ĐÀN BÀ LÀ GÌ
(NVV viết, 29/8/2026)
Đó là một câu hỏi đơn giản mà ai cũng có thể trả lời, ngoại trừ kẻ có tư tưởng woke (thức tỉnh) mà trong đó hầu hết là những thành viên cao cấp trong đảng Dân Chủ, kể từ tổng thống Joe Biden trở xuống.
Trong cuộc điều trần vào tháng 3 năm 2022 nhằm chuẩn thuận bà Ketanji Brown Jackson vào Tối Cao Pháp Viện Hoa Kỳ, khi được yêu cầu định nghĩa chữ "đàn bà", bà nói "Tôi không thể ...Tôi không phải là một nhà sinh vật học."
Theo lẽ thường (common sense), mọi người đều biết rằng đàn bà là người có bộ phận sinh dục nữ. Ngay từ trước khi được sinh ra, thai nhi đã có thể được xác định là nam hay nữ. Nhưng rồi tư tưởng woke xen vào khi đứa bé lớn lên, nhà trường lại hỏi đứa bé có muốn chuyển giới không và họ âm thầm giúp đứa bé làm chuyện đó mà không báo cho cha mẹ đứa bé biết. Mặt khác, họ cổ vũ cho khuynh hướng tự xác định bản dạng giới tính và khuynh hướng đồng tính luyến ái (LGBT). Bất cứ người nam nào tự nhận là nữ thì mọi người phải tôn trọng ý muốn của họ. Hai người đồng giới tính có thể kết hôn, trong đó một người tự nhận là vợ và người kia là chồng.
Do đó, việc định nghĩa đàn bà theo họ là có tính mơ hồ và họ đẻ ra giới tính thứ ba, bất nam bất nữ.
Những kẻ ủng hộ bà Jackson nói rằng các ứng viên TCPV thường không định nghĩa những từ ngữ một cách bao quát hay chính trị khi từ ngữ được tranh cãi thực sự tại tòa này.
Thực ra lý do này là ngụy biện vì người đặt câu hỏi chỉ nuốn biết bà có tư tưởng woke hay không mà thôi, và bà đã rơi vào cái bẫy của họ. Kẻ có tư tưởng lệch lạc thì khó đưa ra một phán quyết vô tư và công bằng để có giá trị như luật bất thành văn, có tính phổ quát theo thời gian.
Chúng ta sẽ xem xét vấn đề này kỹ hơn ở đây.
I. LOẠN NGÔN
Đảng Dân Chủ tránh những danh từ và đại từ nhân xưng có tính phân biệt nam nữ (thường gọi là ngôn ngữ trung lập về giới - Gender-neutral language), gây ra một mặt trận ngôn ngữ học nhưng mang đậm tính chính trị trong cuộc chiến văn hóa tại Mỹ.
Sự thay đổi này nhằm mục đích thay thế các từ ngữ truyền thống mang tính nhị nguyên hoặc thiên vị nam giới (ví dụ: dùng Chairman đổi thành Chairperson, Congressman thành Member of Congress) bằng các thuật ngữ bao hàm hơn.
1. Đảng Dân chủ và phe cấp tiến xem việc thay đổi ngôn ngữ là một bước đi thiết yếu để xây dựng một xã hội bình đẳng, tôn trọng và không loại trừ bất kỳ ai.
- Trong ngày khai mạc khóa họp thứ 117, ngày 3/1/2021, Hạ viện Mỹ (khi đó do Đảng Dân chủ kiểm soát) đã thông qua quy tắc cấp bách nhằm thay đổi ngôn ngữ trong các văn bản chính thức, loại bỏ các từ chỉ quan hệ thân tộc có tính phân biệt giới tính (như father, mother, son, daughter, brother, sister) và thay bằng các từ trung tính (như parent, child, sibling).
- Ngay cuối buổi họp, dân biểu Emanuel Cleaver (D-Missouri) đồng thời cũng là một mục sư, kết thúc lời cầu nguyện bằng câu A-woman, thay vì Amen. Hành động này ngay lập tức vấp phải sự chỉ trích dữ dội từ các chính trị gia và học giả bảo thủ. Họ cáo buộc ông Cleaver ngớ ngẩn và "mị dân" khi cố tình chính trị hóa tôn giáo. Phe chỉ trích chỉ ra rằng từ "Amen" có gốc từ tiếng Do Thái (Hebrew) mang ý nghĩa là "nguyện được như ý" hoặc "thế gian hãy chứng giám", hoàn toàn là một từ trung tính và không hề có sự phân biệt giới tính (men/women) như cách hiểu sai lệch của ông.
