2026-06-15
Tin nóng: Nguồn tin cho biết giám đốc CIA nghi ngờ về ý định của Iran trong thỏa thuận này.
(Axios, 15/6/2026)
Giám đốc CIA John Ratcliffe đã nói với Tổng thống Trump và các quan chức cấp cao khác rằng bằng chứng do các cơ quan tình báo Mỹ thu thập được làm dấy lên những nghi ngờ nghiêm trọng về thiện chí của Iran trong việc đưa ra những nhượng bộ hạt nhân mà Mỹ đang tìm kiếm trong bất kỳ thỏa thuận cuối cùng nào, theo ba nguồn tin quen thuộc với các cuộc thảo luận đó.
Ratcliffe không phải là người duy nhất hoài nghi trong nhóm cố vấn hàng đầu của Trump. Trong các cuộc thảo luận nội bộ, Ngoại trưởng Marco Rubio và Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth đều bày tỏ lo ngại và đặt câu hỏi về bản ghi nhớ (MOU) được công bố hôm Chủ nhật, trong khi Phó Tổng thống Vance và các đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Jared Kushner lại ủng hộ nó, theo hai nguồn tin.
* Đã có một loạt các cuộc họp cấp cao về thỏa thuận giữa Trump và các cố vấn của ông trước khi thông báo hôm Chủ nhật được đưa ra.
- Trong các cuộc họp đó, Trump và nhóm của ông đã thảo luận về thông tin tình báo do một số cơ quan tình báo Mỹ thu thập được, cho thấy cách các quan chức Iran thảo luận về thỏa thuận với nhau không giống với những gì họ nói với các nhà trung gian và Mỹ, hai nguồn tin cho biết.
- Ratcliffe và Rubio nói rằng dựa trên thông tin tình báo đó, họ nghi ngờ về việc Iran sẽ đồng ý thực hiện các bước hạt nhân mà Mỹ đang tìm kiếm, theo hai nguồn tin.
- "Thông tin tình báo phản ánh rằng ý định của Iran không phù hợp với các cam kết của họ theo thỏa thuận," một nguồn tin cho biết.
Những gì họ đang nói: "Tổng thống Trump lắng nghe tất cả các ý kiến về bất kỳ vấn đề nào - nhưng mọi người đều hiểu rằng ông ấy là người đưa ra quyết định cuối cùng," một quan chức Tòa Bạch Ốc cho biết khi trả lời các câu hỏi cho bài báo này.
- "Bản ghi nhớ này đáp ứng tất cả các lằn ranh đỏ mà chính quyền đã nêu rõ từ lâu bằng cách đảm bảo rằng Iran không bao giờ có thể sở hữu vũ khí hạt nhân, họ không thể giữ uranium được làm giàu cao và họ không thể giữ nguồn cung cấp năng lượng của thế giới làm con tin," quan chức này nói thêm rằng Trump sẽ chỉ đồng ý với một thỏa thuận cuối cùng "tốt".
- CIA và Bộ Ngoại giao từ chối bình luận. Ngũ Giác Đài không phản hồi.
Các điều khoản hạt nhân trong bản ghi nhớ được ký hôm Chủ nhật phụ thuộc vào việc các bên đạt được một thỏa thuận hạt nhân chi tiết hơn trong vòng 60 ngày tới.
- Ông Vance, ông Witkoff và ông Kushner dự kiến sẽ gặp Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad-Bagher Ghalibaf và Ngoại trưởng Abbas Araghchi, cùng với các nhà trung gian hòa giải của Pakistan và Qatar, vào thứ Sáu để thảo luận về giai đoạn tiếp theo.
Toàn văn thỏa thuận ban đầu gồm 14 điểm vẫn chưa được công bố, nhưng một nguồn tin quen thuộc với văn bản này cho rằng Iran sẽ nhận được nhiều hơn những gì họ cho đi theo bản ghi nhớ — miễn là họ đồng ý ký một thỏa thuận hạt nhân đáp ứng các mục tiêu của Mỹ.
* Thỏa thuận này được thiết kế để gia hạn lệnh ngừng bắn và khởi động 60 ngày đàm phán, có thể được gia hạn bằng sự đồng thuận của cả hai bên.
- Trong bối cảnh các cuộc đàm phán đó, Iran nhắc lại cam kết trước đây của mình là sẽ không bao giờ sở hữu hoặc mua sắm vũ khí hạt nhân.
- Nguồn tin cho biết bản ghi nhớ (MOU) nêu rõ Mỹ và Iran cam kết "giải quyết việc xử lý lượng vật liệu uranium làm giàu dự trữ" và "thảo luận về vấn đề làm giàu uranium trong tương lai và các vấn đề khác được hai bên nhất trí liên quan đến nhu cầu hạt nhân của Iran dựa trên một khuôn khổ thỏa đáng được thống nhất trong thỏa thuận cuối cùng".
