24
Những người theo chủ nghĩa xã hội dân chủ đang chuẩn bị cho năm 2028
Nhóm này đang yêu cầu các thành viên trên khắp 250 chi nhánh cân nhắc xem họ muốn ủng hộ ai trong cuộc bầu cử tổng thống sắp tới và tại sao, theo một kế hoạch được chia sẻ lần đầu với POLITICO.
(William Steakin, Politico, 24/06/2026)
Những người theo chủ nghĩa xã hội dân chủ vừa gây ra một cơn địa chấn chính trị. Giờ đây, họ đang nhắm đến năm 2028.
Sau những chiến thắng vang dội trên khắp thành phố New York, cho thấy sức mạnh ngày càng tăng của cánh tả tiến bộ chống lại giới cầm quyền trong Đảng Dân chủ, các lãnh đạo của Tổ chức Xã hội chủ nghĩa Dân chủ Hoa Kỳ (DSA), háo hức tận dụng đà thắng lợi, đã bắt đầu lên kế hoạch cho bước đi tiếp theo: bảo đảm một người trong số họ sẽ có mặt trên sân khấu sơ bộ tranh cử tổng thống, bất kể đảng có muốn hay không.
“Những gì DSA đại diện là sự tương phản thực sự với những người Dân chủ đã vận động tranh cử dựa vì sợ hãi, trong vài cuộc bầu cử gần đây,” đồng chủ tịch quốc gia của DSA, Megan Romer, nói. “Bạn không thể tranh cử vì sợ hãi. Bạn phải đưa ra một giải pháp thay thế. Và điều thực sự quan trọng là chúng ta phải tham gia vào cuộc đối thoại đó vào năm 2028. Điều quan trọng là chúng ta phải có người nói những điều hợp lý.”
Quá trình tìm kiếm của họ đã bắt đầu. Mùa hè này, DSA đang gửi các cuộc khảo sát đến tất cả 250 chi nhánh của mình, yêu cầu các thành viên cân nhắc xem họ muốn ủng hộ ai và tại sao, và gửi lại kết quả cho ban lãnh đạo quốc gia trước ngày 15 tháng 9, chi tiết mà nhóm này lần đầu tiên chia sẻ với POLITICO. DSA dự kiến sẽ nhận được một chồng hồ sơ dài từ 20 đến 40 trang từ các chi nhánh trên khắp cả nước, nêu ý kiến về việc ai nên mang ngọn cờ xã hội chủ nghĩa dân chủ vào năm 2028.
Tổ chức này dự định tổ chức các cuộc thảo luận trên toàn quốc, bao gồm cả với các nhà lãnh đạo như Thị trưởng New York Zohran Mamdani và Thượng nghị sĩ Bernie Sanders (độc lập - Vermont), người 84 tuổi và không dự kiến tranh cử vào năm 2028, với một cuộc bỏ phiếu chính thức dự trù tại đại hội năm 2027 của nhóm vào năm tới — mặc dù các nhà lãnh đạo cho biết họ có thể tiến hành nhanh hơn nếu thời gian biểu bầu cử sơ bộ yêu cầu.
“Chúng tôi sẽ dành hàng triệu giờ để gõ cửa vận động tranh cử cho năm 2028 — vì vậy khi chúng tôi quyết định thực sự đề cử ai đó, mọi người phải cảm thấy rằng họ đã có tiếng nói,” Romer nói.
Các ứng cử viên được Mamdani hậu thuẫn đã giành chiến thắng áp đảo trong ba cuộc bầu cử sơ bộ quốc hội tại New York được theo dõi sát sao hôm thứ Ba, với Claire Valdez, Brad Lander và Darializa Avila Chevalier đều đánh bại các đối thủ có khuynh hướng chính trị truyền thống hơn — bao gồm cả hai dân biểu đương nhiệm. Đây là một màn thể hiện sức mạnh lớn của bộ máy chính trị của Mamdani, và là bằng chứng mới nhất về sức mạnh ngày càng tăng của phe cánh tả hướng tới năm 2028. “Họ hỏi, ‘Bạn muốn ai tranh cử vào năm 2028?’ Rồi họ hỏi, ‘Cuộc đua năm 2028 bắt đầu khi nào?’ Nó bắt đầu ngay bây giờ. Nó bắt đầu vào thứ Ba,” Mamdani nói tại một cuộc mít tinh ở Brooklyn tuần trước.
Vấn đề lớn nhất mà nhóm này quan tâm, tất nhiên, là nữ dân biểu Alexandria Ocasio-Cortez.
