2026-06-07  

Đảng Dân chủ Hạ viện muốn năm 2029 là năm phán xét các quan chức chính quyền Trump.

(The Hill, 7/6/2026)



Từ lâu, đảng Dân chủ đã cáo buộc các thành viên cấp cao trong nhóm của Tổng thống Trump vi phạm pháp luật trên nhiều lĩnh vực, từ các cuộc truy quét người nhập cư gây chết người và các cuộc tấn công vào các tàu bị cáo buộc chở ma túy, đến việc tư lợi tài chính và nhắm mục tiêu vào các đối thủ chính trị của Trump để truy tố.

Bộ Tư pháp (DOJ) đã theo đuổi các vụ án đó chỉ vì những người trung thành với tổng thống kiểm soát cơ quan này. Trong nhiều trường hợp, họ nói, chính DOJ mới là thủ phạm.

Nhưng Trump sẽ không nắm quyền mãi mãi. Và trong khi Tòa án Tối cao đã ban quyền miễn trừ cho các tổng thống, bảo vệ Trump khỏi các vụ truy tố liên quan đến thời gian ông tại chức, thì sự miễn trừ này không mở rộng đến các quan chức khác trong chính quyền. Với suy nghĩ đó, đảng Dân chủ đang kêu gọi chính quyền tiếp theo, dù là Dân chủ hay Cộng hòa, tiến hành điều tra các quan chức của Trump - và truy tố họ trong trường hợp có bằng chứng phạm tội hình sự.

“Đây là cuộc cạnh tranh khốc liệt để xem ai là kẻ phạm tội hàng đầu,” Dân biểu Juan Vargas (D-Calif.) nói.

Dân biểu Jared Huffman (Đảng Dân chủ - California), người dự kiến ​​sẽ giữ chức Chủ tịch Ủy ban Tài nguyên Thiên nhiên Hạ viện nếu Hạ viện đổi phe trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11, đã cảnh báo không nên vội vàng kết luận về tội phạm của các quan chức dưới thời Trump.

“Trước khi chúng ta bắt đầu gọi điều gì đó là tội phạm hoặc sử dụng những thuật ngữ pháp lý thực sự có ý nghĩa rất quan trọng, chúng ta cần phải điều tra,” ông nói. “Chúng ta cần phải làm những gì mà Quốc hội đã từ chối làm trong 16 tháng qua.”

Nhưng ông cũng cảnh báo rằng Đảng Dân chủ không có ý định chờ đến khi tổng thống tiếp theo lên nắm quyền mới bắt đầu quá trình này. Đảng này có cơ hội tốt để giành lại quyền kiểm soát Hạ viện trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11. Sau đó, ông nói, các cuộc điều tra về Trump và các quan chức cấp cao của ông sẽ bắt đầu ngay lập tức.

“Chúng tôi sẽ không chờ đợi một chính quyền mới. Chúng tôi sẽ ngay lập tức chuyển sang chế độ giám sát và điều tra. Điều đó rất cấp bách,” Huffman nói. “Nhưng đó là một danh sách dài; chúng tôi sẽ rất bận rộn.”

Ý tưởng về việc có thể truy tố các quan chức dưới thời Trump sau khi ông rời nhiệm sở xuất phát từ chính cấp cao nhất trong giới lãnh đạo đảng Dân chủ, nơi Lãnh đạo phe thiểu số Hạ viện Hakeem Jeffries (New York) đã cảnh báo trong suốt gần một năm rằng các quan chức chính quyền không nên mong đợi sự khoan hồng từ các chính quyền tương lai nếu họ đã phạm tội khi đương chức.

“Điều duy nhất cần rõ ràng đối với tất cả những kẻ cực đoan, nịnh hót của đảng Cộng hòa, và những người đang tích cực tham nhũng, vi phạm pháp luật, hoặc tham gia vào các hoạt động ngoài vòng pháp luật, là thời hạn truy tố đối với bất kỳ tội phạm nào đang được thực hiện hiện nay là 5 năm,” Jeffries nói vào tháng 12.

“Nó sẽ kéo dài rất lâu sau khi chính quyền Trump kết thúc.”

Hỏi các thành viên đảng Dân chủ xem họ nghĩ quan chức nào xứng đáng bị xem xét về mặt pháp lý và danh sách sẽ rất dài, trải rộng khắp các cơ quan. Nhưng gần đầu danh sách là Bộ Tư pháp, nơi cựu Bộ trưởng Tư pháp Pam Bondi, quyền Bộ trưởng Tư pháp Todd Blanche và Giám đốc FBI Kash Patel đều bị cáo buộc “lạm dụng” các văn phòng của mình để theo đuổi các cuộc điều tra, và trong một số trường hợp, truy tố, các đối thủ chính trị của Trump chỉ vì mục đích trả thù.

Blanche cũng bị chỉ trích vì đã tạo ra một quỹ trị giá 1,8 tỷ đô la tiền thuế của người dân để thưởng cho những người ủng hộ Trump cảm thấy họ bị chính phủ liên bang nhắm mục tiêu một cách bất công. Và ông ta đã dàn xếp một thỏa thuận bất thường giữa Trump và Sở Thuế vụ (IRS) để bảo vệ tổng thống và gia đình ông khỏi các cuộc kiểm toán điều tra của cơ quan thu thuế. [Nói cho rõ: thỏa thuận không kiểm toán trong quá khứ, chứ không phải trong tương lai - The Hill và đảng DC không hiểu điểm này]

Dân biểu Ted Lieu (D-Calif.), phó chủ tịch nhóm nghị sĩ Dân chủ tại Hạ viện, cho biết hành vi của Blanche chắc chắn là phi đạo đức, và rất có thể là phạm tội. Trong cả hai trường hợp, một cuộc điều tra là cần thiết.

