2026-08-07
Đảng Dân chủ cần phải đối mặt với điểm yếu thực sự của mình
Đảng cần chứng minh cho cử tri ôn hòa thấy rằng họ có thể được tin tưởng về các vấn đề văn hóa.
(Fareed Zakaria, The Washington Post, 7/8/2026)
Đảng Dân chủ đang đối mặt với một tình thế khó xử và cuộc bầu cử sơ bộ Thượng viện ở Michigan đã minh họa điều đó một cách hoàn hảo. Abdul El-Sayed, một người theo chủ nghĩa tiến bộ đầy sức hút, đã đánh bại dân biểu Haley Stevens, một người ôn hòa được giới cầm quyền ủng hộ. Năng lượng rõ ràng nghiêng về phía El-Sayed. Nhưng một phân tích của Washington Post cho thấy sự ủng hộ dành cho ông tập trung ở các quận và thị trấn đại học có trình độ học vấn cao nhất của tiểu bang; Stevens lại làm tốt hơn ở nhiều khu vực nông thôn và lợi tức thấp hơn. Tình thế khó xử: Phe tả có nhiệt huyết, nhưng tầng lớp trung lưu vẫn nắm giữ số phiếu mà đảng Dân chủ cần để giành chiến thắng trong cuộc tổng tuyển cử.
Câu trả lời của phe tiến bộ là đảng Dân chủ có thể giải quyết vấn đề này bằng cách trở nên dân túy hơn về kinh tế - tấn công các tỷ phú, mở rộng phúc lợi và do đó thu hút tầng lớp lao động. Nhưng những ý tưởng này lại không thu hút được tầng lớp lao động thực sự. Trong số những người thuộc đảng Dân chủ, một cuộc khảo sát của Pew cho thấy 41% người tốt nghiệp đại học cho biết họ thích các chính trị gia tự gọi mình là những người theo chủ nghĩa xã hội dân chủ, so với chỉ 26% những người không có bằng cấp. Những cử tri Dân chủ có lợi tức cao cũng có thái độ ủng hộ chủ nghĩa xã hội dân chủ nhiều hơn so với những cử tri Dân chủ có lợi tức thấp, với tỷ lệ 40% so với 24%.
Đảng Dân chủ đã dành nhiều năm để mơ về sự phục hồi của tầng lớp lao động. Tổng thống Joe Biden đã thực hiện nỗ lực lớn nhất trong nhiều thập kỷ để thu hút họ bằng các chính sách kinh tế. Chính quyền của ông đã đổ hàng trăm tỷ đô la vào cơ sở hạ tầng, nhà máy, năng lượng sạch và chất bán dẫn, phần lớn chảy vào các quận của Đảng Cộng hòa. Tuy nhiên, trong cuộc bầu cử tiếp theo, năm 2024, Donald Trump đã giành được phiếu bầu của những cử tri không có bằng đại học và những người có lợi tức dưới 50.000 đô la, đồng thời đạt được những tiến bộ trong số cử tri gốc Tây Ban Nha và người Mỹ gốc Phi thuộc tầng lớp lao động. Trong 30 năm qua, Đảng Dân chủ đã chuyển sang cánh tả hơn về kinh tế — Obama còn thiên tả hơn Clinton, và Biden còn thiên tả hơn Obama — và trong cùng thời kỳ đó, tầng lớp lao động đã dần dần rời bỏ đảng này.
Bài học không phải là kinh tế không quan trọng. Nhưng vấn đề của Đảng Dân chủ không phải là họ bị coi là quá trung dung về kinh tế. Đảng Dân chủ thường xuyên dẫn trước Đảng Cộng hòa về các vấn đề như chăm sóc sức khỏe và, ngay cả bây giờ, chi phí sinh hoạt. Điểm yếu của họ là các vấn đề văn hóa và xã hội — tội phạm, nhập cư, biên giới và chương trình nghị sự “thức tỉnh”. Một ví dụ: Theo một cuộc thăm dò của tờ Argument, trong số những cử tri không tán thành Trump nhưng vẫn có xu hướng bỏ phiếu cho đảng Cộng hòa, đảng Cộng hòa dẫn trước về lòng tin so với tội phạm với tỷ lệ 47% so với 1%.
