NVV blog

 2026-11-12  

Trump đã làm đúng một vài điều
Nếu chính quyền của ông muốn để lại một di sản lâu dài, họ phải bảo vệ — và mở rộng—những thành công trong chính sách của mình.

(James B. Meigs, WSJ, 12/11/2026)

Chính quyền Trump còn lại gì? Cử tri giữa nhiệm kỳ đã chỉ trích Tòa Bạch Ốc gay gắt nhất có thể. Rõ ràng, họ không thích lạm phát hay cuộc xung đột với Iran. Nhưng họ cũng phẫn nộ trước nạn tham nhũng và tin rằng Tổng thống Trump đặt lợi ích cá nhân lên trên lợi ích của họ. Nhiều người đã mệt mỏi vì sự lạm quyền liên tục, các cuộc tấn công trả thù và những vụ bê bối hàng ngày của chính quyền.

Nhưng khi chúng ta nhìn vào đống đổ nát của nhiệm kỳ thứ hai của tổng thống, thật dễ dàng bỏ qua một số thành tựu thực sự. Tòa Bạch Ốc đã ban hành nhiều chính sách mà phe bảo thủ từ lâu đã mong muốn, bao gồm chấm dứt tình trạng vượt biên trái phép và đảo ngược các hành vi lạm dụng DEI (Đa dạng, Công bằng và Hòa nhập). Cử tri, bao gồm cả nhiều người từng là đảng viên Cộng hòa, đã không đánh giá cao đảng của tổng thống về những thành tựu đó. Điều này một phần là do "bẫy phản ứng ngược" mà tôi đã mô tả trong một bài báo trước đó: Ông Trump và nhóm của ông hiếm khi bằng lòng với những chiến thắng thầm lặng; họ thích làm bẽ mặt đối thủ. Nhưng cử tri độc lập không thích sự phô trương đảng phái, tôi đã lưu ý, và đảng Cộng hòa không thể thắng nếu thiếu họ. Nếu đảng Dân chủ giành được Hạ viện và Thượng viện, và sau đó là Tòa Bạch Ốc, tôi đã cảnh báo, “Họ sẽ loại bỏ tất cả những thành tựu tốt đẹp mà chính quyền này đã đạt được, cùng với cả những điều tồi tệ.”

Nếu chính quyền này muốn để lại một di sản lâu dài, họ sẽ phải bảo vệ — và mở rộng — những thành công trong chính sách của mình. Và điều đó sẽ đòi hỏi năng lực thầm lặng, chứ không phải là những cú đánh thẳng vào mặt. Dưới đây là năm thành công về chính sách mà Tòa Bạch Ốc nên đấu tranh để bảo vệ:

1/ Bảo vệ biên giới. Tình trạng vượt biên trái phép tăng vọt dưới thời Tổng thống Biden. Ông Trump đã giải quyết vấn đề này ngay lập tức, một phần bằng cách không cho "bắt và thả" cho những người vượt biên trái phép để ở lại Mỹ trong khi theo đuổi các yêu sách nhập cư. Nhưng Tòa Bạch Ốc đã đi quá xa với chiến dịch trục xuất hà khắc, khiến cử tri quay lưng. Cuối cùng, tổng thống đã kiềm chế các nhân viên ICE, và gần đây ông nói với chương trình "60 Minutes" rằng chính sách này "quá hà khắc". Nhiệm vụ thực thi luật nhập cư vẫn còn rất nhiều việc phải làm.

Các nhân viên ICE cần được đào tạo và giám sát tốt hơn. Và chúng ta cần thêm thẩm phán để xử lý ba triệu vụ án đang chờ giải quyết tại các tòa án nhập cư. Đạo luật "One Big Beautiful Bill Act", được thông qua năm 2025, bao gồm kinh phí cho việc bổ sung thêm thẩm phán di trú. Chính quyền nên tiếp tục bổ sung những vị trí này. Nếu đảng Cộng hòa muốn cử tri ủng hộ việc thực thi luật mạnh mẽ, họ cần chứng minh rằng các vụ án nhập cư, và việc trục xuất khi cần thiết, có thể được tiến hành suông sẻ và nhân đạo.

2/ Giảm bớt những quy định. Chính quyền này đã có những tiến bộ rõ rệt trong việc giảm bớt gánh nặng quy định (thủ tục). Vào đầu nhiệm kỳ thứ hai, tổng thống đã ban hành một sắc lệnh hành pháp yêu cầu bất kỳ cơ quan nào đề xuất quy định quản lý mới phải xác định 10 quy định hiện hành để bãi bỏ. Dưới thời Tổng thống Obama, Cơ quan Bảo vệ Môi trường (EPA) đã đưa ra một kết luận gây tranh cãi rằng khí thải nhà kính gây nguy hiểm cho sức khỏe cộng đồng, một động thái đã mở rộng đáng kể quyền lực của cơ quan này đối với ngành công nghiệp xe hơi và các ngành khác. EPA dưới thời ông Trump đã bãi bỏ quy định này đối với xe cơ giới. Cuối cùng, Tòa án Tối cao có thể sẽ phải phán quyết lại về việc liệu các quyết định quản lý [quyền lập quy] có phạm vi như vậy có thuộc thẩm quyền của Quốc hội hay không.