Nữ dân biểu đại diện tiểu bang New York này vẫn chưa cho biết liệu bà có tranh cử tổng thống vào năm 2028 hay không — và từng có tin đồn rằng bà quan tâm đến việc tranh cử vào ghế thượng nghị sĩ hiện do Lãnh đạo Thiểu số Thượng viện Chuck Schumer nắm giữ. Tên tuổi của bà luôn xuất hiện trong mọi cuộc thảo luận nghiêm túc của các lãnh đạo DSA về cuộc đua này. Tuy nhiên, bà Romer khẳng định rõ rằng một trong những người theo chủ nghĩa xã hội dân chủ nổi tiếng nhất đất nước này cũng sẽ phải trải qua quy trình tương tự như bất kỳ ứng cử viên nào khác, chứ không phải nghiễm nhiên được tổ chức này ủng hộ.
"Bà ấy sẽ phải thuyết phục mọi người về chiến dịch của mình và lý do tại sao DSA nên dốc sức ủng hộ nó," bà nói, đồng thời lưu ý rằng điều đó đồng nghĩa với việc phải tiếp cận khoảng 110.000 thành viên thuộc 250 chi hội của tổ chức. "Chúng tôi không đóng vai trò 'người định đoạt ngôi vương' (kingmakers)."
Mối quan hệ giữa DSA và Ocasio-Cortez đôi khi khá phức tạp. Sau khi ủng hộ chiến dịch tranh cử đầy bất ngờ của bà vào năm 2018, vào năm 2024, tổ chức DSA cấp quốc gia đã tạm thời đặt điều kiện cho việc tiếp tục ủng hộ bà tái đắc cử, dựa trên một số yêu cầu về quan điểm của bà đối với vấn đề Israel. Động thái này đã bộc lộ sự rạn nứt với chi hội NYC-DSA (tại New York), vốn đã ủng hộ bà và yêu cầu các lãnh đạo cấp quốc gia rút lại sự ủng hộ có điều kiện đó.
Khi được hỏi thẳng liệu DSA có muốn Ocasio-Cortez tranh cử hay không, bà Romer tỏ ra thận trọng, không muốn đưa ra kết luận thay cho các thành viên cơ sở khi chưa biết rõ ý kiến ủng hộ hay phản đối của họ.
"Nếu kết quả cho thấy mọi chi hội đều đồng lòng kiểu như 'Chúng tôi muốn AOC, chúng tôi muốn AOC' — thì đó là điều có thể nảy sinh từ quy trình này," bà nói. "Và nếu đó là ý kiến áp đảo, thì có thể chúng tôi sẽ quyết định làm theo hướng đó. Chúng tôi muốn tham gia ngay từ giai đoạn đầu. Sẽ thật tuyệt vời nếu được góp mặt trong một chiến dịch ngay từ ngày đầu tiên."
Và rồi còn có trường hợp của Mamdani.
Vị chính khách này đã vươn mình từ một người hoàn toàn vô danh trở thành một trong những nhân vật cấp tiến nổi tiếng và có ảnh hưởng nhất cả nước, giúp nâng cao vị thế chính trị của chủ nghĩa xã hội dân chủ theo cách chưa từng thấy kể từ khi Ocasio-Cortez nổi lên, và có lẽ là kể từ chiến dịch tranh cử tổng thống đầu tiên của Sanders. Tuy nhiên, Mamdani không sinh ra tại Hoa Kỳ, khiến ông không đủ điều kiện tranh cử tổng thống theo quy định của Hiến pháp. “Một số người kiểu như: cứ để ông ấy ra tranh cử đi — cứ tạo ra một cuộc khủng hoảng hiến pháp xem sao,” Romer nói, mô tả đó như một câu chuyện đùa vui, mặc dù bà “không chắc là mọi người hoàn toàn chỉ đang đùa.”
Những chiến thắng hôm thứ Ba tại New York là sự kiện mới nhất trong chuỗi thắng lợi của DSA trên khắp cả nước, bao gồm chiến thắng của Chris Rabb trong cuộc bầu cử sơ bộ tại Khu vực bầu cử số 3 (ở Philadephia, tiểu bang Pennsylvania), cũng như các cuộc đua vào ghế thị trưởng ở Washington, D.C. tuần trước và Seattle vào mùa thu năm ngoái.
Tổ chức này đang hậu thuẫn Melat Kiros — một ứng cử viên lần đầu tranh cử, đối đầu với dân biểu đương nhiệm đã tại vị 30 năm là Diana DeGette tại Colorado vào tuần tới — cũng như Oliver Larkin ở Florida và cựu dân biểu Cori Bush trong nỗ lực giành lại ghế tại Quốc hội đại diện cho Missouri mà bà đã để mất ở kỳ bầu cử trước. Lịch trình bầu cử sơ bộ dày đặc này phản ánh quyết tâm mạnh mẽ của DSA trong việc mở rộng tầm ảnh hưởng hướng tới năm 2028.
“Quy mô của những gì vừa diễn ra tại New York thực sự mang tính lịch sử,” Bhaskar Sunkara, cựu phó chủ tịch DSA kiêm chủ tịch tạp chí *The Nation*, nhận định. “Trên bình diện quốc gia, đây là cú hích lớn cho phong trào xã hội chủ nghĩa dân chủ. Phe cánh tả truyền thống đã trở nên rỗng tuếch — DSA đã chứng tỏ mình là lực lượng thực sự duy nhất còn khả năng huy động quần chúng tại cơ sở.”
