2026-02-02
Đảng Cộng hòa tại Thượng viện có thể chỉnh đốn các cuộc bầu cử, củng cố vị thế của Trump và đánh bại đảng Dân chủ bằng Đạo luật SAVE.
(Rachel Bovard, The Federalist, 2/2/2026)
Điều gì sẽ xảy ra nếu tôi nói với bạn rằng Lãnh đạo phe đa số Thượng viện John Thune, RS.D., hiện đang nắm giữ quyền lực và số phiếu cần thiết để cứu vãn thế đa số của đảng Cộng hòa tại Quốc hội, chương trình nghị sự nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Trump, và thậm chí có thể là cả nền cộng hòa, đồng thời đánh bại đảng Dân chủ với tỷ lệ chênh lệch 84-15 ?
Nghe có vẻ như chuyện viễn tưởng. Nhưng giống như nữ thần Lady of the Lake trong truyền thuyết Arthur, năm 2026 đang mang đến cho Đảng Cộng hòa một vũ khí chính trị mạnh mẽ gần bằng thanh kiếm Excalibur: một cuộc tranh luận kéo dài của đảng Dân chủ nhằm ngăn chặn việc ban hành luật nhận dạng cử tri trên toàn quốc.
* Ý tưởng được ưa thích, sự phản đối độc hại
Việc yêu cầu cử tri chứng minh quốc tịch là một trong những ý tưởng phổ biến nhất ở nước này , với 84% người Mỹ ủng hộ và chỉ 15% phản đối. Đó là lý do tại sao 36 tiểu bang và hầu hết các quốc gia phát triển trên thế giới đã ban hành luật này.
Đối với hầu hết người Mỹ, điều duy nhất đáng ngờ về việc yêu cầu giấy tờ tùy thân khi bỏ phiếu là tại sao lại có người phản đối nó. Chắc chắn không ai muốn người không phải công dân được bỏ phiếu, phải không? Đúng chứ?
Thực tế, các lãnh đạo, nhà tài trợ và nhà hoạt động của đảng Dân chủ rất muốn người không phải công dân được bỏ phiếu. Các chính trị gia Dân chủ được bầu biết rõ rằng bộ máy đảng đăng ký những cử tri không đủ điều kiện và thu gom phiếu bầu của họ như một việc thường lệ. Họ cũng biết rằng những người ủng hộ theo chủ nghĩa "woke" của họ tin rằng luật yêu cầu giấy tờ tùy thân khi bỏ phiếu là hoàn toàn xấu xa, là một phần trong âm mưu tân phát xít của Donald Trump …
Do đó, quan điểm chính trị thông thường bác bỏ việc xác minh danh tính cử tri như một biện pháp lập pháp bất khả thi. Chắc chắn, đảng Cộng hòa có thể thông qua một dự luật như Đạo luật Bảo vệ Quyền Bầu cử của Người Mỹ (SAVE) tại Hạ viện, như họ đã làm hồi tháng Tư năm ngoái. Nhưng các thượng nghị sĩ đảng Dân chủ sẽ phản đối kịch liệt, khiến đảng Cộng hòa không có đủ 60 phiếu cần thiết để kết thúc tranh luận và thông qua dự luật.
Nhưng khoan đã.
Tại sao đảng Cộng hòa lại muốn chấm dứt một màn kịch kéo dài suốt ngày đêm, được truyền hình toàn quốc, nơi các thượng nghị sĩ đảng Dân chủ bất chấp 84% người dân cả nước — và khoảng 70% đảng viên Dân chủ! — để bảo vệ hành vi gian lận bầu cử của người nhập cư bất hợp pháp giữa năm bầu cử?
Thông thường, sự đoàn kết trong đảng là một lợi thế chính trị. Nhưng trong trường hợp các nhà hoạt động và giới tinh hoa của đảng Dân chủ phản đối luật xác minh danh tính cử tri, đó lại là một lợi thế độc hại, giống như việc cho những người tín dụng thấp được thế chấp đã khiến Phố Wall phá sản năm 2008. Đảng Dân chủ không thể thu lợi chính trị từ cam kết tư tưởng cực đoan của họ chống lại luật xác minh danh tính cử tri, nhưng họ cũng không thể từ bỏ nó.
