2026-11-20  

Một cuộc bỏ phiếu phổ thông toàn quốc sẽ phá hủy nước Mỹ.

(David Harsanyi, Washington Examiner, 20/11/2026)

Ứng cử viên tổng thống đầy tham vọng của đảng Dân chủ, Pete Buttigieg, cho rằng hệ thống Đại cử tri đoàn "không có ý nghĩa gì cả", và là tàn tích của "một nền chính trị cổ hủ, thiển cận từ những năm 1770", nên nó cần phải bị bãi bỏ.

Nếu Buttigieg muốn Hoa Kỳ, quốc gia dân chủ ổn định nhất trong lịch sử, sử dụng quy trình bầu cử được Algeria, Cộng hòa Dominica và Thổ Nhĩ Kỳ ưa chuộng, thì đó chắc chắn là quyền của ông ấy. Nhưng ai cũng hiểu tại sao những người cánh tả muốn bầu cử tổng thống trực tiếp, và tất cả đều liên quan đến việc giành lấy quyền lực.

Thay vì vận động cho một sửa đổi hiến pháp, đảng Dân chủ đã đề xuất Hiệp ước Liên bang về Phiếu Phổ thông Quốc gia (National Popular Vote Interstate Compact - NPVIC), trong đó các tiểu bang tham gia sẽ lách luật và trao toàn bộ phiếu đại cử tri cho liên danh tổng thống giành được "phiếu phổ thông (toàn quốc)" không tồn tại, thay vì liên danh giành được phiếu đại cử tri của tiểu bang đó.

Đảng Dân chủ đã thuyết phục được 17 tiểu bang với 222 phiếu đại cử tri tham gia nỗ lực này. Họ cần 270 phiếu nữa. Sau khi mở rộng quyền kiểm soát các cơ quan lập pháp tiểu bang và chức vụ thống đốc trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ gần đây, họ có lẽ đã có đủ số phiếu cần thiết.

Phải nói rằng, thật đáng xấu hổ khi các tiểu bang nhỏ hơn như Vermont, Colorado, New Mexico, v.v., lại tự nguyện nhường chủ quyền của mình cho Los Angeles, Chicago và New York City. Nhưng hơn thế nữa, NPVIC còn là một cuộc khủng hoảng hiến pháp tiềm ẩn.

Các quy tắc bầu cử tổng thống không hề mập mờ. Thực tế, các nhà lập quốc đã bác bỏ rõ ràng hình thức bỏ phiếu phổ thông. Họ đã tranh luận về nhiều quy trình, cơ chế và ý tưởng khác nhau, và đi đến một thỏa hiệp. Không có gì nhầm lẫn về vấn đề này.

Các tiểu bang có quyền tự do trong cách thức tổ chức bầu cử của riêng mình, nhưng bằng cách  tạo ra một nền dân chủ trực tiếp trên thực tế, thỏa thuận này không chỉ đe dọa buộc các đại cử tri tiểu bang phải bỏ phiếu chống lại các ứng cử viên mà cử tri của họ đã lựa chọn, mà còn tước đoạt khả năng tổ chức bầu cử tổng thống theo đúng quy định của pháp luật của phần còn lại của đất nước.

Thêm vào đó, việc các tiểu bang có quyền tự quyết định cách thức tổ chức bầu cử của riêng mình đồng nghĩa với việc toàn bộ đất nước đang phụ thuộc vào các quyết định của California, tiểu bang này có thể quyết định cho phép người nhập cư bất hợp pháp hoặc trẻ em 12 tuổi được bỏ phiếu.

Mới đây, cựu người dẫn chương trình Meet the Press, Chuck Todd, đã đề xuất "giải quyết vấn đề Cử tri đoàn bằng cách bỏ giới hạn số lượng thành viên Hạ viện. Không cần sửa đổi Hiến pháp. Điều chỉnh số lượng thành viên Hạ viện cho phù hợp (khoảng 800 thành viên) và có lẽ chúng ta sẽ không bao giờ có sự phân chia giữa phiếu phổ thông và Cử tri đoàn nữa."

Bỏ qua cuộc tranh luận về việc tăng số ghế trong Quốc hội, quan điểm phổ biến ở đây, và được nhiều người đồng tình, là sự "phân chia" giữa "phiếu bầu phổ thông" tưởng tượng và Cử tri đoàn thực tế là một "vấn đề" cần được khắc phục chứ không phải là một cơ chế hoạt động đúng như dự định.

Ở mức độ cơ bản nhất, Cử tri đoàn buộc các ứng cử viên tổng thống phải thu hút và điều hành đất nước thay vì chỉ đại diện cho một số ít tiểu bang — hay nói đúng hơn là một số ít thành phố. Giờ đây, khi các tổng thống cai trị đất nước bằng quyền lực tuyệt đối, thực tế đó càng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết.

Chẳng hạn, 40 tiểu bang có dân số ít hơn Quận Los Angeles. Tuy nhiên, đảng Dân chủ tin rằng Quận Los Angeles nên có tiếng nói lớn hơn trong việc bầu tổng thống so với tiếng nói của chín tiểu bang có dân số ít nhất cả nước cộng lại.