- Văn bản nêu rõ Iran sẽ duy trì hiện trạng chương trình hạt nhân của mình miễn là các cuộc đàm phán tiếp tục. Về phía mình, Mỹ sẽ không áp đặt các lệnh trừng phạt mới hoặc triển khai thêm quân đến khu vực.
- Nếu một thỏa thuận hạt nhân cuối cùng đạt được, trong vòng 30 ngày, Mỹ sẽ rút các lực lượng đã huy động cho cuộc chiến và chấm dứt tất cả các lệnh trừng phạt đối với Iran theo một lịch trình đã được thỏa thuận, theo mô tả của nguồn tin về văn bản này.
* Những người hoài nghi nội bộ về thỏa thuận cho rằng Iran khó có thể ký một thỏa thuận hạt nhân theo các điều khoản của Mỹ, và trong thời gian đó, Iran sẽ được hưởng lợi nhiều hơn Mỹ từ bản ghi nhớ này.
- Tuy nhiên, hai quan chức cấp cao của Mỹ khẳng định trong một cuộc họp báo với các phóng viên hôm thứ Hai rằng lợi ích đối với Iran đều phụ thuộc vào việc nước này thực hiện các bước đi có ý nghĩa.
- Một quan chức cấp cao của Mỹ cho biết Mỹ sẽ biết trong vòng hai đến ba tuần nữa liệu Iran có nghiêm túc về việc nhượng bộ hạt nhân hay không. Nếu không, quá trình này có thể dừng lại mà Iran không thu được nhiều lợi ích.
- "Tôi hơi lo ngại rằng quan điểm của Iran về thỏa thuận dường như khác với những gì nhóm đàm phán của Mỹ đang tuyên bố," Thượng nghị sĩ Lindsey Graham (Đảng Cộng hòa, Nam Carolina) nói với Axios, đồng thời kêu gọi công bố ngay lập tức văn kiện này.
* Mặc dù các khía cạnh hạt nhân có điều kiện, bản ghi nhớ kêu gọi mở lại eo biển Hormuz trong thời gian ngắn sắp tới.
- Bản ghi nhớ (MOU) quy định rằng "Iran sẽ nỗ lực hết sức để đảm bảo an toàn cho các tàu thương mại đi qua mà không thu phí trong 60 ngày", trong khi Mỹ sẽ dần dần dỡ bỏ lệnh phong tỏa sao cho hoàn toàn được dỡ bỏ trong vòng 30 ngày, theo nguồn tin thân cận với văn bản này.
- Bản ghi nhớ cũng nêu rõ Iran sẽ tiến hành đối thoại với Oman "để xác định việc quản lý và các dịch vụ hàng hải trong tương lai" tại eo biển, với sự tham gia của các quốc gia vùng Vịnh khác nhằm đạt được giải pháp "phù hợp với luật pháp quốc tế hiện hành và chủ quyền" của các quốc gia trong khu vực, nguồn tin cho biết.
- Truyền thông nhà nước Iran đã đưa tin về khả năng thu phí quá cảnh sau khi thời hạn 60 ngày kết thúc.
* Một trong những vấn đề gây tranh cãi nhất trong các cuộc đàm phán là việc giải phóng các khoản tiền và tài sản bị đóng băng của Iran.
- Bản ghi nhớ để lại nhiều khoảng trống cho việc giải thích khi nêu rõ rằng Mỹ "cam kết sẽ cung cấp đầy đủ [các khoản tiền] để sử dụng... sau khi thực hiện bản ghi nhớ này", theo nguồn tin thân cận.
- Các quan chức Mỹ cho biết đó sẽ là mô hình "trả tiền theo hiệu quả". Một quan chức cấp cao của Mỹ nói với các phóng viên rằng nếu Mỹ thấy những "cử chỉ" tích cực từ phía Iran, họ có thể sẽ giải ngân một số khoản tiền để đổi lại.
- Bản ghi nhớ cũng nêu rõ rằng bất kỳ thỏa thuận cuối cùng nào cũng sẽ bao gồm một "kế hoạch dứt khoát và được hai bên nhất trí" để thành lập một quỹ trị giá 300 tỷ đô la cho "tái thiết và phát triển kinh tế" của Iran, cũng như một cơ chế để thực hiện kế hoạch đó, nguồn tin cho biết.
- Những người ủng hộ thỏa thuận lập luận rằng đây là một đề xuất dài hạn và chỉ trở thành hiện thực nếu Iran giải tán chương trình hạt nhân của mình và trải qua những cải cách nội bộ đáng kể.
https://www.axios.com/2026/06/15/us-iran-deal-cia-director-ratcliffe
NVV