Một cuộc tranh luận tại Thượng viện về Đạo luật SAVE sẽ đẩy đảng Dân chủ vào thế tiến thoái lưỡng nan giữa một quốc gia mà họ không thể thuyết phục và một lực lượng cử tri cốt lõi mà họ không thể chống lại.
* Lợi thế lịch sử
Đối với các thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa, chiến lược sẽ mang lại lợi thế
Ngày nay, họ đang đối mặt với nguy cơ thất bại thảm hại trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ và hai năm điều tra cùng luận tội. Nếu tiếp tục theo đuổi con đường hiện tại, các chương trình đăng ký cử tri bất hợp pháp của đảng Dân chủ sẽ tiếp tục được đẩy mạnh, và các nhà hoạt động bạo lực, nổi loạn của họ sẽ tuyên bố chiến thắng vào năm 2026 và bắt đầu chuẩn bị cho năm 2028.
Các thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa có thể đảo ngược tất cả những xu hướng đó chỉ trong vài ngày bằng cách đưa dự luật xác minh danh tính cử tri đã được Hạ viện thông qua lên sàn Thượng viện.
* Một cuộc trì hoãn (filibuster) thực sự
Những chính trị gia chỉ theo dõi Quốc hội trong thế kỷ này thường có cái nhìn méo mó về quy trình lập pháp của Thượng viện Hoa Kỳ.
Tại Thượng viện thời hậu Harry Reid, đa số chỉ đưa dự luật ra thảo luận khi các nhà đàm phán đã giành được 60 phiếu thuận trong các cuộc đàm phán kín. Các dự luật được gọi lên vào tối thứ Hai, và một kiến nghị kết thúc tranh luận (cloture motion) được đệ trình ngay lập tức, bắt đầu đồng hồ đếm ngược dẫn đến cuộc bỏ phiếu vào thứ Năm.
Đây không phải là cách Thượng viện nên hoạt động. Quy trình cũ của Thượng viện — với các cuộc tranh luận không giới hạn — vẫn là quy tắc mặc định. Nếu các Thượng nghị sĩ Cộng hòa xem xét Đạo luật SAVE theo quy trình truyền thống, họ sẽ rơi vào một cái bẫy mà đảng Dân chủ có thể không bao giờ thoát ra được.
Cách thức hoạt động sẽ như sau: Lãnh đạo Thune sẽ đưa ra thảo luận dự luật xác minh danh tính cử tri đã được Hạ viện thông qua. Lúc này, Thượng viện sẽ xem xét Đạo luật SAVE. Quy định của Thượng viện yêu cầu việc bỏ phiếu về dự luật – với ngưỡng đa số đơn giản là 51 phiếu – phải là bước tiếp theo của Thượng viện. Cách duy nhất để trì hoãn cuộc bỏ phiếu đó là một thượng nghị sĩ đứng lên phát biểu – vô thời hạn.
Việc duy trì điều đó khó hơn người ta tưởng. Để có một bài phát biểu kéo dài hàng giờ, một thượng nghị sĩ không được phép rời khỏi phòng họp, ngay cả để đi vệ sinh. Ông ta không được phép ngồi. Ông ta không được phép ăn. Nếu ông ta chỉ cần dựa vào bàn, ông ta sẽ mất quyền phát biểu, điều này hoặc sẽ dẫn đến việc bỏ phiếu hoặc yêu cầu một thượng nghị sĩ khác bắt đầu phát biểu.
Các đồng nghiệp đảng Dân chủ có thể lợi dụng thủ tục filibuster để có những bài phát biểu dài của riêng mình — nhưng mỗi thượng nghị sĩ chỉ được phép tối đa hai bài phát biểu. Sau khi tất cả các thượng nghị sĩ tham gia filibuster đã có bài phát biểu, cuộc bỏ phiếu về Đạo luật SAVE sẽ diễn ra tự động.
Thủ tục kết thúc tranh luận (cloture) - cần 60 phiếu để kết thúc cuộc tranh luận một cách dễ dàng - là không cần thiết. Chỉ cần nỗ lực thể chất là đủ để giành chiến thắng.
