2026-04-04
Đây là viễn cảnh nước Mỹ sẽ ra sao nếu đảng Dân chủ giành lại quyền lực. Chẳng đẹp đẽ gì cả.
(Joe Concha, Washington Examiner, 4/4/2026)
Đây là kịch bản ác mộng đối với bất kỳ người bảo thủ hay đảng viên Cộng hòa nào: đảng Dân chủ kiểm soát Hạ viện, Thượng viện và Tòa Bạch Ốc. Và theo thị trường cá cược trực tuyến nổi tiếng Kalshi, khả năng điều này xảy ra đang ở mức cao nhất từ trước đến nay, lên tới 43%.
Thật kỳ lạ khi thấy "Đội Xanh" dường như đang ngày càng mạnh lên trong khi cử tri dường như ngày càng ít tin tưởng vào thương hiệu của đảng này. Theo một cuộc khảo sát gần đây của CNN/SSRS, có tới 74% người được hỏi cho rằng các nghị sĩ Dân chủ trong Quốc hội có những ưu tiên sai lầm, trong khi 55% đảng viên Dân chủ và những người độc lập có xu hướng ủng hộ đảng Dân chủ không hài lòng với đảng của họ.
“Đối với tôi, điều này thực sự nổi bật vì nó cho thấy những thách thức trong cuộc bầu cử sơ bộ đang diễn ra khắp nơi; và nó nói lên rằng ngay cả khi đảng Dân chủ không thích Donald Trump, họ cũng không thích chính đảng của mình khi nói đến Quốc hội,” nhà thăm dò dư luận Henry Enten nói trên CNN tuần này sau khi công bố các con số. “Và nhìn chung, trời ơi, thật kinh khủng!”
Bất kể kết quả thăm dò dư luận thế nào, khi nói đến việc giành lại Hạ viện, Kalshi dự đoán đảng Dân chủ có 85% cơ hội. Lịch sử ủng hộ tỷ lệ này vì chỉ có hai lần trong 80 năm qua, đảng cầm quyền mới giành được thêm ghế trong các cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Và trong trường hợp bầu cử giữa nhiệm kỳ năm nay, đảng Dân chủ có thể có một đêm không mấy thành công nhưng vẫn có thể giành lại Hạ viện vì chỉ cần bốn ghế nữa là đủ để lật ngược tình thế. Con số tương tự (bốn) cũng áp dụng cho việc giành lại Thượng viện, trong khi Tòa Bạch Ốc cũng có thể bị tranh giành nếu nền kinh tế gặp khó khăn, bất kể kết quả đối đầu ra sao.
Vậy đất nước sẽ ra sao nếu đảng Dân chủ thắng cả ba nhánh?
Trước hết, và đây là một vấn đề lớn, không có Thượng nghị sĩ Joe Manchin hay Kyrsten Sinema nào có thể cứu đảng khỏi chính mình. Chính Manchin và Sinema đã bỏ phiếu chống lại nỗ lực của đảng Dân chủ nhằm quốc gia hóa các cuộc bầu cử năm 2022. Họ cũng bỏ phiếu chống lại việc bãi bỏ filibuster cùng năm đó. Và khi nói đến dự luật được gọi là “Build Back Better”, thực chất là một dự án chi tiêu lãng phí 2 nghìn tỷ đô la cho khí hậu và xã hội, họ cũng phản đối mức giá khổng lồ đó.
Vậy là, khi sự phản đối nội bộ đã được loại bỏ, đảng Dân chủ chắc chắn sẽ lại cố gắng quốc gia hóa bầu cử và nới lỏng các yêu cầu về giấy tờ tùy thân khi bỏ phiếu. Họ cũng sẽ xóa bỏ hoàn toàn filibuster để thông qua mọi dự luật cấp tiến có thể tưởng tượng được.
Ví dụ, Tòa án Tối cao sẽ giống một đội bóng rổ hơn, với việc đảng cầm quyền đảm bảo bổ sung đủ số thẩm phán theo chủ nghĩa tự do để biến thế đa số 6-3 bảo thủ thành thế đa số 9-6 cho phe tự do.
“Ở mọi khía cạnh, các thẩm phán MAGA đều quyết tâm kéo đất nước chúng ta thụt lùi,” Thượng nghị sĩ Ron Wyden (D-OR) nói vào năm 2024 sau khi đề xuất một dự luật mở rộng Tòa án Tối cao lên 15 thẩm phán. “Với sự giúp đỡ của các đảng viên Cộng hòa trong Quốc hội, Donald Trump đã dành thời gian tại chức để bổ nhiệm những người cực đoan cánh hữu vào các tòa án cao nhất của quốc gia, những người sẵn sàng làm luật từ trên ghế thẩm phán. Từ quyền của phụ nữ được đưa ra quyết định về cơ thể của chính họ đến chăm sóc sức khỏe, khủng hoảng khí hậu và mọi thứ khác, những thẩm phán MAGA này đang làm theo lệnh của các nhóm lợi ích đặc biệt muốn tước đoạt các quyền tự do cơ bản của chúng ta. Đất nước chúng ta được xây dựng trên nguyên tắc kiểm soát và cân bằng, và đã đến lúc khôi phục lại sự cân bằng đó bằng cách đặt ra một sự kiểm soát cần thiết đối với hệ thống tư pháp liên bang.”
Như vậy, có vẻ như giải pháp để mang lại sự “cân bằng” là bổ sung thêm những người theo chủ nghĩa tự do, những người sẽ ủng hộ phá thai và chấp nhận những nguy hiểm của cái gọi là “khủng hoảng khí hậu”. May mắn thay, dự luật của Wyden đã thất bại, nhưng trong một thế giới không có filibuster, nơi chỉ cần đa số đơn giản thay vì 60 phiếu tại Thượng viện, việc mở rộng Tòa án Tối cao chắc chắn sẽ được thông qua, với nhiều người trong giới truyền thông truyền thống hoan nghênh điều đó.