- Sự việc này nhanh chóng được phe Cộng hòa sử dụng như một minh chứng điển hình trên truyền thông để châm biếm chính sách "ngôn ngữ trung lập" và hệ tư tưởng giới tính được cho là quá đà, xa rời thực tế của Đảng Dân chủ.
2. Đảng Cộng hòa và các học giả bảo thủ coi xu hướng này là đỉnh điểm của chủ nghĩa mị dân văn hóa và sự cực đoan của hệ tư tưởng "Woke", làm xa rời thực tế đời sống của đại đa số người dân.
Phe Cộng hòa phản đối kịch liệt việc thay thế từ "người mẹ" hay "phụ nữ" bằng các thuật ngữ sinh học khô khan như "người mang thai". Họ lập luận rằng điều này không phải là tiến bộ mà là sự xúc phạm và hạ thấp vai trò thiên chức truyền thống của người phụ nữ.
Phe bảo thủ chỉ trích việc ép buộc sử dụng đại từ nhân xưng tự chọn trong trường học và công sở là hành vi vi phạm Quyền tự do ngôn luận (Tu chính án thứ nhất của Hiến pháp Mỹ).
Nhiều tiểu bang do Đảng Cộng hòa kiểm soát đã ra luật bảo vệ giáo viên khỏi bị kỷ luật nếu họ từ chối gọi học sinh bằng đại từ trung tính they/them.
Đảng Cộng hòa tận dụng triệt để vấn đề này trong truyền thông để khắc họa Đảng Dân chủ là một tập hợp của tầng lớp tinh hoa đô thị (Elite) xa rời thực tế, quá ám ảnh bởi các tiểu tiết ngôn từ trong phòng máy lạnh trong khi người dân đang phải đối mặt với lạm phát và kinh tế khó khăn.
3. Tác động xã hội và tâm lý cử tri
Sự tranh chấp về mặt ngôn từ này có sức ảnh hưởng rất lớn vì nó trực tiếp tác động đến giao tiếp hàng ngày của mỗi công dân:
- Đối với nhóm cử tri trung dung và thế hệ lớn tuổi, việc liên tục phải cập nhật các quy tắc ngôn ngữ mới (như việc sử dụng thuật ngữ Latinx thay cho Latino/Latina để trung lập giới tính, vốn bị chính đại đa số người gốc Tây Ban Nha từ chối) tạo ra một tâm lý mệt mỏi và phản kháng.
- Đảng Cộng hòa đã rất thành công khi biến chủ đề này thành một vũ khí tranh cử. Bằng cách tập trung vào những ví dụ có phần cực đoan trong việc cải cách ngôn từ của phe cánh tả, họ dễ dàng khơi dậy nỗi sợ hãi của các bậc phụ huynh về việc con cái họ bị "tẩy não" về mặt ngôn ngữ và nhận thức tại trường học.
II. GIỚI TÍNH THỨ BA
Khái niệm "giới tính thứ ba" hay sự công nhận pháp lý đối với bản dạng giới phi nhị nguyên (Non-binary) và liên giới tính (Intersex) là một cấu phần quan trọng khác trong cuộc chiến chính trị giữa hai đảng tại Mỹ.
Thuật ngữ này thường đề cập đến những người không định hình bản thân hoàn toàn là nam hay nữ. Tại Mỹ, biểu hiện pháp lý rõ ràng nhất của xu hướng này là việc đưa ký hiệu "X" vào các giấy tờ tùy thân thay vì chỉ có "M" (Male - Nam) hoặc "F" (Female - Nữ).
1/ Đảng Dân chủ xem việc công nhận giới tính thứ ba là bước đi thiết yếu để đảm bảo sự bình đẳng và tôn trọng phẩm giá của mọi công dân.
- Dưới chính quyền của Đảng Dân chủ, Bộ Ngoại giao Mỹ đã chính thức cho phép công dân chọn dấu giới tính "X" trên hộ chiếu mà không cần cung cấp chứng nhận y tế. Hơn 20 tiểu bang (như California, New York, Washington) đã thông qua luật cho phép sửa đổi giấy khai sinh, bằng lái xe sang giới tính "X".
- Chính sách tại nơi làm việc và trường học: Thúc đẩy việc sử dụng các đại từ nhân xưng trung tính (như they/them) trong các cơ quan chính phủ và hệ thống giáo dục đại học để tạo môi trường hòa nhập.
2/ Đảng Cộng hòa chỉ trích xu hướng này là một biểu hiện khác của chủ nghĩa mị dân văn hóa, làm xói mòn các nền tảng thực tế và pháp lý cốt lõi.
