NVV blog

 2026-01-08  

Những rạn nứt trong phản ứng của đảng Dân chủ đối với vấn đề Venezuela cho thấy sự lúng túng trong chính sách đối ngoại

(Liz Goodwin và Yasmeen Abutaleb, Washington Post, 8/1/2026)

Trong những ngày sau vụ lật đổ Nicolás Maduro ở Venezuela theo lệnh của Donald Trump, các nhà phê bình thuộc đảng Dân chủ chia thành hai phe.

Nhiều nhà lãnh đạo dân cử và các ứng cử viên tổng thống tiềm năng đã lên án mạnh mẽ, cáo buộc Trump trắng trợn vi phạm luật pháp quốc tế bằng cách bắt giữ lãnh đạo của một quốc gia khác. Nhóm thứ hai, do Thống đốc California Gavin Newsom dẫn đầu, thận trọng hơn, lên án Maduro đồng thời cảnh báo rằng sự can thiệp lâu dài vào quốc gia này có thể gây ra hậu quả thảm khốc.

Sự chia rẽ này là triệu chứng của một sự bất ổn sâu sắc hơn đã ám ảnh đảng này trong hơn một thập kỷ, khi đảng Dân chủ phải vật lộn để chống lại phong trào “Nước Mỹ trên hết” đã làm đảo lộn các quan điểm truyền thống về chính sách đối ngoại của đất nước.

“Chúng ta thực sự cần phải khẳng định lại vai trò của mình về năng lực chính sách đối ngoại của đảng,” Thượng nghị sĩ Ruben Gallego (Arizona), một ứng cử viên tiềm năng cho năm 2028, cho biết. “Và lĩnh vực mà chúng ta cần phải lấy lại là vai trò của Mỹ như một yếu tố ổn định trên thế giới, chứ không phải là một quốc gia bất hảo do Donald Trump lãnh đạo như hiện nay.”

Kể từ khi Trump bắt đầu sa thải các chuyên gia chính sách đối ngoại và phá vỡ các liên minh, ông đã đẩy đảng Dân chủ vào thế phải bảo vệ giới chính sách đối ngoại truyền thống. Đôi khi họ tìm kiếm sự đồng cảm với những người theo phe diều hâu Cộng hòa bất mãn, đồng thời cố gắng ngăn chặn những gì họ cho là hậu quả thảm khốc lâu dài từ cách tiếp cận của Trump. Họ đã phải vật lộn với những vấn đề cũ hơn từ thời George W. Bush, khi họ tranh luận liệu việc không ủng hộ các cuộc chiến ở Iraq và Afghanistan có khiến họ trông yếu đuối hoặc thiếu lòng yêu nước hay không.

Trong khi đó, những chia rẽ nội bộ vẫn tiếp diễn, bao gồm cả cuộc tranh giành về sự ủng hộ đối với Israel, đe dọa sẽ kéo dài đến cuộc bầu cử năm 2028.

Gallego đổ lỗi cho việc thiếu một chính sách đối ngoại nhất quán trong bối cảnh đại dịch coronavirus, vốn đã chiếm hết thời gian cuối nhiệm kỳ đầu tiên của Trump và phần lớn hai năm đầu nhiệm kỳ của Tổng thống Joe Biden. Ông cũng cho biết đảng này đã bị sa lầy trong cuộc tranh luận kéo dài hai năm về viện trợ quân sự của Mỹ cho Israel sau khi sự ủng hộ kiên định của Biden đối với quốc gia này đã gây chia rẽ trong đảng.

“Việc giữ vững nguyên tắc, đặc biệt là đối với những vấn đề gai góc này và thể hiện rõ ràng quan điểm, sẽ luôn được lòng dân hơn là một lập trường mơ hồ, chỉ tập trung vào quy trình,” ông nói.

