2026-05-16
Những bạn bè trong giới công nghệ đang nhận lấy hậu quả xứng đáng — sau nhiều năm ủng hộ phe tả.
(Joei Kotkin, NY Post, 16/5/2026)
Các ông trùm công nghệ California đang tự miêu tả mình là nạn nhân, trong khi phe tả liên tục kêu gọi đánh thuế để giảm bớt tài sản của họ .
Có lẽ họ nên chịu một phần trách nhiệm.
Từng được ngưỡng mộ rộng rãi như những người dám phá vỡ khuôn mẫu và táo bạo, những ông trùm siêu giàu này giờ đây định hình nên tầng lớp thượng lưu ở California, một tiểu bang có nhiều tỷ phú hơn bất kỳ tiểu bang nào khác.
Và đó là một thể chế đang bị đe dọa.
Trước đây, các ông trùm công nghệ từng tạo ra hàng trăm nghìn việc làm trong tiểu bang. Nhưng giờ đây, khi tập trung vào trí tuệ nhân tạo (AI) như "xu hướng lớn tiếp theo", các ông lớn như Meta và Google đã mạnh tay cắt giảm nhân sự trong khi vẫn công bố lợi nhuận khổng lồ.
Nhìn chung, lực lượng lao động công nghệ của tiểu bang, vốn đang chịu áp lực ở khắp mọi nơi, đang thu hẹp nhanh hơn bất kỳ nơi nào khác trong cả nước, theo nhận định của nhà kinh tế học Gad Levanon. Kể từ năm 2022, tỷ lệ việc làm công nghệ cao của tiểu bang đã giảm từ 19% xuống còn 16%.
Vì vậy, ngay cả khi giới tài phiệt ngày càng giàu có hơn, người dân California vẫn là người chịu thiệt thòi nhất.
Newsom tự hào tuyên bố California là “cường quốc kinh tế”, nhưng người dân nơi đây lại phải gánh chịu tỷ lệ nghèo đói điều chỉnh theo chi phí sinh hoạt cao nhất cả nước, tỷ lệ mù chữ chức năng cao nhất và tình trạng không đủ khả năng chi trả nhà ở tồi tệ nhất ở lục địa Hoa Kỳ.
Tiểu bang có nhiều tỷ phú nhất cả nước hiện đang xếp hạng là tiểu bang tệ nhất về khả năng tạo ra việc làm có mức lương trên trung bình.
Trong môi trường này, người ta có thể không mấy hào hứng khi chứng kiến lối sống xa hoa của các tỷ phú — những du thuyền khổng lồ, vô số biệt thự và máy bay phản lực riêng — ngay cả khi họ đón nhận những quan điểm “xanh” và tiến bộ vốn là mốt trong giới thượng lưu.
Nhưng sai lầm nghiêm trọng nhất của giới tài phiệt chính là việc tài trợ cho chính những nhóm và chính trị gia hiện đang kêu gọi lật đổ họ.
Mặc dù giới báo chí cấp tiến liên tục chỉ trích mối quan hệ của các nhà tài phiệt với ông Trump, đặc biệt là Larry Ellison của Oracle và Elon Musk, nhưng hầu hết các "ông trùm công nghệ" đã ủng hộ các đảng viên Dân chủ cấp tiến trong suốt một thế hệ.
Hãy nhìn vào số tiền quyên góp của Apple, Amazon, Google, Microsoft và Meta, và tất cả đều cho thấy cùng một câu chuyện: số tiền quyên góp cho các đảng viên Dân chủ tiến bộ lớn hơn đáng kể so với số tiền quyên góp cho đảng Cộng hòa.
Năm 2024, trong số năm nhà tài trợ doanh nghiệp hàng đầu cho Kamala Harris, bao gồm cả nhân viên, có Alphabet (Google) và Apple, cùng với Đại học California cũng nằm trong top đầu.
Một số khoản đóng góp này đã đến tay chính những người hiện đang kêu gọi lật đổ giới tài phiệt.
Hãy lấy ví dụ về nghị sĩ Ro Khanna của Thung lũng Silicon, một người ủng hộ mạnh mẽ đề xuất đánh thuế tài sản 5%, quỹ tranh cử của ông bao gồm tiền từ những nơi như Google, mà người đồng sáng lập Sergei Brin đã trở thành biểu tượng của phe bảo thủ chống lại loại thuế này.