- Sự mơ hồ về mặt pháp lý: Phe Cộng hòa lập luận rằng việc xóa bỏ hệ thống nhị nguyên (nam/nữ) trong luật pháp sẽ gây hỗn loạn cho các hệ thống quản lý dữ liệu lớn như an ninh quốc gia, điều tra tội phạm, quản lý nhà tù và dữ liệu y tế công cộng.
- Nhiều tiểu bang do Đảng Cộng hòa kiểm soát (như Kansas, Oklahoma) đã ban hành các đạo luật quy định rõ ràng rằng trong mọi văn bản pháp lý của bang, "giới tính" chỉ được định nghĩa dựa trên hệ thống sinh học nhị nguyên được xác định lúc sinh ra. Điều này vô hiệu hóa việc công nhận ký hiệu "X" tại các tiểu bang này.
- Về mặt ý thức hệ: Phe bảo thủ coi việc bình thường hóa giới tính thứ ba trong trường học là hành vi áp đặt tư tưởng cánh tả, làm hoang mang nhận thức tự nhiên của trẻ em về giới tính.
3. Giới tính thứ ba trước Tối Cao Pháp Viện Hoa Kỳ
Tại Mỹ, Tối cao Pháp viện đã bác bỏ quyền chọn giới tính "X" trên hộ chiếu: Vào tháng 11 năm 2025, Tối cao Pháp viện Mỹ đã ra phán quyết khẩn cấp cho phép chính quyền thực thi sắc lệnh hành pháp mới. Sắc lệnh này quy định hộ chiếu Mỹ chỉ được phép hiển thị giới tính sinh học (Nam hoặc Nữ) xác định từ lúc sinh ra, chính thức chặn việc tự lựa chọn ký hiệu "X" của người phi nhị nguyên. Đa số các thẩm phán bảo thủ lập luận rằng việc ghi nhận giới tính sinh học trên hộ chiếu chỉ đơn thuần là tính xác thực của tài liệu hành chính (tương tự như việc ghi nơi sinh), không vi phạm quyền bảo vệ bình đẳng của hiến pháp. Phán quyết này đã đảo ngược hoàn toàn quy định từ năm 2021 dưới thời Tổng thống Biden (vốn cho phép người dân tự chọn giới tính "X" mà không cần chứng nhận y tế).
Tại Vương quốc Anh, hệ thống tư pháp thậm chí còn có lập trường mang tính định nghĩa nghiêm ngặt và nhất quán hơn về hệ thống nhị nguyên sinh học: - Từ chối cấp hộ chiếu giới tính "X". - Khẳng định tính nhị nguyên của luật pháp: chỉ có Nam hay Nữ. Thuật ngữ "Phụ nữ" (Woman) trong luật pháp nước này hoàn toàn chỉ giới tính sinh học (biological sex), chứ không dựa trên bản dạng giới hay chứng nhận chuyển giới (GRC). Người chuyển giới từ nam sang nữ về mặt pháp lý không được coi là phụ nữ sinh học trong các không gian đơn giới (như nhà vệ sinh nữ, phòng thay đồ, hoặc các giải thưởng đặc thù dành cho nữ).
Tuy nhiên, nhiều nước khác trên thế giới để tùy chọn giớ tính X.
4. Gốc rễ của tư tưởng về giới tính thứ ba
Nó không phải là một hiện tượng mới nổi, mà là sự giao thoa phức tạp giữa lịch sử văn hóa cổ xưa, sự phát triển của khoa học sinh học, và các phong trào triết học - chính trị hiện đại.
a) Văn hóa: Trước khi thế giới hiện đại chuẩn hóa hệ thống nhị nguyên (chỉ có nam và nữ), nhiều nền văn minh cổ đại trên thế giới đã công nhận, thậm chí tôn kính những người thuộc giới tính thứ ba:
- Văn hóa Nam Á (Ấn Độ, Nepal, Pakistan): Cộng đồng Hijra đã tồn tại hàng ngàn năm và được ghi nhận trong các văn bản tôn giáo Hindu cổ đại. Họ không được coi là nam cũng không phải nữ và có vai trò tâm linh đặc biệt.
- Văn hóa Bản địa Mỹ (Native Americans): Nhiều bộ lạc công nhận khái niệm Two-Spirit (Người hai linh hồn). Đây là những người mang cả đặc điểm tâm hồn của nam và nữ, thường đảm nhận vai trò hàn gắn hoặc làm thầy lang trong bộ tộc.