Tại sao bất kỳ tổng thống nào lại phải quan tâm đến các vấn đề của những vùng rộng lớn trong nước khi những cử tri đó không có tầm ảnh hưởng gì?

Khi Buttigieg nói về "chính trị địa phương", ông ấy muốn nói đến chủ nghĩa liên bang. Mục tiêu của những người cánh tả muốn bổ nhiệm thêm thẩm phán vào Tòa án Tối cao, làm suy yếu Thượng viện, bãi bỏ filibuster trong lập pháp và biến cuộc bầu cử tổng thống thành cuộc bỏ phiếu trực tiếp của người dân không tin vào một Hợp chủng quốc Hoa Kỳ mà tin vào một chính phủ quốc gia tập trung.

Đảng Dân chủ không muốn Washington, D.C., trở thành một tiểu bang khác. Họ muốn nó là tiểu bang duy nhất có tầm quan trọng.

Phân tán nền dân chủ là cách duy nhất để giữ cho một quốc gia rộng lớn, đa dạng về địa lý, sắc tộc, văn hóa và tôn giáo được tự do và tự quản. Nếu người dân Mississippi muốn sống theo những tư tưởng đã giúp Zohran Mamdani đắc cử, họ sẽ chuyển đến New York.

Có những người gọi chế độ liên bang là "sự cai trị của thiểu số". Điều đó cho thấy họ không hiểu bài kiểm tra kiến ​​thức công dân cơ bản hoặc không hiểu rằng người Mỹ không bao giờ nên bị "cai trị" ngay từ đầu.

Tuy nhiên, trong chính trường Mỹ, việc duy nhất vô ích hơn việc nhắc nhở mọi người rằng chúng ta không phải là một nền dân chủ là cố gắng thuyết phục họ rằng dân chủ có thể phi tự do. Vì vậy, không có gì ngạc nhiên khi hệ thống Đại cử tri đoàn, vốn kiềm chế sự lạm dụng quyền lực của đa số, không được lòng dân — đặc biệt là trong số những người thuộc đảng Dân chủ muốn thống trị đất nước.

Ngày nay, việc các chuyên gia và phóng viên tuyên bố một ứng cử viên thắng "phiếu phổ thông" đã trở nên quá phổ biến đến nỗi chúng ta thường quên rằng nó không phản ánh bất kỳ thực tế bầu cử nào. Phiếu phổ thông chỉ là kết quả sơ bộ của một cuộc chơi chưa hề diễn ra. Các liên danh tranh cử tổng thống tập trung vào việc thu hút cử tri trong 51 cuộc bầu cử riêng biệt. Nếu các liên danh tranh cử tổng thống chỉ tập trung vào những cử tri tiềm năng chưa được khai thác ở các khu vực đô thị lớn, thì chương trình nghị sự của các ứng cử viên sẽ chuyển sang cánh tả, và "phiếu phổ thông" có thể sẽ rất khác.

Đó chính là điểm mấu chốt.

Nhưng mặt khác, chúng ta đều biết rằng các thống đốc đảng Dân chủ sẽ không bao giờ tuân thủ bất kỳ thỏa thuận nào nếu họ tin rằng một ứng cử viên đảng Cộng hòa sẽ giành được "phiếu phổ thông" nhưng lại thua ở Cử tri đoàn. Bản thỏa thuận Liên bang về Phiếu Phổ thông Quốc gia (NPVIC) tồn tại để có thể đánh cắp chiến thắng từ ứng cử viên đảng Cộng hòa nếu cần thiết.

Nếu chúng ta đối mặt với thực tế đó, bất kỳ Tòa án Tối cao nào có ý thức về hiến pháp cũng sẽ ngay lập tức bác bỏ thỏa thuận. Đảng Dân chủ sẽ nổi giận vì cáo buộc gian lận bầu cử, và họ sẽ tiếp tục làm suy yếu tính hợp pháp của hệ thống. "Phiếu bầu phổ thông" sẽ góp phần xé nát đất nước.

Đó là lý do tại sao rất ít quốc gia tự do có hệ thống bầu cử trực tiếp toàn quốc để chọn ra lãnh đạo của họ. Xét cho cùng, một nền cộng hòa lập hiến có thể tồn tại được bao lâu nếu các tiểu bang có thể ký kết các hiệp ước nhằm mục đích phớt lờ những điều khoản trong Hiến pháp mà họ không thích? Tôi cho rằng không lâu.


https://www.washingtonexaminer.com/in_focus/4810096/national-popular-vote-destroy-united-states/

NHẬN XÉT

Trong quá trình soạn thảo hiến pháp, các nhà lập quốc đã bác bỏ đề xuất bầu tổng thống dựa trên đa số phiếu phổ thông, do sự phản đối của các tiểu bang nhỏ. Cho nên hiến pháp được viết trên căn bản liên bang để cho các tiểu bang nhỏ góp phần quyết trong cuộc bầu cử tổng thống, do đó mới có hệ thống đại cử tri đoàn hiện hành. Lịch sử đã cho thấy các tiểu bang nhỏ "swing states" đóng vai trò quan trọng như thế nào trong các chiến dịch tranh cử tổng thống.
 

NVV