Khi đảng Dân chủ chịu áp lực, họ thấy dễ dàng hơn nhiều khi chuyển sang cánh tả về kinh tế hơn là hướng về phía trung tâm về văn hóa. Nếu họ nói thẳng thắn rằng biên giới phải được kiểm soát, những người phạm tội tái phạm phải bị trừng phạt và các tiêu chuẩn về năng lực phải được bảo vệ, hoặc rằng giới tính sinh học rất quan trọng, họ có nguy cơ gặp phải sự phản đối từ các nhà hoạt động, các nhóm vận động và các nhân viên có trình độ học vấn cao. Vì vậy, thay vào đó, đảng Dân chủ đưa ra khoản trợ cấp lớn hơn, một phúc lợi mới hoặc một cuộc tấn công mạnh mẽ hơn vào các tỷ phú trong khi vẫn giữ nguyên các thái độ văn hóa gây xa lánh nhiều cử tri.
Bằng chứng cho thấy điều này là ngược lại. Một nghiên cứu đã kiểm tra sự thay đổi của đảng Dân chủ trên 29 vấn đề chính sách và thấy rằng những lợi ích bầu cử lớn nhất có xu hướng đến từ việc chuyển sang phía trung tâm về các vấn đề xã hội và văn hóa. Một báo cáo khác cho thấy cử tri thuộc tầng lớp lao động đặt trọng tâm nhiều hơn so với những người tốt nghiệp đại học theo chủ nghĩa tự do vào việc bảo vệ biên giới, giảm tội phạm và tăng cường lực lượng cảnh sát. Những sinh viên tốt nghiệp các trường đại học theo chủ nghĩa tự do chú trọng hơn nhiều đến việc chống lại chủ nghĩa độc tài, bảo vệ quyền của người chuyển giới và quyền tiếp cận phá thai, cũng như chống biến đổi khí hậu.
Sự chia rẽ ngày càng sâu sắc không phải vì cử tri thuộc tầng lớp lao động đơn thuần chuyển sang cánh hữu, mà là do những người Dân chủ có trình độ đại học đã chuyển sang cánh tả mạnh mẽ và nhanh chóng hơn. Theo phân tích của học giả chính trị Mỹ Nicholas Jacobs, năm 2000, chỉ khoảng 8% cả đảng viên Dân chủ và cử tri thuộc tầng lớp lao động ủng hộ việc tăng cường nhập cư. Đến năm 2020, con số này là 48%, so với 24% cử tri thuộc tầng lớp lao động. Khoảng cách ba điểm về vấn đề phá thai năm 1980 đã trở thành khoảng cách 30 điểm vào năm 2024. Khoảng cách lớn cũng xuất hiện về tôn giáo, gia đình và niềm tin vào chính phủ trong việc không lãng phí tiền thuế của người dân.
Trump hiểu được sức mạnh chính trị của sự xa cách này. Hãy lắng nghe những điều ông ta chỉ trích trong các cuộc mít tinh tranh cử: vận động viên chuyển giới, các cơ quan hành chính về đa dạng, công bằng và hòa nhập (DEI), các trường đại học ưu tú, tội phạm và biên giới mất kiểm soát. Ông ta biết rằng những vấn đề này tác động mạnh mẽ đến cử tri.
Giải pháp không phải là để đảng Dân chủ bắt chước Trump, bỏ rơi các nhóm thiểu số hoặc trở nên phản động. Điều cần làm là ngừng ảo tưởng rằng chương trình Medicare cho tất cả mọi người và thuế tài sản sẽ khôi phục lại liên minh thời New Deal. Thế giới đó và liên minh đó đã không còn nữa. Tin tốt là đảng này đã có một liên minh hiện đại mạnh mẽ: cử tri có trình độ đại học, phụ nữ, người thiểu số, người Mỹ trẻ tuổi và nhiều cử tri thuộc tầng lớp lao động và trung lưu ở các thành phố lớn của Mỹ. Những cử tri này không muốn một cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa mà muốn một chính phủ tự do hiệu quả, đáp ứng được các nhu cầu – nhà ở giá cả phải chăng, trường học tốt, chăm sóc sức khỏe dễ tiếp cận, đường phố an toàn, biên giới được kiểm soát, nhập cư hợp pháp và tăng trưởng kinh tế. Và có lẽ điều này cũng sẽ giúp đảng Dân chủ giành được sự ủng hộ của phần còn lại của tầng lớp lao động.