- Các nền văn minh cổ đại khác: Người Bugis ở Indonesia công nhận tới 5 giới tính khác nhau. Lịch sử vùng Lưỡng Hà, Ai Cập cổ đại và Hy Lạp cổ đại cũng đều có những ghi chép về giới giới tính trung gian.
b) Sự phát triển của Khoa học và Y học hiện đại (Biological & Medical Fact)
Sự ra đời của ngành di truyền học và nội tiết học đã cung cấp cơ sở thực tế cho tư tưởng này:
- Hiện tượng Liên giới tính (Intersex): Khoa học chứng minh rằng không phải ai sinh ra cũng có nhiễm sắc thể chuẩn XX (nữ) hoặc XY (nam), hoặc có cơ quan sinh dục hoàn toàn đồng nhất. Những người có hội chứng Klinefelter (XXY), hội chứng Turner (X), hoặc tăng sản thượng thận bẩm sinh sở hữu các đặc điểm sinh học hòa trộn giữa hai giới.
- Sự tách biệt giữa Giới tính sinh học và Bản dạng giới: Vào giữa thế kỷ 20, các nhà tâm lý học và tình dục học (tiêu biểu là John Money) bắt đầu tách biệt khái niệm Giới tính sinh học (Sex - yếu tố thể chất) và Bản dạng giới (Gender - nhận thức tâm lý bên trong của một người về giới tính của mình). Điều này mở đường cho quan điểm cho rằng một người có thể có cơ thể nam/nữ nhưng bộ não và tâm lý lại thuộc về một không gian khác.
c) Phong trào Triết học và Chính trị đương đại (Philosophical & Political Movements).
Tư tưởng này bùng nổ và mang tính chính trị hóa tại phương Tây thông qua các lý thuyết xã hội:
- Thuyết Queer (Queer Theory) và Chủ nghĩa Hậu hiện đại: Vào những năm 1990, các nhà triết học cấp tiến (như Judith Butler) lập luận rằng "giới tính" không phải là một sự thật sinh học cố định mà là một "sự kiến tạo xã hội" (social construct) – nghĩa là do xã hội tự quy định và áp đặt các chuẩn mực hành vi lên con người. Từ đó, họ kêu gọi giải phóng cá nhân khỏi chiếc hộp nhị nguyên nam/nữ.
- Sự trỗi dậy của Chính trị bản sắc (Identity Politics): Từ những năm 2010, phong trào đòi quyền lợi cho người chuyển giới (T) lan rộng sang nhóm phi nhị nguyên (Non-binary). Việc công nhận giới tính thứ ba trở thành mục tiêu chính trị của phe cánh tả (như Đảng Dân chủ Mỹ) nhằm thúc đẩy quyền tự quyết tối cao của cá nhân đối với cơ thể và danh tính của họ.
Tóm lại: Tư tưởng về giới tính thứ ba ra đời từ thực tế sinh học có thật trong y học (người liên giới tính), được nuôi dưỡng bởi các giá trị văn hóa đa dạng trong lịch sử, và được chính trị hóa mạnh mẽ bởi các phong trào dân quyền hiện đại tại phương Tây để trở thành một hệ tư tưởng lớn như ngày nay.
III. CHUYỂN GIỚI
Vấn đề chuyển giới (Transgender) hiện là tâm điểm xung đột sâu sắc nhất trong cuộc chiến văn hóa tại Mỹ và nhiều nước phương Tây. Khác với các tranh luận về quyền của người đồng tính (LGB) vốn đã dần ổn định, các chính sách liên quan đến người chuyển giới (T) đang tạo ra sự phân cực xã hội toàn diện từ y tế, giáo dục, pháp luật cho đến thể thao.
Dưới đây là các khía cạnh cốt lõi của vấn đề chuyển giới trong bối cảnh chính trị hiện nay:
1. Tranh luận về Y tế khẳng định giới tính (Gender-Affirming Care)
Đây là mặt trận pháp lý khốc liệt nhất, đặc biệt là khi áp dụng cho trẻ vị thành niên (dưới 18 tuổi).
Quy trình y tế: Bao gồm từ hỗ trợ tâm lý xã hội (thay đổi kiểu tóc, quần áo, tên gọi) đến can thiệp y khoa như thuốc chặn dậy thì, liệu pháp hormone giới tính chéo, và cuối cùng là phẫu thuật chuyển đổi giới tính.
Xung đột chính trị:
- Đảng Dân chủ và các tổ chức y tế lớn tại Mỹ (như AMA, AAP) ủng hộ quyền tiếp cận y tế này, coi đó là biện pháp cứu mạng giúp giảm tỷ lệ trầm cảm và tự tử ở trẻ gặp chứng rối loạn nhận thức giới tính (Gender Dysphoria).