Đảng Dân chủ có thể sử dụng một số thủ đoạn trong quá trình này. Họ có thể cố gắng đưa ra các sửa đổi, hoãn phiên họp, hoặc thực hiện các thao tác thủ tục khác. Đảng Cộng hòa có thể bác bỏ các kiến nghị đó với 51 phiếu thuận. Chiến lược này không hoàn toàn miễn phí. Nó sẽ đòi hỏi các thượng nghị sĩ phải làm việc nhiều hơn hai ngày rưỡi một tuần mà họ mong muốn. Các thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa sẽ phải ở trên hoặc gần sàn nghị trường chừng nào các thượng nghị sĩ đảng Dân chủ còn phát biểu. Và đảng Dân chủ có thể kéo dài điều này càng lâu càng tốt miễn là họ có thể chịu đựng được sự mệt mỏi về thể chất.
Nhưng dù có cảm thấy nhàm chán đến mấy trên sàn Thượng viện, các Thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa cũng sẽ phấn chấn khi chứng kiến đảng Dân chủ thổi bùng ngọn lửa thông điệp tranh cử giữa nhiệm kỳ của họ.
* Một chiến dịch quảng cáo trị giá tỷ đô la
Hãy thử nghĩ xem việc trì hoãn bỏ phiếu về giấy tờ tùy thân sẽ ảnh hưởng đến chính trị như thế nào.
Vào ngày đầu tiên, các đảng viên Dân chủ đầy nhiệt huyết sẽ chạy ra sàn, vỗ ngực và tham gia vào cuộc vui.
Đến ngày thứ hai, sự chú ý của giới truyền thông sẽ lấn át tất cả các tin tức chính trị khác. Các nhà báo cánh tả sẽ hăng hái quảng bá cho lý tưởng của đảng Dân chủ.
Đến ngày thứ 3, cả nước sẽ bàn luận về vấn đề xác minh danh tính cử tri — một vấn đề mà 84% đảng Cộng hòa ủng hộ — suốt 48 tiếng đồng hồ liền. Các nghị sĩ Dân chủ lớn tuổi vẫn sẽ tiếp tục tranh luận trước một nhóm nhỏ những người già tóc bạc hay la hét và những người tham gia các chương trình trò chuyện đêm khuya để lấy lòng cử tri.
Đến ngày thứ tư, các cuộc thăm dò sẽ cho thấy cả nước vẫn ủng hộ việc xác minh danh tính cử tri. Nhưng cử tri cốt lõi của đảng Dân chủ sẽ yêu cầu họ tiếp tục cuộc đấu tranh.
Cuộc tranh luận kéo dài đầy bất lực này sẽ trở thành một chiến dịch quảng cáo tranh cử của đảng Cộng hòa do đảng Dân chủ sản xuất, phát sóng liên tục 24/7, và sẽ tiếp tục cho đến khi đảng Dân chủ đầu hàng.
Đây là cách mà các đạo luật quan trọng luôn được thông qua. Quan niệm cho rằng đa số Thượng viện bắt đầu với tất cả số phiếu cần thiết là một điều hoang đường — điều đó không bao giờ xảy ra. Thay vào đó, họ phải đưa ra lập luận, thuyết phục các đồng nghiệp và giành được sự ủng hộ của người dân Mỹ. Một cuộc tranh luận kéo dài (filibuster) là cách để đáp ứng cả ba yêu cầu này ngay lập tức, thay vì chỉ tiến hành một cuộc bỏ phiếu kết thúc tranh luận, thất bại và bất lực bó tay.
Lý do duy nhất khiến các Thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa không làm điều này — không phải để bảo vệ thế đa số của họ, chương trình nghị sự của Tổng thống Trump và tính toàn vẹn của các cuộc bầu cử ở Mỹ — là vì điều đó sẽ gây bất tiện cho cá nhân họ trong vài ngày.
Không ai ở Mỹ có thể nghĩ đó là một lý do chính đáng — cả cử tri lẫn Tổng thống Trump đều không.
https://thefederalist.com/2026/02/02/senate-gop-can-fix-elections-boost-trump-and-wreck-dems-with-the-save-act/
NVV