Một số ứng cử viên tổng thống tiềm năng khác cũng thể hiện lập trường tương tự liên quan đến Venezuela, bao gồm Thống đốc Pennsylvania Josh Shapiro, người đã lên án “các cuộc chiến tranh thay đổi chế độ” trong một cuộc phỏng vấn trên đài phát thanh địa phương, và Thống đốc Illinois JB Pritzker, người nói rằng “hành động quân sự vi hiến” sẽ đặt “quân đội của chúng ta vào tình thế nguy hiểm mà không có chiến lược dài hạn nào.”

Nhưng một trong những ứng cử viên tiềm năng hàng đầu cho năm 2028, Newsom, đã đưa ra một tuyên bố ôn hòa hơn sau cuộc đột kích vào Venezuela cuối tuần trước.

“Maduro là một tên côn đồ và tội phạm,” ông nói. “Nhưng việc Donald Trump đề xuất ‘điều hành’ Venezuela mà không có kế hoạch dài hạn mạch lạc nào ngoài việc chiếm đoạt dầu mỏ là nguy hiểm cho nước Mỹ. Con đường phía trước phải là dân chủ, nhân quyền và ổn định.” Bộ trưởng Năng lượng Chris Wright cho biết hôm thứ Tư rằng chính quyền Trump sẽ kiểm soát tất cả các dòng chảy dầu hiện có từ Venezuela trong tương lai gần, và Trump nói với tờ New York Times cùng ngày rằng Mỹ sẽ điều hành Venezuela trong nhiều năm.

Thống đốc Colorado Jared Polis, một ứng cử viên tổng thống tiềm năng khác cho năm 2028, thậm chí còn đi xa hơn, gọi cuộc đột kích là “một khoảnh khắc đáng ăn mừng” trước khi bày tỏ lo ngại về tương lai của Venezuela.

Rahm Emanuel, cựu Chánh văn phòng của Obama, người cũng đang cân nhắc tranh cử năm 2028, cho biết đảng nên để những cuộc tranh luận chính sách chi tiết cho các viện nghiên cứu và thay vào đó lập luận rằng Trump “đang bị ám ảnh bởi Venezuela. Chúng ta đang bị ám ảnh bởi Virginia” để thu hút cử tri quan tâm đến nền kinh tế.

Một số người theo phe tự do đã chỉ trích Newsom, đặc biệt là vì ông không lên án rõ ràng quyết định của Trump về việc bắt giữ và dẫn độ Maduro bằng vũ lực.

“Đó là thông điệp mà đảng Dân chủ đã thất bại trong cuộc bầu cử năm 2004,” Matt Duss, phó chủ tịch điều hành tại trung tâm nghiên cứu chính sách quốc tế Center for International Policy và là cựu cố vấn chính sách đối ngoại của Thượng nghị sĩ Bernie Sanders (đảng Độc lập - Vermont) cho biết. Thượng nghị sĩ John F. Kerry của Massachusetts đã tranh cử tổng thống với Tổng thống George W. Bush năm đó. Kerry đã bỏ phiếu ủng hộ chiến tranh Iraq, điều này làm phức tạp khả năng của ông chỉ trích Bush.

“Đó không phải là một ý tưởng tốt được thực hiện kém hiệu quả - đó là một ý tưởng tồi,” Duss nói về cuộc đột kích.

Tuy nhiên, nhiều đảng viên Dân chủ “lo ngại bị coi là yếu kém” về chính sách đối ngoại, Michael O’Hanlon, một chuyên gia chính sách đối ngoại tại Viện Brookings có xu hướng tự do cho biết. Điều đó khiến họ thận trọng hơn nói chung.

Đảng Cộng hòa đã sử dụng vấn đề an ninh quốc gia như một vũ khí chống lại các ứng cử viên tổng thống của đảng Dân chủ trong nhiều thập kỷ.

“Họ không muốn bị thua về vấn đề an ninh quốc gia,” O’Hanlon nói.