- Đảng Cộng hòa đã thành công trong việc cấm các can thiệp y khoa này cho người dưới 18 tuổi tại hơn 20 tiểu bang. Họ lập luận rằng trẻ em chưa đủ chín chắn để đưa ra các quyết định thay đổi cơ thể vĩnh viễn, đồng thời trích dẫn xu hướng siết chặt quy trình này của các quốc gia châu Âu (như Anh, Thụy Điển).
2. Không gian đơn giới và Thể thao học đường
Cuộc chiến nhằm định nghĩa lại ranh giới giữa sự công bằng sinh học và quyền được hòa nhập.
Thể thao: Phe bảo thủ (Đảng Cộng hòa) đã ban hành hàng loạt luật yêu cầu học sinh, sinh viên phải thi đấu trong các đội thể thao dựa trên giới tính sinh học gốc khi sinh ra, nhằm bảo vệ sự công bằng và các cơ hội học bổng cho vận động viên nữ sinh học. Ngược lại, phe cấp tiến (Đảng Dân chủ) coi đây là hành vi cô lập và phân biệt đối xử với người chuyển giới.
Không gian công cộng: Tranh chấp về quyền sử dụng nhà vệ sinh, phòng thay đồ hoặc nhà tù dựa trên bản dạng giới (gender identity) thay vì giới tính sinh học (biological sex) vì những lo ngại liên quan đến quyền riêng tư và an toàn.
3. Quyền của cha mẹ và Giáo dục học đường
Vấn đề này chạm đến quyền kiểm soát của gia đình đối với tư tưởng của con cái.
Chính sách tại trường học: Nhiều trường học tại các bang "Xanh" (Dân chủ) áp dụng quy định tôn trọng tên gọi và đại từ tự chọn của học sinh chuyển giới, thậm chí giữ bí mật với cha mẹ nếu học sinh yêu cầu để tránh bị gia đình bạo hành.
- Phe bảo thủ cáo buộc hệ thống trường công lập đang "tẩy não" trẻ em và tước đoạt quyền của cha mẹ (Parental Rights). Các bang "Đỏ" đã thông qua luật bắt buộc nhà trường phải thông báo cho phụ huynh nếu con họ có dấu hiệu muốn thay đổi giới tính tại trường.
4. Hiện tượng Đảo ngược chuyển giới (Detransition)
Detransition (Đảo ngược chuyển giới) là thuật ngữ chỉ những người đã trải qua quá trình can thiệp y tế (hormone hoặc phẫu thuật) để chuyển giới, nhưng sau đó quyết định dừng lại hoặc tìm cách quay trở về giới tính sinh học gốc của mình.
Phe Dân chủ và các tổ chức y tế cấp tiến lập luận rằng tỷ lệ hối hận và đảo ngược chuyển giới là rất thấp (thường được trích dẫn dưới 5% tùy nghiên cứu). Họ cho rằng phần lớn những người đảo ngược chuyển giới là do áp lực từ gia đình, sự kỳ thị của xã hội hoặc rào cản tài chính, chứ không phải vì họ nhận ra mình đã sai lầm về bản dạng giới.
Phe Cộng hòa và các nhà phê bình bảo thủ khẳng định con số thực tế cao hơn rất nhiều nhưng bị che giấu hoặc chưa được thống kê đầy đủ do áp lực chính trị trong ngành y tế. Họ chỉ ra rằng sự gia tăng đột biến của thanh thiếu niên (đặc biệt là trẻ em gái tuổi dậy thì) tự nhận mình là người chuyển giới trong những năm gần đây là do "sự lây lan xã hội" (social contagion) từ Internet, chứ không phải bản chất sinh học.
Hiện nay, tại Mỹ bắt đầu xuất hiện làn sóng các vụ kiện mang tính bước ngoặt do những người đảo ngược chuyển giới (tiêu biểu như trường hợp của Chloe Cole) khởi kiện các bệnh viện, bác sĩ tâm lý và bác sĩ phẫu thuật. Các nguyên đơn cáo buộc rằng khi họ còn là trẻ vị thành niên đang gặp khủng hoảng tâm lý, các bác sĩ đã vội vã đẩy họ vào quy trình y tế hóa (kê đơn thuốc chặn dậy thì, cắt bỏ ngực) mà không chẩn đoán kỹ lưỡng các bệnh nền tâm lý khác (như trầm cảm, tự kỷ). Họ cho rằng quy trình "chăm sóc khẳng định" đã tước đi quyền được tư vấn phản biện và gây ra những tổn thương thể chất vĩnh viễn (như vô sinh).