Tuy nhiên, Sunkara cũng lưu ý rằng phong trào này vẫn còn nhiều vấn đề cần giải quyết trước thềm năm 2028, đặc biệt là nếu muốn lan tỏa đà phát triển này ra ngoài các thành trì đô thị vốn nghiêng hẳn về cánh tả của DSA. Các đảng viên Dân chủ ôn hòa từ lâu đã lập luận rằng các ứng cử viên theo khuynh hướng xã hội chủ nghĩa dân chủ là một bất lợi tại những khu vực bầu cử cạnh tranh gay gắt; họ bị coi là quá thiên tả để có thể thu hút nhóm cử tri mà đảng cần chinh phục tại các khu vực bầu cử "màu tím" và các tiểu bang nghiêng về phe Cộng hòa.
“Bản đồ chính trị toàn quốc bao gồm cả những khu vực bầu cử nghiêng hẳn về màu đỏ đậm (Cộng Hòa) và các vùng nông thôn, nơi phe cánh tả vẫn cần tìm cách tiếp cận cử tri thuộc tầng lớp lao động và cạnh tranh hiệu quả,” Sunkara nhận định. “Việc có các nền tảng chính sách cấp quốc gia thông qua nhiều dân biểu tại Quốc hội cũng là một bước khởi đầu cho nỗ lực đó.”
Các lãnh đạo của DSA cho rằng thành quả hiện tại của tổ chức là kết quả của quá trình nỗ lực suốt nhiều năm — diễn ra sau những giai đoạn đầy biến động: từ cột mốc đáng nhớ là sự trỗi dậy của nhóm “The Squad” vào năm 2018, cho đến những năm tháng chật vật với nhiều trở ngại — bao gồm đại dịch làm tê liệt các hoạt động vận động trực tiếp, kỷ nguyên Biden mà Romer mô tả như một “gáo nước lạnh” dập tắt nhiệt huyết, và chiến dịch tranh cử năm 2024 của Kamala Harris — nơi những nỗ lực của DSA nhằm thúc đẩy ứng viên này theo hướng tả khuynh đã không được lắng nghe.
“Sức ảnh hưởng của nhóm ‘The Squad’ đã phần nào suy giảm,” Romer nói. “Năm 2022 thực sự là một năm vô cùng khó khăn đối với nền chính trị cánh tả.”
Chu kỳ bầu cử năm 2024 cũng chứng kiến thất bại của cả Bush và Jamaal Bowman; ông Bowman đã bị đánh bại trong cuộc bầu cử sơ bộ tốn kém nhất lịch sử Hạ viện tính đến thời điểm đó, với nguồn lực tài chính khổng lồ chủ yếu đến từ AIPAC.
Giờ đây, cục diện dường như đang dần thay đổi theo chiều hướng tích cực.
Hướng tới năm 2028, phe xã hội chủ nghĩa trong Đảng Dân chủ muốn thúc đẩy một cuộc nhìn nhận lại nghiêm túc bên trong đảng — tổ chức mà họ cho rằng đã dành nhiều năm để quay lưng lại với chính cơ sở cử tri của mình, trong khi lại yêu cầu cử tri phải chấp nhận những giải pháp thỏa hiệp kém hiệu quả.
“Kịch bản lý tưởng nhất là giành được một loạt chiến thắng trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, qua đó buộc Đảng Dân chủ cấp quốc gia phải thay đổi cách tiếp cận đối với các vấn đề này, đồng thời gia tăng đáng kể sự hiện diện trong các cuộc bầu cử sơ bộ của đảng và hy vọng là cả trong cuộc đua vào Tòa Bạch Ốc,” Hasan Piker chia sẻ. Ông là một streamer tiến bộ nổi tiếng trên Twitch và là một trong những tiếng nói có ảnh hưởng nhất trong phong trào dân chủ xã hội chủ nghĩa, người từng tích cực vận động tại New York cho toàn bộ danh sách ứng viên của DSA.
Theo ông, những chiến thắng vào thứ Ba vừa qua là phương thức để kéo đảng về phía họ nhiều hơn, giúp đưa các quan điểm chính trị cánh tả triệt để trở thành xu hướng chủ đạo.
Về việc ai sẽ là người đại diện cho lý tưởng xã hội chủ nghĩa vào năm 2028, Piker vẫn đặt kỳ vọng vào Ocasio-Cortez. “Điều đó có thể thay đổi vì năm 2028 còn khá xa,” ông nói. “Nhưng đó là lựa chọn mà tôi đang hướng tới vào lúc này.”
https://www.politico.com/news/2026/06/24/democratic-socialists-new-york-2028-presidential-00973341
NVV