Vấn đề Venezuela đặc biệt khó khăn, bởi vì nhiều đảng viên Dân chủ không muốn bị coi là bảo vệ một nhà độc tài bằng cách phản đối chính chiến dịch này. Một số người trong đảng cũng lo ngại rằng bất kỳ sự tập trung nào vào chính sách đối ngoại sẽ làm phân tán sự chú ý khỏi những lời chỉ trích của họ về cách quản lý nền kinh tế của Trump, điều đã chứng minh hiệu quả trong một số cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ và bầu cử đặc biệt năm ngoái.

Cũng có một sự do dự rộng rãi hơn trong việc chỉ trích một chiến dịch quân sự của Mỹ.

“Đảng đối lập rất thận trọng ngay sau một chiến dịch quân sự, không muốn nói bất cứ điều gì, bởi vì họ lo lắng rằng họ sẽ bị coi là thiếu lòng yêu nước, họ sẽ bị tấn công, hoặc họ sẽ bị coi là không quan tâm đến an ninh quốc gia,” Julian Zelizer, một nhà sử học về tổng thống tại Đại học Princeton cho biết. “Và họ đang chờ xem điều gì sẽ xảy ra, bởi vì, cuối cùng, tổng thống sẽ phải chịu trách nhiệm cho bất kỳ vấn đề nào phát sinh.”

Chỉ 11% đảng viên Dân chủ cho biết họ ủng hộ cuộc tấn công trong một cuộc thăm dò gần đây của Reuters, và hơn 70% người Mỹ nói chung cho biết họ lo ngại rằng Mỹ có thể can thiệp quá sâu vào Venezuela. Nhìn chung, người Mỹ chia rẽ khá đồng đều về cuộc tấn công, với khoảng một phần ba ủng hộ, một phần ba phản đối và một phần ba không có ý kiến.

Các nghị sĩ đảng Dân chủ đại diện cho các tiểu bang và khu vực có số lượng người Mỹ gốc Venezuela đáng kể đặc biệt bày tỏ sự ủng hộ rõ ràng đối với việc lật đổ Maduro.

“Việc bắt giữ nhà cai trị tàn bạo, bất hợp pháp của Venezuela, Nicolás Maduro, người đã áp bức người dân Venezuela, là tin tốt lành đối với bạn bè và hàng xóm của tôi, những người đã phải chạy trốn khỏi chế độ bạo lực, vô pháp và thảm khốc của ông ta,” dân biểu Debbie Wasserman Schultz (Florida) cho biết trong một tuyên bố. Tuy nhiên, bà chỉ trích chính quyền vì đã bỏ qua nghĩa vụ tham vấn Quốc hội về hành động này, và vì dường như ủng hộ sự tiếp tục của chế độ Maduro thông qua phó tổng thống của Maduro, Delcy Rodríguez.

Lãnh đạo phe thiểu số Hạ viện Hakeem Jeffries (New York) ban đầu chỉ trích Trump vì đã bỏ qua Quốc hội trong một tuyên bố cũng lên án Maduro. Tuần này, ông nói với các phóng viên rằng Maduro đã “áp bức” và “tàn phá” đất nước của mình, nhưng “đa số người Mỹ không ủng hộ một cuộc chiến tranh nước ngoài thất bại khác, gây nguy hiểm cho những người lính của chúng ta.”

Đảng Dân chủ thường dao động giữa lập trường phản chiến và lập trường diều hâu hơn, phản ứng trước sự thành công hay thất bại của cuộc chiến gần đây nhất. Nhiều đảng viên Dân chủ kiên quyết phản đối chiến tranh sau Chiến tranh Việt Nam, và hầu hết đã bỏ phiếu chống lại việc cho phép Chiến tranh vùng Vịnh năm 1991 dưới thời Tổng thống George H.W. Bush. Cuộc can thiệp ngắn ngủi đó sau này được coi là thành công, một thực tế đã ám ảnh các đảng viên Dân chủ khi nhiều người bỏ phiếu cho phép chiến tranh ở Iraq năm 2002. Hầu hết các thượng nghị sĩ đảng Dân chủ đã ủng hộ cuộc bỏ phiếu đó, bao gồm Kerry và Hillary Clinton. Sau đó, họ bị ám ảnh bởi những lá phiếu đó khi dư luận quay lưng lại với Chiến tranh Iraq và họ ra tranh cử tổng thống.