Hệ quả chính trị: Phe Cộng hòa sử dụng chính các vụ kiện này làm đòn bẩy pháp lý mạnh mẽ để thúc đẩy việc ban hành các luật cấm chăm sóc khẳng định giới tính tại hơn 20 tiểu bang, đồng thời yêu cầu nâng độ tuổi tối thiểu được phép can thiệp y tế lên 18 hoặc 21 tuổi.
IV. VẤN ĐỀ ĐỒNG TÍNH LUYẾN ÁI (LGBT & LGBT+)
LGBT (hay các phiên bản mở rộng như LGBTQ+) là cụm từ viết tắt đại diện cho một cộng đồng đa dạng các cá nhân có xu hướng tính dục hoặc bản dạng giới khác với số đông (nhị nguyên và dị tính). L - Lesbian (Đồng tính nữ), G - Gay (Đồng tính nam), B - Bisexual (Song tính), T - Transgender (Chuyển giới), Q - Queer hoặc Questioning (Dị tính). Dấu cộng (+): Đại diện cho các xu hướng và bản dạng khác như người vô tính (Asexual), người toàn tính (Pansexual), hoặc người liên giới tính (Intersex).
LỊCH SỬ
Phong trào đòi quyền lợi cho cộng đồng LGBT đã trải qua nhiều giai đoạn khốc liệt để dịch chuyển từ vùng "bị coi là tội phạm hoặc bệnh lý" ra ánh sáng pháp lý:
- Sự kiện bạo động Stonewall (1969): Trận đụng độ giữa cảnh sát và cộng đồng người yếu thế tại quán bar Stonewall Inn (New York) được coi là mồi lửa chính thức làm bùng nổ phong trào đấu tranh đòi quyền lợi cho người đồng tính hiện đại. Tháng 6 hàng năm hiện được chọn là Tháng Tự hào (Pride Month) để kỷ niệm sự kiện này.
- Giải mã bệnh lý (1973): Hiệp hội Tâm thần học Hoa Kỳ (APA) chính thức loại bỏ đồng tính lộc ra khỏi danh mục các bệnh rối loạn tâm thần. Đến năm 1990, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cũng có bước đi tương tự.
- Hợp pháp hóa hôn nhân đồng giới (Từ những năm 2000): Hà Lan là quốc gia đầu tiên hợp pháp hóa hôn nhân đồng giới vào năm 2001. Tại Mỹ, Tối cao Pháp viện đã hợp pháp hóa hôn nhân đồng giới trên toàn quốc vào năm 2015 thông qua phán quyết lịch sử Obergefell v. Hodges.
CHÍNH TRỊ
Trong khi quyền kết hôn của người đồng tính (LGB) đã nhận được sự chấp nhận rộng rãi hơn ở các nước phương Tây, trọng tâm của tranh luận chính trị hiện tại đã dịch chuyển sang nhóm chuyển giới (T) và phi nhị nguyên (Non-binary).
Như đã phân tích ở các phần trước, sự chia rẽ này tạo nên hai luồng tư tưởng đối lập:
- Phe cấp tiến (như Đảng Dân chủ Mỹ): Nhìn nhận quyền của người LGBT dưới lăng kính nhân quyền, sự đa dạng và công bằng xã hội. Họ thúc đẩy các chính sách bảo vệ y tế khẳng định giới tính cho người trẻ, ngôn ngữ trung lập, và quyền tự quyết pháp lý.
- Phe bảo thủ (như Đảng Cộng hòa Mỹ): Bày tỏ lo ngại về việc các chính sách chuyển giới làm xói mòn cấu trúc gia đình truyền thống, ảnh hưởng đến sự công bằng trong thể thao nữ, sự an toàn ở các không gian đơn giới và quyền giáo dục con cái của phụ huynh.
ĐẢNG DÂN CHỦ đã làm gì
Đảng Dân chủ đã đóng vai trò là lực lượng chính trị chính tại Mỹ thúc đẩy và bảo vệ các quyền lợi của cộng đồng LGBTQ+ thông qua hàng loạt chính sách pháp lý, sắc lệnh hành pháp và bổ nhiệm nhân sự.
- Đạo luật Cải cách Dân quyền (Equality Act): Các thành viên Đảng Dân chủ liên tục giới thiệu và thúc đẩy Đạo luật Bình đẳng nhằm sửa đổi Đạo luật Dân quyền năm 1964, bổ sung xu hướng tính dục và bản dạng giới vào danh mục được bảo vệ liên bang khỏi bị phân biệt đối xử trong nhà ở, việc làm, giáo dục.