“Ông ta là người dàn dựng một thỏa thuận giả mạo giữa Sở Thuế vụ (IRS) và Bộ Tư pháp, thực chất là cùng một thực thể vì tất cả đều báo cáo cho Trump. Và sau đó ông ta là người dàn dựng quỹ đen 1,8 tỷ đô la này, và phải nhờ đến áp lực dư luận mới khiến Blanche rút lui,” Lieu nói. “Vậy việc đó có bất hợp pháp không? Tôi không biết. Có thể. Ai đó nên điều tra, bởi vì rõ ràng ông ta đang cố gắng lấy tiền mà ông ta không được phép lấy, và Quốc hội chưa bao giờ phê duyệt, bằng cách sử dụng một thỏa thuận giả mạo.” [Blanche đã rút lui thì phạm tội gì?]

Đây không phải là lần đầu tiên Lieu, một cựu luật sư của Không quân, nhắm vào một thành viên trong Nội các của Trump. Vào tháng 12, sau khi Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth ra lệnh sử dụng vũ lực gây chết người đối với các tàu buôn ma túy bị cáo buộc hoạt động ở vùng biển Caribbean — và một cuộc tấn công “bắn hai phát” nhắm vào hai người đàn ông đang bám vào xác tàu — Lieu lưu ý rằng cẩm nang chiến tranh của Bộ Quốc phòng khẳng định rằng việc nhắm mục tiêu vào những người gặp nạn trên biển là một ví dụ rõ ràng về tội ác chiến tranh. Lieu nói rằng những cáo buộc đó nên được đưa ra — ngay bây giờ hoặc sau này.

“Nếu chính quyền Trump không buộc những người phạm tội phải chịu trách nhiệm, tôi đảm bảo chính quyền tương lai sẽ làm điều đó,” ông Lieu nói vào thời điểm đó. “Bởi vì không có thời hạn truy tố đối với tội ác chiến tranh.”

Dân biểu James Walkinshaw (Đảng Dân chủ, bang Virginia) đã chỉ ra hai lĩnh vực trong chính quyền mà ông muốn tập trung điều tra: Chiến dịch cắt giảm chi phí năm 2025 của Bộ Hiệu quả Chính phủ (Doge), khi các nhân viên làm việc dưới quyền Elon Musk bị cáo buộc vi phạm quyền riêng tư tại Cơ quan An sinh Xã hội và các cơ quan khác; và Bộ An ninh Nội địa (DHS), nơi Corey Lewandowski, cựu cố vấn của Trump, bị cáo buộc phân phối các hợp đồng mờ ám khi còn là nhân viên đặc biệt của DHS dưới thời cựu Bộ trưởng Kristi Noem.

“Thật sốc khi các nhà thầu đã đứng ra tố cáo ông ta tống tiền họ,” Walkinshaw nói. “Vì vậy, điều đó cần một cuộc điều tra toàn diện. Hiện đang có một cuộc điều tra của Tổng thanh tra, nhưng tôi nghĩ đó chắc chắn là một điểm khởi đầu.”

Trump đã nói đùa rằng ông dự định ân xá trước cho hầu hết mọi người có liên quan đến chính quyền của mình.

“Tôi sẽ ân xá cho tất cả những ai đã đến gần Phòng Bầu dục trong vòng 200 feet,” ông nói với các nhân viên vào tháng Tư, theo tờ Wall Street Journal.

Đảng Dân chủ cho rằng điều đó sẽ không làm nản lòng các cuộc điều tra của họ.

“Điều đó không thể thay đổi tính toán của chúng tôi. Chúng tôi vẫn phải tiếp tục,” Huffman nói. “Thật khó khăn khi ai đó tham gia vào một số hoạt động có vấn đề này — tôi sẽ không nói là tội phạm, nhưng bạn biết đấy, trong nhiều trường hợp, nó chắc chắn trông giống như tội phạm. Điều tối đa mà Trump có thể làm là ân xá liên bang, điều này có thể có hiệu lực hoặc không.”

Lieu cũng lặp lại thông điệp đó, thề sẽ tiếp tục các cuộc điều tra và để tòa án xem xét tính hợp pháp của các lệnh ân xá mà Trump đã hứa.

“Sẽ có một cuộc kiểm tra để xem liệu các lệnh ân xá phủ đầu có thực sự hợp hiến hay không,” ông nói.

Có những câu hỏi về việc liệu việc truy tố các quan chức của Trump có trở thành một phép thử trong cuộc bầu cử sơ bộ của đảng Dân chủ cho chức tổng thống tiếp theo vào năm 2028 hay không. Một số đảng viên Dân chủ đã định hình cuộc tranh luận đó theo một cách khác, kêu gọi cam kết trở lại với pháp quyền — bất kể đảng nào kiểm soát Tòa Bạch Ốc.

Ông Walkinshaw nói: “Bất kỳ ai tranh cử tổng thống — dù là đảng Dân chủ hay Cộng hòa — đều nên cam kết xây dựng một Bộ Tư pháp tuân thủ pháp luật và truy tố những hành vi vi phạm pháp luật”.

https://thehill.com/homenews/house/5912666-democrats-trump-officials-investigations-prosecute/

NVV