“Hai người đã tranh cử với suy nghĩ rằng họ cần phải thể hiện mình là những tổng tư lệnh mạnh mẽ trong thời gian gần đây — John F. Kerry và Hillary Clinton. Và cả hai đều không trở thành tổng thống,” Dân biểu Ro Khanna (California), một ứng cử viên tiềm năng năm 2028, người đã kêu gọi tất cả các ứng cử viên đảng Dân chủ năm 2028 có lập trường mạnh mẽ chống lại cuộc đột kích.

Thay vào đó, Barack Obama đã thắng cử năm 2008 với thông điệp phản chiến. Sau đó, ông lại điều thêm quân đội Mỹ đến Afghanistan. Cả Trump và sau này là Biden đều vận động tranh cử với lời hứa rút quân khỏi Afghanistan.

Một số đảng viên Dân chủ trở nên cứng rắn hơn trong phản ứng trước những cuộc tấn công của Trump vào cộng đồng tình báo Mỹ trong nhiệm kỳ đầu tiên của ông, khi ông chỉ trích cuộc điều tra về sự can thiệp của Nga vào cuộc bầu cử năm 2016. Mối đe dọa từ Nga – từng bị Obama coi là tàn dư của Chiến tranh Lạnh – đã trở thành trọng tâm trong luận điệu của đảng Dân chủ.

Nền tảng “Nước Mỹ trên hết” của Trump đã thu hút một số cử tri cánh tả phản chiến vào năm 2016 và 2024, và việc Trump tăng cường sử dụng lực lượng quân sự ở Venezuela và những nơi khác có thể tạo cơ hội để giành lại những cử tri này, Duss nói.

“Đây là một cơ hội lớn để một đảng viên Dân chủ đưa ra một tầm nhìn mạnh mẽ về vai trò của Mỹ trên thế giới,” Duss nói.

Juan Gonzalez, cựu quan chức cấp cao Tòa Bạch Ốc phụ trách khu vực Mỹ Latinh dưới thời Biden, cho biết thông điệp của đảng Dân chủ sẽ trở nên rõ ràng hơn nếu tình hình bên trong Venezuela tiếp tục xấu đi.

“Đảng Dân chủ sẽ tiếp tục tìm thấy tiếng nói của mình khi chính quyền này hoàn toàn bế tắc trong vấn đề Venezuela,” Gonzalez nói. “Đảng Dân chủ theo truyền thống thường rất chú trọng đến quy trình. Họ muốn hệ thống quốc tế hoạt động hiệu quả, và chúng ta muốn giảm bớt ý tưởng về sự đặc biệt của Mỹ.”

Nhưng ông nói rằng những màn thể hiện sức mạnh táo bạo của Mỹ ở Venezuela và những nơi khác của Trump đã khơi dậy các cuộc tranh luận trong một số nhóm đảng viên Dân chủ về việc liệu đảng này có nên chấp nhận một tầm nhìn mạnh mẽ hơn về chính sách đối ngoại của Mỹ hay không.

“Điều mà Trump nhắc nhở chúng ta theo một cách tồi tệ là Hoa Kỳ có thể là một tác nhân quốc tế tàn nhẫn,” ông nói. “Đôi khi chúng ta cần phải làm điều đó – nhưng cách Trump sử dụng nó lại phản tác dụng.”

https://www.msn.com/en-us/politics/international-relations/cracks-in-democrats-venezuela-response-reveal-foreign-policy-muddle/ar-AA1TNWjl

NVV dịch