- Mở rộng Đạo luật Title IX: Dưới thời chính quyền Dân chủ, Bộ Giáo dục Mỹ đã cập nhật chính sách Title IX để cấm các hành vi phân biệt đối xử dựa trên xu hướng tính dục và bản dạng giới tại các trường học công lập.
- Chỉ đạo các cơ quan liên bang áp dụng diện rộng phán quyết lịch sử Bostock v. Clayton County của Tòa án Tối cao để bảo vệ người LGBTQ+ không chỉ trong việc làm mà cả y tế, nhà ở và tín dụng.
- Bảo vệ quyền tiếp cận các dịch vụ y tế khẳng định giới tính cho người chuyển giới, đồng thời sử dụng Bộ Tư pháp để khởi kiện các bang do Đảng Cộng hòa kiểm soát ban hành lệnh cấm y tế đối với trẻ vị thành niên.
- Thiết lập tùy chọn kết nối với các tư vấn viên chuyên sâu về LGBTQ+ thông qua đường dây nóng ngăn ngừa tự tử và khủng hoảng tâm lý 988.
- Chính thức chấm dứt quy định phân biệt đối xử kéo dài nhiều thập kỷ ngăn cản nam giới đồng tính và song tính hiến máu.
- Cho phép người chuyển giới công khai phục vụ trong quân đội Hoa Kỳ.
- Cho phép công dân tự lựa chọn ký hiệu giới tính trung tính "X" trên hộ chiếu và các giấy tờ tùy thân liên bang mà không cần chứng nhận y tế (mặc dù quy định này sau đó đã bị Tòa án Tối cao thách thức).
- Có tỷ lệ bổ nhiệm nhân sự là người LGBTQ+ cao nhất trong lịch sử Mỹ (chiếm khoảng 14-15% tổng số người được bổ nhiệm), bao gồm các bộ trưởng, thẩm phán liên bang và đại sứ.
- Phê chuẩn nhiều thẩm phán công khai thuộc cộng đồng LGBT vào các tòa án liên bang để đảm bảo tính đại diện xã hội.
Các hành động này biến Đảng Dân chủ thành bức tường bảo vệ vững chắc cho các phong trào dân quyền LGBTQ+, nhưng đồng thời cũng là lý do khiến họ liên tục bị phe bảo thủ chỉ trích là theo đuổi chính sách bản sắc nhằm mị dân và thu hút lá phiếu.
V. DRAG QUEEN
Drag Queen là một nghệ thuật biểu diễn độc đáo, trong đó người nghệ sĩ sử dụng trang phục, trang điểm đậm, tóc giả phóng đại và phong thái biểu diễn kịch tính để giả dạng thành nữ giới (hoặc một phiên bản nữ thần, biểu tượng thời trang) nhằm mục đích giải trí và nghệ thuật.
* Lịch sử
Nghệ thuật Drag có lịch sử rất lâu đời, ban đầu xuất phát từ sự hạn chế quyền lực của phụ nữ:
- Thời Shakespeare và Kinh kịch: Trong quá khứ, phụ nữ không được phép bước lên sân khấu kịch. Do đó, các diễn viên nam phải hóa trang và đóng giả các vai nữ. Từ "DRAG" được cho là viết tắt của cụm từ "Dressed Resembling A Girl" (Ăn mặc giống một cô gái) trong các kịch bản thời bấy giờ.
- Văn hóa Ballroom (Thập niên 1970 - 1980 tại Mỹ): Drag hiện đại thực sự bùng nổ tại New York, được khởi xướng bởi cộng đồng người da màu và Latinh thuộc giới LGBTQ+. Đây là nơi những người bị xã hội ruồng bỏ tụ họp, trình diễn thời trang và khiêu vũ (Voguing) để thể hiện cái tôi nghệ thuật mà họ không thể làm ngoài đời thực.
* Sự bùng nổ toàn cầu của văn hóa Drag
Từ một loại hình nghệ thuật biểu diễn ngầm (underground) tại các quán bar của người đồng tính, Drag Queen đã bước ra ánh sáng đại chúng (mainstream) nhờ chương trình truyền hình thực tế RuPaul's Drag Race.
Chương trình này đã biến Drag thành một ngành công nghiệp giải trí triệu đô, đưa các Drag Queen trở thành các siêu sao toàn cầu, biểu tượng thời trang, và nhà hoạt động xã hội. Nhiều Drag Queen hiện nay có kỹ năng trang điểm, thiết kế trang phục và trình diễn sân khấu ở đẳng cấp rất cao.