Đảng Dân chủ cần cho các cử tri ôn hòa về văn hóa thấy rằng chủ nghĩa tự do có thể phân biệt được lòng trắc ẩn với sự nuông chiều, sự cởi mở với sự hỗn loạn, và sự bình đẳng với sự tuân thủ ý thức hệ. Michigan đã cho thấy năng lượng của đảng nằm ở đâu đối với cơ sở cử tri của họ – bộ phận người Mỹ bỏ phiếu trong các cuộc bầu cử sơ bộ. Thử thách là liệu đảng Dân chủ có thể biến năng lượng đó thành một nền chính trị dựa trên lẽ thường, thu hút phần còn lại của đất nước hay không.
https://www.washingtonpost.com/opinions/2026/08/07/democrats-dilemma-is-how-talk-about-culture-war-issues/
Tác giả Fareed Zakaria viết chuyên mục về đối ngoại cho tờ The Post. Ông cũng là người dẫn chương trình Fareed Zakaria GPS của CNN.
BÌNH LUẬN
Chiến thắng của ứng viên tiến bộ Abdul El-Sayed trước dân biểu ôn hòa Haley Stevens trong cuộc bầu cử sơ bộ Thượng viện Dân chủ tại Michigan cho thấy sự chuyển hướng sang cánh tả rõ rệt của cử tri cơ sở, đồng thời phản ánh cuộc khủng hoảng ý thức hệ và sự chia rẽ sâu sắc trong nội bộ đảng này.
Các điểm nhấn đáng chú ý từ kết quả này bao gồm:
- Sự trỗi dậy của phe cấp tiến: Chiến thắng của El-Sayed, cùng với việc một số ứng viên dân chủ xã hội khác giành chiến thắng ở các khu vực bầu cử khác, chứng minh sức hút mạnh mẽ của đường lối cấp tiến tại vùng Trung Tây. Cử tri đang thể hiện mong muốn có những chính sách mạnh mẽ hơn về phúc lợi và y tế, vượt ra ngoài các khuôn khổ truyền thống của giới lãnh đạo đảng.
- Thách thức đối với giới lãnh đạo: El-Sayed đã giành chiến thắng bất chấp sự ủng hộ của giới chóp bu đảng Dân Chủ và Thống đốc Gretchen Whitmer dành cho đối thủ ôn hòa, cùng với bất lợi lớn về tài chính. Điều này cho thấy sự bất mãn của cử tri cơ sở đối với cơ cấu lãnh đạo hiện tại.
- Bài toán đoàn kết nội bộ và cử tri trung dung: Cuộc đua sít sao nêu bật sự chia rẽ giữa hai đường lối: cấp tiến và ôn hòa. Để giành chiến thắng trước ứng viên Cộng hòa Mike Rogers trong cuộc tổng tuyển cử vào tháng 11, El-Sayed sẽ cần phải hàn gắn nội bộ và mở rộng liên minh để thu hút nhóm cử tri trung dung và cử tri độc lập.
Dưới đây là những điểm chính trong các lập trường gây tranh cãi của El-Sayed:
- Đánh thuế tài sản của giới siêu giàu
- Ủng hộ quyền của các địa phương trong việc áp đặt mức tăng tiền thuê nhà bảo vệ người vô gia cư, đồng thời thúc đẩy dịch vụ chăm sóc trẻ em miễn phí.
- Bãi bỏ filibuster.