Nhưng không chỉ có đóng góp cho chiến dịch tranh cử. Các ông trùm công nghệ và các quỹ của họ là những nhà tài trợ lớn cho các nhóm bình phong như Tides Foundation, một tổ chức ủng hộ mạnh mẽ các phong trào cánh tả. Họ cũng, thông qua Silicon Valley Community Fund, đã đóng góp số tiền lớn cho Black Lives Matter, một nhóm có khuynh hướng Mác-xít không phải là bí mật.
Khi họ trực tiếp kiểm soát truyền thông, họ thường kể một câu chuyện mang tính tiến bộ. Tờ Washington Post của Jeff Bezos nghiêng về cánh tả đến mức khiến tờ New York Times trông giống như Fox News.
Sergei Brin, người đồng sáng lập Google, có thể gây ấn tượng với những người bảo thủ bằng những lời chỉ trích về thuế tài sản và tài trợ các sáng kiến nhằm ngăn chặn việc áp thuế mới, nhưng công ty của ông đã luôn là một người ủng hộ và quảng bá trực tuyến cho chương trình tiến bộ này trong gần một thế hệ.
Amazon cũng từng được biết đến với việc cố gắng hạn chế đóng góp của khách hàng, ngay cả đối với các nhóm bảo thủ lâu đời. Họ cũng đã gỡ bỏ những cuốn sách xúc phạm đến định kiến thiên tả của họ.
Giới tài phiệt từ lâu cũng đã tài trợ cho các tổ chức phi lợi nhuận cánh tả mọc lên như nấm ở California và nhiều nơi khác.
Các tổ chức phi lợi nhuận về môi trường đặc biệt gây thiệt hại. Các ông trùm công nghệ đã đóng góp rất lớn vào cái mà nhà phân tích Robert Bryce gọi là “ngành công nghiệp phản công nghiệp”.
Trong nhiều năm, giới tinh hoa công nghệ không mấy bận tâm về giá năng lượng cao liên quan đến năng lượng "xanh". Nhưng giờ đây, các nhà tài phiệt cần điện giá rẻ và ổn định để cung cấp năng lượng cho trí tuệ nhân tạo.
Chúc bạn may mắn.
Những người theo chủ nghĩa tiến bộ ở California, và những người cùng chí hướng ở những nơi khác , ngày càng phản đối các trung tâm dữ liệu tiêu tốn nhiều năng lượng và tìm cách điều chỉnh trí tuệ nhân tạo (AI).
Các vụ tấn công gần đây vào dinh thự của Sam Altman ở San Francisco đã cho thấy một định kiến chống lại các tập đoàn tương tự, vốn ngày càng ăn sâu vào văn hóa chính trị của tiểu bang.
Vậy tại sao những người quyền lực này lại ủng hộ những người ghét họ? Một phần lý do có thể phản ánh thực tế rằng việc sống trong một quốc gia độc đảng đồng nghĩa với việc phải khuất phục trước phe tả.
Nhưng điều đó cũng xuất phát từ sự ngây thơ cơ bản và thói quen thể hiện đạo đức giả, vốn phổ biến trong giới tinh hoa công nghệ. Họ có thể hiểu rõ về công nghệ số, nhưng lại không nắm bắt được những thực tế phức tạp của đời sống chính trị.
"Họ có thể giỏi về công nghệ," nhà tư vấn chính trị kỳ cựu Arnold Steinberg nhận xét, "nhưng họ lại ngu dốt về chính trị."
Chắc chắn rồi, họ có thể sống chung với một người cơ hội chủ nghĩa như Gavin Newsom, ít nhất là cho đến bây giờ. Họ có thể đặt các trung tâm dữ liệu của mình ở những tiểu bang "đỏ" không được ưa chuộng, và chuyển nhân viên đến những địa điểm thân thiện hơn với doanh nghiệp, ngay cả khi họ vẫn được hưởng những lợi thế về chất lượng khi sống ở California.
Nhưng giờ đây, những hành động trong quá khứ đang quay trở lại ám ảnh họ và khối tài sản khổng lồ của họ.
Không thể nào có chuyện này xảy ra với một nhóm người xứng đáng hơn thế.
https://nypost.com/2026/05/16/opinion/tech-bros-are-getting-what-they-deserve/
Joel Kotkin là nghiên cứu sinh được bổ nhiệm chính thức về tương lai đô thị tại Đại học Chapman và là nghiên cứu viên cao cấp tại Viện Civitas thuộc Đại học Texas tại Austin.
NVV