* Trong cuộc chiến chính trị tại Mỹ
Tương tự như các vấn đề giới tính khác, Drag Queen hiện cũng đang là tâm điểm của cuộc tranh luận chính trị nảy lửa giữa Đảng Dân chủ và Đảng Cộng hòa:
- Sự kiện "Drag Queen Story Hour": Đây là chương trình các Drag Queen đến các thư viện công cộng hoặc trường học để đọc sách thiếu nhi cho trẻ em, nhằm giáo dục về sự bao dung và tình yêu thương.
- Đảng Cộng hòa chỉ trích gay gắt các sự kiện này. Họ cho rằng Drag Queen mang yếu tố gợi dục người lớn và không phù hợp để tiếp xúc với trẻ em. Hơn 10 tiểu bang do Đảng Cộng hòa kiểm soát đã tìm cách thông qua các đạo luật cấm hoặc hạn chế biểu diễn Drag ở những nơi công cộng có mặt trẻ em.
- Đảng Dân chủ (Phe cấp tiến): Bảo vệ các nghệ sĩ Drag, coi các lệnh cấm của phe Cộng hòa là hành vi vi phạm Quyền tự do ngôn luận (Tu chính án thứ nhất) và là một đòn tấn công mị dân nhằm kỳ thị cộng đồng LGBTQ+.
KẾT LUẬN
Định nghĩa về phụ nữ phụ thuộc vào việc tiếp cận vấn đề từ góc độ sinh học, ngôn ngữ học hay văn hóa xã hội. Bởi vì thuật ngữ này mang nhiều ý nghĩa khác nhau trong các khuôn khổ y tế, pháp lý và xã hội, nên không có một định nghĩa duy nhất được chấp nhận rộng rãi.
Vấn đề này đã trở thành điểm trọng tâm trong các cuộc tranh luận văn hóa và chính trị hiện đại.
Phe bảo thủ cho rằng nữ tính bắt nguồn hoàn toàn từ thực tế sinh học, giới tính sinh học là một sự thật khách quan, nhị nguyên được xác định khi sinh ra, và họ bác bỏ các định nghĩa chỉ dựa trên nhận thức cá nhân.
Phe cấp tiến này cho rằng việc định nghĩa nữ tính chỉ dựa trên các đặc điểm sinh học là đơn giản hóa và loại trừ. Họ lập luận rằng nữ tính bao gồm kinh nghiệm xã hội chung, bản sắc cá nhân và lịch sử điều hướng các vai trò giới trong xã hội.
Quan điểm về phụ nữ của đảng Dân Chủ kéo theo những hệ luận và hành động bị cho là mị dân và hốt phiếu từ một thiểu số rất ít, không đáng.
Vào ngày 10 tháng 6 năm 2023, Tổng thống và Đệ nhất phu nhân Jill Biden đã tổ chức một "Buổi picnic toàn nước Mỹ" trên bãi cỏ phía Nam cho hơn 1.000 thành viên cộng đồng LGBTQ+, các nhà hoạt động và gia đình của họ. Vào ngày 26 tháng 6 năm 2024, chính quyền đã tổ chức một lễ kỷ niệm Tháng Tự hào lớn khác trên bãi cỏ phía Nam, quy tụ hàng trăm gia đình LGBTQ+, thanh thiếu niên chuyển giới và các thành viên cộng đồng, hợp tác với Quỹ Gill.
Chính quyền Biden đã sử dụng những cuộc tụ họp long trọng, nổi bật này để thể hiện rõ ràng sự ủng hộ công khai của mình đối với cộng đồng LGBTQ+ và để chống lại các hạn chế lập pháp cấp tiểu bang nhắm vào các cá nhân LGBTQ+.
Chính quyền Biden còn cho phép treo cờ Tự hào LGBTQ+ tại Tòa Bạch Ốc và các đại sứ quán Hoa Kỳ.
Thống kê gần đây cho thấy giới LGBTQ+ chỉ chiếm 8% tổng số cử tri Hoa Kỳ, trong khi số người phản đối chính quyền Biden xử lý vấn đề LGBTQ+ là từ 31% đến 35%.
Một số doanh nghiệp thua lỗ hay phá sản vì chạy theo chính quyền này trong vấn đề đó.
Cuộc chiến giới tính tại Mỹ phản ánh một xã hội đang bị phân cực sâu sắc sâu vào tận xương tủy. Chính sự đối lập không thể thỏa hiệp này khiến chủ đề giới tính luôn là "mồi lửa" bùng cháy dữ dội trước mỗi mùa bầu cử..
NVV 29/8/2026