- Cải cách Tòa án Tối cao: Giới hạn nhiệm kỳ, mở rộng từ 9 lên đến 1 hay 15 thẩm phán tối cao, buộc các thẩm phán phải tuân thủ một bộ quy tắc ứng xử nghiêm ngặt và có cơ chế giám sát độc lập
- Phản đối việc Mỹ can thiệp quân sự ở nước ngoài và chủ trương chấm dứt hoàn toàn viện trợ quân sự vô điều kiện cho Israel.
- Giải tán Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Hoa Kỳ (ICE).
Riêng về việc cải cách Tòa án Tối cao, đó là một sự không tưởng. Hiến pháp không cho phép giới hạn nhiệm kỳ và không ai có thể đưa ra một quy tắc ứng xử đối với các thẩm phán tối cao.
Chính phe ôn hòa trong đảng Dân Chủ cũng phản đối El-Sayed:
- Phản đối kịch liệt việc mở rộng tòa án (Court Packing): Giới lãnh đạo ôn hòa lo ngại điều này sẽ kích hoàn một "vòng lặp trả đũa". Nếu đảng Dân Chủ tăng lên 13 thẩm phán, thì ngay khi đảng Cộng hòa nắm quyền trở lại, họ sẽ tăng lên 15 hoặc 17 người. Phe ôn hòa cảnh báo điều này sẽ phá hủy hoàn toàn tính chính danh và sự độc lập của nhánh tư pháp, biến tòa án thành một "cơ quan lập pháp thứ ba".
- Thúc đẩy các chương trình nghị sự tư pháp quá tả sẽ làm mất lòng nhóm cử tri độc lập và trung dung tại các bang chiến địa (swing states) — những người vốn coi trọng sự ổn định thể chế và không muốn thấy các cuộc thử nghiệm chính trị mang tính phá vỡ cấu trúc quốc gia.
Đảng Cộng hòa đón nhận chiến thắng của ứng cử viên cấp tiến Abdul El-Sayed trong vòng sơ bộ của đảng Dân Chủ tại Michigan với sự lạc quan lớn, đồng thời lập tức tung ra các chiến lược tấn công mạnh mẽ nhằm vào các quan điểm chính trị của ông.
Đối với phe Cộng hòa, kết quả này được xem là một "món quà" chiến lược cho cuộc tổng tuyển cử vào tháng 11 tới, thể hiện qua các phản ứng chính sau.
Ngay sau khi kết quả được công bố, cựu Tổng thống Donald Trump đã trực tiếp tấn công El-Sayed tại một cuộc mít tinh ở Nevada. Ông gọi El-Sayed là một người theo tư tưởng "Cộng sản" và "Xã hội chủ nghĩa", cảnh báo rằng đường lối dân túy cánh tả của ứng viên này sẽ mang lại "sự hủy hoại, nghèo đói và tội phạm". Trump khẳng định El-Sayed quá lệch khỏi lập trường trung lưu Mỹ và chắc chắn sẽ thất bại thảm hại trước ứng cử viên Cộng hòa Mike Rogers trong cuộc tổng tuyển cử.
Ủy ban Thượng viện Cộng hòa toàn quốc và chiến dịch của ứng cử viên Rogers, đảng Cộng Hòa, đang tập trung khai thác các khối cử tri then chốt tại bang chiến địa Michigan:
- Tích cực vận động nhóm cử tri Do Thái tại Michigan quay lưng lại với ông hoặc bỏ phiếu cho Rogers.
- Khắc họa hình ảnh El-Sayed là một "nhà tư tưởng cực đoan vùng học thuật" xa rời thực tế kinh tế và áp lực chi phí sinh hoạt của người lao động phổ thông.
Tóm lại, giới chiến lược gia Cộng hòa đánh giá việc đối đầu với một ứng viên "cực tả" như El-Sayed tại một bang dao động như Michigan dễ thở hơn nhiều so với việc đối đầu với một người ôn hòa như Haley Stevens. Họ tin rằng đường lối của El-Sayed sẽ đẩy nhóm cử tri trung dung độc lập về phía đảng Cộng hòa.
NVV