Tuy nhiên, chính quyền Trump thường ưu tiên sự phô trương hơn là thực chất. Chiến dịch thành lập Bộ Hiệu quả Chính phủ hỗn loạn của Elon Musk đã đưa ra những lời hứa hẹn lớn lao nhưng chỉ mang lại những khoản tiết kiệm tương đối khiêm tốn. Và chế độ thuế quan của tổng thống gây ra chi phí khổng lồ cho doanh nghiệp và người tiêu dùng. Nếu ông ấy thực sự muốn giúp nền kinh tế, việc chấm dứt các loại thuế quan không cần thiết sẽ là một bước đi tuyệt vời tiếp theo.

3/ Tăng cường sản xuất năng lượng. Cử tri đương nhiên đã trừng phạt đảng Cộng hòa vì sự gia tăng giá nhiên liệu do chiến tranh với Iran gây ra. Tuy nhiên, ở trong nước, chính quyền này đã khuyến khích sản lượng năng lượng lớn hơn. Tổng thống đã ban hành hàng loạt sắc lệnh hành pháp thúc đẩy sản xuất năng lượng và bãi bỏ các lệnh cấm khoan dầu ngoài khơi thời Biden. Chính quyền đặc biệt lạc quan về năng lượng hạt nhân, đang nỗ lực đẩy nhanh quá trình phê duyệt lò phản ứng và hỗ trợ nhiều công ty khởi nghiệp hạt nhân tiên tiến.

Tòa Bạch Ốc cũng ủng hộ Đạo luật Việc làm và Khả năng Chi trả Lưỡng đảng của Thượng viện (Senate Bipartisan American Affordability and Jobs Act), nhằm mục đích đơn giản hóa việc cấp phép cho các dự án năng lượng. Thật không may, như Benoit Morenne của tờ Journal viết, ông Trump liên tục “gây trở ngại cho quá trình” bằng cách phản đối các tuabin gió. Với làn sóng xanh đang lên, một số đảng viên Dân chủ hiện muốn đẩy dự luật sang kỳ họp tiếp theo để họ có thể sửa đổi theo ý muốn của mình.

4/ Cải cách giáo dục. Dưới thời ông Obama và ông Biden, Bộ Giáo dục trở thành công cụ để thúc đẩy các mục tiêu và luận điểm cực tả. Chính quyền này đã đảo ngược xu hướng đó, một phần bằng cách cắt giảm nhân sự cồng kềnh của bộ. Dự luật “One Big Beautiful Bill” cũng đưa ra một khoản tín dụng thuế hào phóng cho các khoản quyên góp cho các tổ chức cấp học bổng, giúp các gia đình chi trả cho trường tư thục hoặc gia sư. Như John J. Miller của Free Expression đã viết tuần này, đây là một cách thức khéo léo để thúc đẩy quyền lựa chọn trường học. Cho đến nay, hơn 30 tiểu bang đã tham gia, nhưng hãy chuẩn bị tinh thần đón nhận sự phản đối khi đảng Dân chủ nắm quyền kiểm soát các cơ quan lập pháp tiểu bang cũng như Quốc hội. Chính quyền có thể hỗ trợ bằng cách điều hành chương trình một cách hiệu quả. Một khi các gia đình cảm nhận được lợi ích, sẽ rất khó để đảng Dân chủ đảo ngược chính sách này.

5/ Hủy bỏ DEI. Trong nhiều năm, các nhà thầu liên bang và các tổ chức phi lợi nhuận phải tuân theo các chính sách đa dạng, công bằng và hòa nhập của liên bang, dẫn đến sự ưu tiên về chủng tộc trong tuyển dụng, tuyển sinh đại học và các lĩnh vực khác. Những hướng dẫn dành cho nhà thầu đó hiện đã bị bãi bỏ, và Bộ Tư pháp, Cục Dân quyền, đã nhắm mục tiêu vào các trường đại học dường như đang vi phạm Đạo luật Dân quyền năm 1964.

Việc thực thi công bằng luật dân quyền đã quá muộn màng. Nhưng sự lạm quyền luôn là cám dỗ thường trực đối với chính quyền này. Nếu nhóm của ông Trump không muốn thấy phong trào Đa dạng, Công bằng và Hòa nhập (DEI) trỗi dậy mạnh mẽ dưới một chính quyền tương lai, họ nên tập trung vào những vi phạm rõ ràng các giá trị trung lập về chủng tộc mà hầu hết người Mỹ ủng hộ.

Tôi nhận ra mình đang gia nhập hàng ngũ những nhà phân tích bảo thủ đã tha thiết mong muốn tổng thống ngừng nói những lời lẽ nhảm nhí và tập trung vào kết quả. Cho đến nay, vẫn chưa có gì thay đổi. Trên thực tế, ông Trump vừa bổ nhiệm Stephen Miller, người gây ra làn sóng phản đối về vấn đề nhập cư, làm chánh văn phòng của mình. Tòa Bạch Ốc dường như quyết tâm tăng cường đối đầu. Trừ khi điều đó thay đổi, chúng ta sẽ phải đối mặt với hai năm khó khăn.

https://www.wsj.com/opinion/free-expression/trump-got-a-few-things-right-3eb3c349?st=io2Kvi