Trên một phương diện khác, hai tiểu bang sẽ được thêm vào, và chúng sẽ vẫn nghiêng về đảng Dân chủ như bất kỳ tiểu bang nào hiện có trong cả nước. Washington, DC, sẽ trở thành một tiểu bang, cũng như Puerto Rico. Và với việc bổ sung bốn thượng nghị sĩ đảng Dân chủ vào Thượng viện, việc giành được đa số đảng Cộng hòa sẽ rất khó khăn.
“Họ sẽ phải đơn phương sáp nhập Puerto Rico và Đặc khu Columbia vào liên bang,” cựu chiến lược gia trưởng của Clinton, James Carville, lập luận trên podcast của mình tuần này. “Nếu muốn cứu nền dân chủ, bạn phải làm những điều này.”
"Cứu lấy nền dân chủ" dường như đồng nghĩa với việc nghiêng cán cân về phía chế độ độc đảng.
Carville cũng lưu ý rằng sẽ không khôn ngoan nếu đảng Dân chủ bàn về việc sáp nhập thêm hai tiểu bang trong chiến dịch tranh cử, mà những nỗ lực như vậy liên quan đến việc sáp nhập Washington D.C. và Puerto Rico nên được thực hiện vào “Day 1” sau khi nhậm chức thành công.
Có lẽ điều đáng lo ngại nhất là, nếu đảng Dân chủ giành chiến thắng áp đảo, họ cũng sẽ cố gắng loại bỏ hệ thống Đại cử tri đoàn khỏi lịch sử nhằm mục đích "khôi phục nền dân chủ".
Thượng nghị sĩ Peter Welch (Đảng Dân chủ Vermont) lập luận khi công bố một sửa đổi hiến pháp nhằm chấm dứt hệ thống Cử tri đoàn vào năm 2024: “Nền dân chủ của chúng ta mạnh mẽ nhất khi tiếng nói của mọi người đều được lắng nghe - và hiện nay các cuộc bầu cử của chúng ta không mang tính đại diện như lẽ ra phải vậy vì hệ thống Cử tri đoàn đã lỗi thời và có nhiều thiếu sót” .
Dĩ nhiên, những lập luận yếu kém này hoàn toàn trái ngược với mục đích cốt lõi của những người sáng lập khi tạo ra hệ thống Đại cử tri đoàn: để trao tiếng nói cho cử tri ở các tiểu bang nhỏ hơn. Theo một hệ thống chỉ dựa trên phiếu phổ thông, không ứng cử viên tổng thống nào sẽ đặt chân đến các tiểu bang như Iowa, New Hampshire hay South Carolina nữa. Các cuộc mít tinh sẽ chỉ được tổ chức ở các trung tâm dân cư lớn như New York, Los Angeles, Chicago và Houston. Theo hệ thống Đại cử tri đoàn, các ứng cử viên được khuyến khích xây dựng các liên minh đa dạng trên nhiều khu vực khác nhau. Và một hệ thống bỏ phiếu phi tập trung ít có khả năng bị các thế lực nước ngoài hoặc trong nước can thiệp hơn.
“Luôn cần nhắc nhở mọi người: Việc đảng Dân chủ giành chiến thắng ở các tiểu bang tranh chấp thực sự rất khó khăn, OK?” David Plouffe, cố vấn cấp cao cho chiến dịch tranh cử tổng thống thất bại của Kamala Harris, cho biết.
Vậy nên khi chúng ta nghe nói về việc cứu vãn nền dân chủ, thực chất là đang cứu vãn những người thuộc đảng Dân chủ. Họ biết rằng chúng ta sẽ không có Tổng thống George W. Bush nếu không có Cử tri đoàn sau cuộc bầu cử năm 2000, và sẽ không có Trump từ năm 2017-2021. Hãy thay đổi những quy tắc đã tồn tại hơn hai thế kỷ, thay đổi tiến trình lịch sử trong tương lai.
Không có Manchin hay Sinema để ngăn chặn đa số đơn giản thực hiện những thay đổi mạnh mẽ trong một thế giới không có filibuster, đảng Dân chủ đã cho thấy họ sẽ làm bất cứ điều gì cần thiết để đảm bảo đảng Cộng hòa không còn được đại diện nữa.
Hãy nhìn vào Virginia, nơi Thống đốc Abigail Spanberger (Đảng Dân chủ) hứa sẽ không vẽ lại bản đồ khu vực bầu cử trong tiểu bang, nhưng lại làm chính xác điều đó không lâu sau khi nhậm chức. Kết quả tiềm tàng là, tại một tiểu bang mà Kamala Harris thắng với cách biệt chưa đến sáu điểm, Virginia sẽ từ chỗ có sáu đảng viên Dân chủ và năm đảng viên Cộng hòa trong Quốc hội trở thành mười đảng viên Dân chủ và chỉ một đảng viên Cộng hòa.
Thời đại của sự thỏa hiệp đã qua lâu rồi, cũng như thời đại của sự lịch sự và tôn trọng ý định của những người sáng lập. Cuộc tranh giành quyền lực đang diễn ra ngay trước mắt chúng ta. Đảng Dân chủ có cơ hội khá tốt để kiểm soát mọi thứ một lần nữa vào năm 2029.
Và lần này, họ sẽ không dừng lại cho đến khi sự kiểm soát đó trở thành một phần cố định vĩnh viễn dưới danh nghĩa "cứu lấy nền dân chủ".
https://www.washingtonexaminer.com/in_focus/4516290/america-democrats-retake-power-it-aint-pretty/
NVV